Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2442 K.2024/1450

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 16.01.2021 tarihinde davalıların sürücüsü işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacı olduğu ... plakalı aracın geri manevra yaptığı sırada arkası ile davacıya ait ... plakalı araca çarpması ile davacının aracında 13.088,90 TL’lik hasar meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine 23.03.2021 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 500 TL değer kaybının 31.03.2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde 26.09.2020-26.09.2021 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının araç hasarına yönelik davacıya ait ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan ...

Sigorta AŞ'ne 31.03.2021 tarihinde yapılan 13.366.37 TL rücuen hasar tazminat ödemesi ve değer kaybı tazminatına yönelik davacı vekiline 12.04.2021 tarihinde yapılan 12.988,00 TL ödeme ile birlikte kaza tarihi itibariyle bakiye teminat limitinin 16.645,63 TL olduğunu, davacının 16.01.2021 tarihli trafik kazası nedeni ile davalı şirkete müracaatı sonrasında hasar dosyası açıldığını,

tazminat talep edilen aracın onarım/ değişim/ boya işlemi gören aksamları değerlendirilerek Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nce atanan eksperin hazırlamış olduğu ekspertiz raporuna göre tespit edilen 12.988,00 TL değer kaybı bedelinin 12.04.2021 tarihinde davacı vekilinin hesabına ödendiğini ve davacının gerçek zararının karşılandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Sinkent Sincan Belediyesi İnşaat Temizlik Organizasyon Hizmetleri Basın Yayın Araç Kiralama Ticaret ve Sanayi Ltd Şti vekili, Ankara Batı Mahkemelerinin yetkili olduğunu 16.01.2021 tarihinde davalı şirket adına kayıtlı, ... Sigorta AŞ'ne ZMSS poliçesi ile sigortalı Orhan Kılıç’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla Sincan 225. Cadde üzeri merkez istikametinde seyrederken, davacıya ait ... plakalı aracın davalı şirkete ait araca arkadan çarptığını, davacının hasarının az olduğunu kusur ve hasar yönünden bilirkişi raporu alınmasını, davacının zararının davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığını, temerrüt sözkonusu olmadığından faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Orhan Kılıç usulen uygun tebligata rağmen savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazası sonucu değer kaybı zararının tazmini isteğine ilişkin olduğu, yapılan inceleme, bilirkişi raporu içeriği ve tüm dosya kapsamına göre. 16.01.2021 olay tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı Sinkent..Ltd.Şti.

Maliki, davalı Orhan Kılıç'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın geri manevra yaptığı sırada davacının maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının aracının hasarlandığı olayda davacının kusursuz olduğu, davalı araç sürücüsü Orhan Kılıç'ın tamamen kusurlu olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle onarımına yönelik yedek parça ve işçilik tutarının KDV dahil toplam 13.366,67 TL olduğu,

Hazine ve Maliye Bakanlığınca 20.03.2020 tarih ve 31074 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlarının tebliğinin Ek 1 'inde yer alan hesaplama formülasyonuna göre davaya konu aracın değer kaybı bedelinin 12.988,17 TL olarak hesaplandığı bu miktarın davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği anlaşılmakla değer kaybına yönelik davanın reddine karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, bilirkişi tarafından bir kısım kalemlerin ZMSS genel şartları kapsamında teminat dışında kalan haller arasında yer alması nedeniyle hesaplamaya dahil edilmemesine kanaat getirilmişse de ilgili kalemlerin bu kapsama girmediğini, araç ön kısımdan hasar aldığını, yapılan tamirata ilişkin malzeme ve işçilik hesaplamaların göz ardı edilmesinin kabul edilemeyeceğini, bu hususun tekrar değerlendirilmesi için yeniden rapor alınması gerekirken hatalı bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmasının kabul edilemeyeceğini,

Karayolları Trafik Kanunun hesaplama usul ve esaslarını belirleyen 90. maddesi ve teminat dışında kalan halleri düzenleyen 92. maddesinin bazı hükümleri iptal olunmakla ve trafik sigortası genel şartları tazminat ödeme yöntemlerine ilişkin düzenlemeler hakkında yürütmeyi durdurma kararı bulunmakla birlikte değer kaybı ödemeleri ile ilgili belirsizliğin 2. el reel emsal bedellerinin dikkate alınarak giderilemesi gerekeceğini, ZMMS genel şartlarına göre değer kaybının belirlenemeyeceğini,

değer kaybı hesaplamaları yapılırken özellikle piyasa değeri baz alınarak o aracın onarım gördükten sonraki 2. el piyasa rayiç fiyatı ile kazadan hemen önceki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark durumunun tespiti sonrasındaki reel kaybın hesaplanması gerektiğini, bilirkişi raporunda TSB Kasko Araç Değer Listesinde yer alan Ocak 2021 tarihli emsal bedel esas alınmış olsa da reel hayatta ikinci el araç piyasasının bir hayli yükseldiği,

2018 model, 46.275 Kmde bulunan başkaca kazası olmayan, yüksek araç donanım paketi bulunan dava konusu aracın bu noktada gerçek bedelinin 341.000 TL'den fazla olacağını, bu halde değer kaybının da 12.988,17 TL olamayacağının aşikar olduğunu, bu halde sadece ilgili liste değil, emsal araştırması yapılarak araç bedelinin tespit edilmesi, bunu takiben değer kaybı değerlenmesinin yapılması gerekeceğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK’nın 355 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosyaı içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili 16.01.2021 tarihinde davalıların sürücüsü işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacı olduğu ... plakalı aracın geri manevra yaptığı sırada arkası ile davacıya ait ... plakalı araca çarpması ile davacının aracında 13.088,90 TL’lik hasar meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine 23.03.2021 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 500 TL değer kaybının 31.03.2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

mahkemece davacının kusursuz davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu ZMMS Genel Şartları gereğince davacının aracında meydana glen değer kaybının davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karara davacı vekili değer kaybının ZMMS Genel şartlarına göre değil Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğine yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.

Trafik kazası neticesinde, hasarlanan araç için aracın ekonomik olarak değerini yitirmesi yahut azalması halinde, zarar gören oluşan zararı, zarara neden olanlardan talep edebilir. 6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" düzenlemesi benimsenmiştir. Davacı aracında meydana gelen hasar bedeli değer kaybı ve araç mahrumiyetinin belirlenmesinin, özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği de izahtan varestedir.

Hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 10.03.2022 tarihli raporda davacıya ait ... plakalı aracın 2018 model Skoda Karoq1.6 TDI DSG Style marka 46.275 km otomobil olduğu davalı ... Sigorta AŞ tarafından yaptırılan ... Sigorta Ekspertiz Ltd.

Şti. ekspertizi tarafından tanzim edilen eksper raporunda ... plakalı aracın 46.275 km ‘de piyasa değerinin 295.000,00 TL olduğu, eski hasarı bulunmadığı, onarımı yapan yerin anlaşmalı ve yetkili servis olduğu, yedek parça tutarının KDV hariç 6.572,67 TL ve işçilik toplamının KDV hariç 2.092,50 TL olmak üzere toplam hasar tutarının KDV hariç 8.665,17 TL olduğu; değer kaybına ilişkin ekspertiz raporunda hasar ekspertiz raporları, hasar fotoğrafları ve evraklar üzerinden yapılan inceleme sonucunda; ... plakalı aracın ön kısımlarından almış olduğu darbe sonucunda;

ön panel sacı, ön tampon, ön panjur, motor kaputu kısımlarının hasarlandığının tespit edildiği maddi hasar tutarının KDV dahil 13.336,84 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle araç piyasa değerinin, TSB Kasko Değer Liste Bedeline göre 341.794,00 TL olduğu, değer kaybı raporunun;

... plakalı aracın 16.01.2021 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonrasında yapılan onarımlar ile Hazine Müsteşarlığının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları eki ve 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren KZZMS Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'da yer alan değer kaybı hesaplama kriterlerine göre Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortaları Genel Şartları uyarınca hazırlandığı,

... plakalı aracın 16.01.2021 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonrasında gördüğü onarım neticesinde araçta değer kaybına konu olabilecek hasarın bulunduğu rapor içeriğinde belirtilen kriterlere istinaden yapılan hesaplamalarda, ... plakalı araçta meydana gelen total değer kaybı tutarının 12.988,17 TL olduğu, sigortalının kusuru nispetinde ödenebilir değer kaybı tazminat tutarının da 12.988,17 TL olduğunun tespit edildiği, davacıya ait kasko şirketi ...

Sigorta AŞ tarafından yaptırılan ekspertiz raporunda; araç hasarının yedek parça tutarının KDV hariç 9.007,43 TL ve işçilik toplamının KDV hariç 2.320,00 TL (250,00 TL dışarıdan onarımı sağlanan farlar dahil) olmak üzere toplam hasar tutarının KDV hariç 11.327,43 TL olarak belirlendiği davaya konu aracın kaza tarihindeki piyasa değeri ile kullanılmışlık düzeyi dikkate alındığında.

Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartları tebliğinin Ek-1'inde yer alan hesaplama formülasyonuna göre davaya konu aracın değer kaybı bedelinin 12.988,17 TL olacağı ve davalı sigorta şirketinin hem hasara yönelik hem de değer kaybına yönelik ödeme yapmış olması nedeniyle davacının alacağı bulunmadığı bildirilmiş olup anılan raporun aracın değer kaybı yönünden denetime müsait ve yeterli olmadığı anlaşıldığından kabulü de doğru görülmemiştir.

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle değer kaybı bedelinin Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, faturalar sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği, varsa daha önceki kazaları da nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle, davacı tarafından sunulan parça ve işçilik bedellerine ilişkin faturalar, araçlara ait fotoğraflar, davacının aracına ait davalı şirket ve davacının kasko şirketine ait ekspertiz raporları incelenerek başka bir makine mühendisi bilirkişiden; kaza nedeni ile hasar gören parçalar tek tek belirlenerek, parça bedeli + işçilik bedeli + KDV gösterilmek suretiyle aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik ise ayrıntılı hasar bedeli tespiti yapılması ve yukarıda açıklanan Yargıtay uygulamaları doğrultusunda, denetime müsait değer kaybı tespiti yapılması bakımından rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.