Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2025/1095 K.2025/1410

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, dava dilekçesinde; 02.09.2021 tarihinde davalı ... Sigorta Şirketi tarafından Kasko sigortası kapsamında İMMS klozu ile sigortalı davalı ... Sigorta AŞ tarafından İMMS ile sigortalı aracın, davacıya ait araca çarparak zarar verdiğini, ZMMS limitini aşan zarardan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, 791.212,20 TL hasar bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesinin talep etmiş, Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; tarafların 11.09.2024 tarihli, duruşmada hazır bulunmadığından HMK'nın 150. maddesi gereğince dosyanın, dava yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına, yasal süresi içerisinde de davanın yenilenmemesi nedeniyle dosya üzerinden yapılan inceleme ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; duruşma günü tebliğ edilmeden, duruşmaya gelinmediğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırıldığını ve akabinde açılmamış sayılmasına karar verildiğini, duruşma günü tebliğ edilmeden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan istinaf incelemesi neticesinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemidir. Mahkemece, dava taraflarca takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesine açılan davada, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle, göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi sonrasında, dosya kendisine tevzi edilen Asliye Ticaret Mahkemesi, davacıya duruşma günü tebliğ etmeksizin, duruşma açarak, taraflar duruşmaya gelmediğinden dosyanın işlemden kaldırılmasına, yasal süre içerisinde davanın yenilenmemesi nedeniyle de, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

T.C. Anayasası'nın 36/1 maddesinde; "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi yer almaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 27.maddesinde ise; "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür.

Anayasanın 36. maddesi ile 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesi uyarınca, taraflar dinlenilmeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden davada hüküm verilemez. Aksi halde savunma hakkı kısıtlanmış olur.

Eldeki davada, asliye hukuk mahkemesi tarafından, göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın kesinleşmesi sonrası talep üzerine Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilen dosyada, mahkemece 11.09.2024 tarihinde duruşma yapılmasına karar verilmiş, davacının duruşmada hazır bulunmaması üzerine de, dosyanın işlemden kaldırılmasına, yasal süresi içerisinde de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacıya, duruşma günü tebliğ edilmediği, UYAP siteminden ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıya usulüne uygun meşruhatlı davetiye ile duruşma günü tebliğ edilmediği halde, duruşmaya gelmediğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırılarak ve akabinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek, davacı tarafın hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilmesi sonucunu doğuracak şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, mahkemece taraflara yeniden usulüne uygun şekilde duruşma günü tebliğ edildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi için HMK'nın 353/1-a-5 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.