Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/723 K.2024/620

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... İnş… Ltd., Şti. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 08.10.2018 tarihinde davalı sürücü ...'ın idaresindeki ve davacı ... Araç Kiralama ….Tic.Ltd.Şti'den kiraladığı ... plakalı araç ile Keşan Orhaniye Köyü yönünden İpsala yönünde seyir halinde iken, diğer davalı şirket tarafından enine olarak yolda yapılan kanal çalışması nedeniyle yol üzerinde bulunan toprak yığınına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının aracının hasar gördüğünü, hasar nedeniyle araçta değer kaybı oluştuğunu,

davacının tamir süresince araçtan yararlanamadığını belirterek HMK.m.107 gereğince belirsiz alacak davası olarak fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 8.019,00 TL değer kaybı ve 1.350,00 TL yoksun kalınan kar olmak üzere toplam 9.369,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnş.

Ltd., Şti. vekili, diğer davalı ...’ın 08.10.2018 tarihinde ... plaka sayılı araç ile Keşan-Orhaniye Köyü istikametinden İpsala istikametine seyir halinde iken yol üzerinde yapılan kazı sonucu oluşan çukura kullanmış olduğu araç ile düşmesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde ...’ın kusurlu olduğunu, sürücünün H Sınıfı ehliyeti olup, bu ehliyet ile ... plaka sayılı aracı kullanma yetkisinin bulunmadığını, kazanın meydana geldiği toprak yol üzerindeki hendeğin davalı şirket tarafından açtırılmadığını, hendeği açtıranın ...

İnşaat Nakliyat Dış Ticaret Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, davalının kusuru olmadığını, kazaya neden olan araç çok süratli geldiğinden toprak setin üzerine çıkarak kaza yaptığını, davalının olayın meydana gelmesinde hiç bir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, davalı ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin olayın meydana gelmesinde etkili olduğu, davalı sürücü ...'ın olayın meydana gelmesinde etkisinin olduğu, dava konusu aracın ... plakalı, ... tipi, 2017 model otomobil cinsi araç olup, taşıt yolu üzerindeki toprak yığınına çarpması sonucu aracın ön kısmından darbe alarak hasar gördüğü, dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin ortalama 90.000.00 TL olduğu, araç tamir edildikten sonra 2.el piyasada ortalama 84.000.00 TL üzerinden alıcı bulabileceği tespit edilerek,

dava konusu araçta 90.000.00 - 84.000.00 = 6.000.00 TL değer kaybı meydana geleceği, dava konusu aracın mevcut hasarlarının 10 günde tamirinin yapılabileceği ve kaza tarihi itibariyle 10 gün süreli kiralamalarda günlük kira bedelinin 120.00 TL olduğu tespit edilerek, 10 gün x 120.00 gün TL =200.00 TL araç mahrumiyet zararının olabileceği, dava konusu aracın gördüğü hasarlardan dolayı 6.000.00 TL değer kaybı ve 1.200.00 TL araç mahrumiyet zararı olacağı bildirilmiş, davacının maliki olduğu aracı davalı ...’a kiraladığı, diğer davalı şirket tarafından yapılan iş nedeniyle yola bırakılan toprak yığınına çarparak hasara uğradığı,

hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda meydana gelen kaza nedeniyle 1.200,00 TL araç mahrumiyet zararının ve ... plaka sayılı aracın görmüş olduğu hasardan dolayı 6.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, meydana gelen kazanın oluş biçimi alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında davalı sürücünün tali (%30) davalı şirketin asli (%70) olarak kusurlu olduğu,

haksız fiillerde birden çok kişi bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları taktirde, haklarında TBK m.61 gereği müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, davacı şirket aracının ... plakalı aracın tamirde kaldığı süre içerisinde 1.200,00 TL mahrumiyet zararının olduğu ayrıca meydana gelen kaza neticesinde 6.000,00 TL değer kaybetmesi nedeniyle, davacının tazminata hak kazandığı,

oluşan zararının tamamını müteselsil sorumluluğa göre davalılardan talep edebileceği göz önüne alınarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda, toplamda 7.200,00 TL değer ve mahrumiyet zararının tespit edilmiş olması nedeniyle davanın kısmen kabulü ile, 6.000,00 TL değer kaybı ve 1.200,00 TL yoksun kalınan gelir olmak üzere toplam 7.200,00 TL'nin kaza tarihi olan 08.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ...

İnş...Ltd.Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... İnş.

Ltd., Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu kaza tek taraflı trafik kazası olup, değer ve gelir kaybı talep edilmesinin kanuna aykırı olduğunu, araç teslim tutanağında belirtildiği üzere aracın diğer davalı sürücüye teslim edildiği sırada hasarlı olduğunu, tutanağa göre aracın ön arka tamponunda sürtme, sol arka çamurlukta sürtme, sağ arka kapıda vuruk olduğunun yazıldığını, kaldı ki değer kaybı hesaplanacağı kabul edilse dahi, kazaya konu araçta değişim isteyen parçalar için değer kaybı hesaplanmamasının esas olduğunu, kusur durumunu belirlenen rapora yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını,

davalı sürücünün H sınıfı ehliyet ile ve %60 oranında engelli olduğu halde, protez bacakla kazaya konu aracı kullanmasının yasal olmadığını, sürücünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, davacının davalı sürücüye aracı kiralarken davalı sürücünün özel donanımlı araç kullanabileceği hususunu dikkate almayarak kusurlu davrandığını, değer kaybı ve kazanç kaybı hesaplanmasına esas harcamaların sadece davacının beyanlarına dayandığını, gerçek zararın hesaplanması gerektiğini, kazanç kaybı hesaplamasının tamamen farazi olduğunu, somut veriye dayanmadığını, aracın fiilen tamirde kaldığı süreye ilişkin belge olmadığını,

kazanın karayolu niteliğinde olmayan toprak yolda meydana geldiğini, kazanın oluşuna ilişkin tek delilin yokluklarında düzenlenen kaza tespit tutanağı olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, tanıklarının dinlenmediğini, itirazları doğrultusunda ek bilirkişi raporu alınması gerekirken eksik incelemeye dayalı kurulan hükmün kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davalı ... İnş… Ltd., Şti. vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı sürücü ...'ın idaresindeki ve davacı ... Araç Kiralama ….Tic.Ltd.Şti'den kiraladığı ... plakalı araç ile Keşan Orhaniye Köyü yönünden İpsala yönünde seyir halinde iken, diğer davalı şirket tarafından yolda yapılan kanal çalışması nedeniyle yol üzerinde bulunan toprak yığınına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının aracının hasar gördüğünü belirterek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1-Dosya kapsamından davacı ile davalı ... arasındaki uyuşmazlığın araç kiralama ilişkisinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 4/1-a maddesine göre.

“Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları.. görürler.” HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir.

Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.

Somut olayda, kazaya karışan davacıya ait ... plakalı araç 08.10.2018 tarihinde davalı ...’a 23 gün süreyle kiralanmış olup, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığından ve davanın 03.05.2019 tarihinde 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre davalı ... yönünden görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Bu durumda mahkemece, davalı ... yönünden davanın tefrik edilerek görev yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Dava konusu kazanın davalı ...'ın davacı ... Araç Kiralama ….Tic.Ltd.Şti'den kiraladığı ... plakalı araç ile seyir halinde iken, diğer davalı şirket tarafından yolda yapılan kanal çalışması nedeniyle yol üzerinde bulunan toprak yığınına çarpması sonucu meydana geldiği, tarafların kusur oranlarının belirlenmesi için alınan raporda oransal kusur oranı belirtilmediği, davacıya ait araç sürücüsünün tali, davalı şirketin asli kusurlu olduğunun belirtildiği,

mahkemece gerekçeli karar ile davacıya ait araç sürücüsünün %30, davalı şirketin %70 oranında kusurlu olduğu ancak davalıların davacının zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu belirtilerek zararın tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş ise de davalı ...'ın davacıya ait aracı kiralayan araç sürücüsü,

diğer davalının ise yol çalışması sırasına gerekli önlemleri almayan yol yapım işini yapan şirket olması nedeniyle kusurlu olduğu belirtilmiş olup farklı hukuki sebebe dayalı olarak sorumlu olan davalılar arasında zararın tümü yönünden müteselsil sorumluluk bulunmadığı gibi davacıya ait aracın sürücüsünün kusuruna isabet eden tazminat miktarından davalı şirketin de sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece kazanın meydana gelmesinde tarafların oransal kusur oranlarının belirlenmesi için rapor alınarak davalı şirketin kusur oranına isabet eden tazminattan sorumlu olacağı gözetilerek karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf sebeplerinin kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, dosyanın davalı ... yönünden tefriki ile.

6100 sayılı HMK’nın 114/1-c maddesi gereğince görev hususunun dava şartı olması, HMK’nın 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece gözetilmesi gerektiğinden dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK’nın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ve mahkemenin görevsizliğine, dosyanın Sulh Hukuk mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek hüküm kurulmuş olması doğru görülmediğinden yeniden inceleme yapılmak üzere davalı ...

İnş…Ltd., Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince kararının kaldırılmasına dosyanın mahkemesine gönderilmesine, davalı ... İnş. Ltd., Şti. vekilin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.