Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2187 K.2024/1592

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Gıda San.Ltd.Şti vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 31.05.2014 tarihinde, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki, davalı ... Ltd.Şti adına kayıtlı, davalı ...

Sigorta AŞ şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın davacının yolcu olarak bulunduğu ...plakalı araca çarptığını, meydana gelen kaza sonucu davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere tedavi giderleri için 100,00-TL, kazanç kaybı için 300,00-TL, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar için şimdilik 300,00-TL, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar için şimdilik 300,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın,

15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini tedavi gideri için 1.349,86 TL’ye, geçici işgöremezlik tazminatı için 401,98 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nden kusur raporu, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Daire’sinde maluliyet raporu alınmasını, sigortalının kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumluluklarının sınırlandırılması gerektiğini belirterek davanın reddine savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taleplerin zamanaşımına uğradığını, davalı ...’nın ... plakalı araçla kontrollü bir şekilde dönmek için sinyal vererek şerit değiştirdiğini, ancak ... idaresindeki ... plakalı aracın, aşırı hızlı seyretmesi sebebiyle duramadığını ve kazanın meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; ceza mahkemesi dosyasının hukuk davasında delil olamayacağını, kaza tespit tutanağına göre davacının kusurlu olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %75, karşı araç sürücüsü ...’in %25 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Dicle Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %0 , tıbbi iyileşme süresinin 3 hafta olduğunun mütalaa edildiği, davacının geçici işgöremezlik zararı ve tedavi giderinin hesaplanması yönünden bilirkişi kurulundan rapor alındığı, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

davacı öğretmen olduğundan ve kaza sonrası maaşını almaya devam ettiğinden geçici işgöremezlik tazminatı koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davacının maddi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, yol masrafı ve estetik ücretinden oluşan 1.349,86TL tedavi giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutara davalılar ... ve ... Gıd. İht. Mad. Tic. San. Ltd.

Şti. yönünden olay tarihi olan 31.05.2014 tarihinden itibaren, davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 13.12.2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, davacının çalışma gücünün azalması, ekonomik geleceğin sarsılması ve kazanç kaybı taleplerinin ayrı ayrı reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, takdiren 5.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 31.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...

Gıd. İht. Mad. Tic. San. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine, karar verilmiş, karara karşı davalı ... Gıda San.Ltd.Şti vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, kazanın meydana gelmesine karşı araç sürücüsünün hızlı olmasının neden olduğunu, davacının emniyet kemerinin takılı olmamasının müterafik kusur teşkil ettiğini, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın haksız olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda Tic.Ltd.Şti vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ıslah ile artırılan kısım yönünden zamanaşımı süresinin dolduğunu, kazanın meydana gelmesinde karşı araç sürücüsünün ağır kusurlu olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki, davalı ... Gıda Tic. Ltd.Şti adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucunda davacının yaralandığını belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiş, mahkemece davacının tedavi gideri talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, diğer taleplerinin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... Gıda San.Ltd.Şti vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

1-Davalı ... vekili ve davalı ... Gıda Tic.Ltd.Şti. vekilinin, maddi tazminat yönünden istinaf başvurularının incelenmesinde;

6100 sayılı HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesinin (2) nolu bendinde, miktar veya değeri sekizbin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu ancak manevi manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar ve değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabileceği belirtilmiş, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41.maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmiş, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiştir.

Karar tarihi 21.04.2022 itibariyle, miktar ve değeri 8.000,00 TL'yi geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (HMK 341/2) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. (HMK 341/3) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü kesinlik sınırını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.(HMK 341/4)

HMK'nın 346.maddesi gereğince, kesin olan karara ilişkin istinaf başvurusunda bulunulması halinde, kararı veren mahkeme tarafından istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi HMK'nın 352/b maddesi gereğince istinaf incelemesi sırasında da istinaf isteminin reddine karar verilebilir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, ilk derece mahkemesince, 1.349,86 TL tedavi giderinin ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verildiği görülmüş olup toplam tazminat miktarının kesinlik sınırının altında kaldığı, bu nedenle hükmen maddi tazminat yönünden miktar itibariyle kesin nitelikte olduğu, manevi tazminat yönünden ise yasa gereği hükmedilen miktara bakılmaksızın istinaf başvurusunun incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, HMK'nın 341/2 gereğince miktar itibariyle kesin nitelikte bulunan maddi tazminata ilişkin karara karşı istinaf başvurusunda bulunamayacağından HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda tarafların istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davalı ... vekili ve davalı ... Gıda Tic.Ltd.Şti. vekilinin, manevi tazminat yönünden istinaf başvurularının HMK'nın 341/2. Maddesi gereğince incelenmesinde ise;

Mahkemece, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, davalılar hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu ileri sürerek istinaf itirazında bulunmuştur.

Davacının manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Dava konusu olayda, kazanın meydana geliş şekli, davacının yaralanmasının niteliği, iyileşme süresi, davacının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmaması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki (2014) paranın alım gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet kurallarına ve manevi tazminatın amacına uygun olduğu kanaatine varılmış, davalıların manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili ve davalı ... Gıda Tic.Ltd.Şti. vekilinin, istinaf başvurularının, maddi tazminat yönünden, HMK'nın 341/2.maddesi gereğince miktar itibariyle reddine; manevi tazminat yönünden istinaf başvurularının ise, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık görülmediğinden HMK'nın 353/1.b-1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.