Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/257 K.2025/267

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; müvekkilinin taahhüdü altında yapımını devam ettirdiği Ankara- Nallıhan İmam Hatip Ortaokulu inşaatının elektrik işlerinin yapımı için davalı ... ile sözlü olarak anlaştıklarını, davalı ...'ün işin yapımında kullanacağı malzeme bedellerine karşılık ... Mimarlık İnş. San. Tic.

A.Ş. isimli şirkete çek vermesi gerektiğinden bahisle müvekkilinden toplam 175.000,00 TL'lik çek aldığını, davalı ...'ün tekrar malzeme alacağından bahisle çek talep etmesi üzerine müvekkilinin kendisine artık çek vermeyeceğini, malzemeci ile kendisini muhatap etmesini söylemesi üzerine davalının müvekkilini diğer davalı ... ile görüştürdüğünü, görüşmeler sonucunda malzeme bedeli olarak 97.000,00 TL tutarında dört adet çekin davalı ...'ye teslim edildiğini, davalı ...'nin çekleri teslim aldıktan sonra müvekkiline 45.005,20 TL tutarında fatura göndermiş ise de, sadece beş makara kablo ve dört kutu data kablosu göndermiş olup,

gönderdiği malların değerinin ise 22.000,00 TL civarında olduğunu, gönderilen malların eksik olması üzerine davalı ... ile yapılan görüşmede, bakiye malzemelerin ...'e teslim edildiğini ve arabasına yüklendiğini getirileceğini beyan etmiş ise de, yaklaşık 22.000,00 TL'lik malzeme haricinde bugüne kadar bakiye malzemelerin teslim edilmediğini, dolayısı ile davalıların edimini kısmi olarak yerine getirdiğini, şekil şartları bakımından tam ve geçerli olan ancak açıklanan nedenlerle bedelsiz kalan üç adet toplamda 75.000,00 TL bedelli çeklerin takibe konulacağı konusunda haklı endişeleri olduğunu belirterek;

öncelikle 31/05/2019 tarih ve 7827397 nolu 16.000,00 TL, 31/05/2019 tarih ve 7827398 nolu 15.000,00 TL ve 31/05/2019 tarih ve 7827399 nolu 44.000,00 TL bedelli çekler yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bedelsizlik nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; davacının damadı olduğunu söyleyen ... ve davalı ...'ün gelerek müvekkiline davaya konu edilen çekleri verdiklerini ve akabinde dosyaya sunulmuş olan 45.005,20 TL'lik faturaya konu ilk parti malzemeyi teslim aldıklarını, bu faturaya yasal 8 günlük sürede itiraz edilmemiş olup fatura içeriğine ve tutarına itiraz imkanı bulunmadığını,

ayrıca tacir olan davacının açık ayıplar nedeniyle kanunda öngörülen 3 günlük ihbar bildirimi ve ticari satışlardaki muayene ve ihbar külfeti göz önüne alındığında süresinde bildirimde bulunulmayan bu faturaya konu mallara ve bedellerine hiçbir şekilde itiraz imkanı bulunmadığını, daha sonra davacıya bir parti daha mal gönderilmiş olup, gönderilen malların ambardan davalı ...'ün bilgilerini verdiği kişilere ambar fişleri ile teslim edildiğini, bu nedenle ekte sunulan bu ambar fişlerinin ...

Ticaret A.Ş.'den celbini talep ettiklerini, ayrıca, davacıya, davacının teslimi inkar ettiği malların davacının dava dilekçesinde beyan ettiği okul inşaatı şantiyesine teslim edildiğine ilişkin nakliyeyi yapan firma tarafından çekilmiş fotoğrafların sunulduğunu, müvekkilini arayıp çekleri için süre isteyen karşı yana iyiniyet göstergesi olarak bir hafta süre verilmiş ancak bu sürede karşı tarafça haksız savcılık şikayetinde bulunulmuş olup bu şikayet sonucunda takipsizlik kararı verildiğini beyan ederek, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İlk derece mahkemesince; davanın taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davacı tarafından düzenlenen çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen 02/07/2019 tarihli karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27.HD'nin 23/01/2020 tarih 2019/1929E.-2020/80 K. sayılı ilamı ile;

"...Mahkemece 01/01/2019 olan 7155 sayılı yasa ile TTK'ya eklenen 5/A maddesi ile ticari davalarda arabuluculuğa başvurunun, dava şartı olması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş olduğu da gözetildiğinde, görevli mahkemenin doğru olarak belirlenebilmesi için tarafların yukarıdaki açıklamalar kapsamında tacir olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, 6102 sayılı TTK'nın 11/2. maddesi uyarınca çıkarılan en son tarihli Bakanlar kurulu kararı da araştırıldıktan sonra, tarafların tacir sıfatının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi bu tespitin sonucuna göre görevli mahkemenin belirlenerek hüküm kurulması gerekirken, görevli mahkemenin tespiti için gerekli araştırma yapılmadan, HMK'nın 114/2, 115/2 ve TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esası incelenmeksizin mahkeme kararının HMK 353/1-a.3-4-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle kaldırıldığı, kaldırma kararı uyarınca tarafların tacir olup olmadıkları yönünde araştırma yapıldığı, dosyaya kazandırılan bilgi ve belgelerden, davacı ...'ın ve davalı ...'nin tacir olduğunun, davalı ...'ün tacir kaydının bulunmadığının tespit edildiği,

davacı ...'ın ve davalı ...'nin tacir olduğunun tespit edilmesi karşısında mahkemenin uyuşmazlığa bakmakta görevli olduğu değerlendirilerek yargılamaya devam edildiği, ticari davalar yönünden arabuluculuk dava şartı ise de, yerleşik kararlar uyarınca menfi tespit davasında davanın konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin alacak veya tazminat olmadığından bu davalar yönünden arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olmadığı, bu sebeple uyuşmazlığın esasına girildiği, davacının yüklenici olarak Ankara - Nallıhan İmam Hatip Ortaokulu'nun inşaatının yapımını üstlendiği,

inşaatın elektrik işlerinin yapımı için davalı ... ile sözlü olarak anlaşıldığı, davalı ...'ün malzeme alması gerektiğini beyan ederek çek istemesi üzerine davacının davalıya çek vermek istemediği ve malzemeci ile kendisini muhatap etmesini davalıdan istediği, davalının da diğer davalı ... ile davacıyı tanıştırdığı ve davacının uyuşmazlık konusu olan 28/02/2019 tarih ve 7827396 numaralı 22.000,00 TL bedelli, 31/05/2019 ve 7827397 numaralı 16.000,00 TL bedelli, 31/05/2019 ve 7827398 numaralı 15.000,00 TL bedelli, 31/05/2019 ve 7827399 numaralı 44.000,00 TL bedelli dört adet çeki tanzim ederek davalı ...'a verdiği,

davalı ...'nin çekleri teslim aldıktan sonra davacıya 45.005,20 TL bedelli fatura tanzim ederek gönderdiği, ancak faturaya konu malların tamamının gönderilmediği, yalnızca 5 makara kablo ile 4 kutu data kablosu gönderildiği, gönderilen malların değerinin 22.000,00 TL olduğu,

gönderilen malzeme dışında başkaca malzeme gönderilmediğini iddia ederek 31/05/2019 ve 7827397 numaralı 16.000,00 TL bedelli, 31/05/2019 ve 7827398 numaralı 15.000,00 TL bedelli, 31/05/2019 ve 7827399 numaralı 44.000,00 TL bedelli üç adet çek yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, öncelikli olarak tüm dosya kapsamından davalı ...'ün çeklere bir dahli bulunmadığının tespit edilmesi ve çek lehtarının davalı ... olması sebebiyle bu davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verildiği,

davacı iddiaları, davalı ...'ın savunmaları, dosya kapsamındaki deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında malzeme alım - satımına yönelik ticari bir ilişki bulunduğu, bu durumun tarafların da kabulünde olduğu, uyuşmazlık konusu çeklerin malzeme bedeline istinaden verildiği, davacının tanzim ettiği faturadaki malın tamamının teslim edilmediğini ve çek bedelleri kadar malzeme teslim almadığını iddia etmekte davalı yan ise davacıya faturada yazılı malzemelerin sevk irsaliyesi ile teslim edildiğini ve çek bedelleri kadar malzeme teslim edildiğini savunduğu,

tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden 2018 ve 2019 yılına ait BA-BS formlarının HMK m.221 uyarınca resen celp edildiği, davacı tarafça davalı adına 2018 yılına ilişkin 1 adet belge karşılığında KDV hariç 38.140,00 TL mal alış bildiriminde bulunulduğu, aynı şekilde davalı tarafça, davacı adına 1 adet belge karşılığında KDV hariç 38.140,00 TL mal satış bildiriminde bulunulduğu, bu itibarla bildirimlerin örtüştüğü, taraflarca bildirimi yapılan faturanın KDV dahil 45.005,20 TL bedelli olduğu, davalının davacı adına tanzim ettiği faturanın da KDV dahil 45.005,20 TL bedelli olduğu,

bu sebeple davaya konu edilen faturanın taraflarca vergi dairesine bildirilen fatura olduğunun kabul edildiği, davacı tarafça söz konusu fatura BA formuyla vergi dairesine bildirildiği ve 8 günlük itiraz süresinde faturaya itiraz etmediği, ayrıca söz konusu faturanın davacı tarafça ticari defterlerine de işlendiği, bu suretle davalı yanın faturaya konu malları teslim ettiğinin kabulü gerektiği, 21/12/2018 tarihli 45.005,20 TL bedelli faturaya konu malların teslim edildiğinin davalı tarafça ispat edildiği, ancak savunulduğu gibi ikinci parti malların davacıya teslim edildiği hususunun ispatlanamadığı,

davacı tarafça 22.000,00 TL'lik malın teslim edildiği kabul edildiğinden ve dört adet çekten 28/02/2019 tarih ve 7827396 numaralı 22.000,00 TL bedelli çekin dava konusu edilmediğinden dört adet çek tutarı olan 97.000,00 TL'den teslim edilen mallar için düzenlenen fatura bedeli olan 45.005,20 TL'nin mahsup edilmesiyle 51.994,80 TL bedel yönünden herhangi bir mal tesliminin bulunmadığı, bu halde de davacının bu tutar kadar davalıya borçlu olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği,

davaya konu çeklerin dava devam ederken ödendiği tespit edildiğinden istirdat davasına dönüşen davada davacının davalıya borçlu olmadığı tutar olarak tespit edilen 51.994,80 TL'nin davalıdan istirdadına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, dava konusu 31/05/2019 tarih 7827397 numaralı 16.000,00TL bedelli, 31/05/2019 tarih 7827398 numaralı 15.000,00 TL bedelli, 31/05/2019 tarih ve 7827399 numaralı 44.000,00 TL bedelli çekler için 51.994,80 TL tutar yönünden davacının davalı ...'ye borçlu olmadığının tespiti ile,

dava tarihinden sonra çeklerin ödendiği anlaşılmakla, 51.994,80 TL'nin davalı ...'den istirdadına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, karar verilmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ...'ın damadı olduğunu söyleyen ... isimli bir kişi ile diğer davalı ...’ın, müvekkilden, elektrik malzemesi talebinde bulunduğu, anlaşma sağlandığı, davacının damadı olduğunu söyleyen ... ve davalı ...’ün gelerek müvekkile davaya konu edilen çekleri verdikleri, akabinde dosyaya sunulmuş olan 45.005,20 TL'lik faturaya konu ilk parti malzemeyi teslim aldıkları, bu faturaya yasal 8 günlük sürede itiraz edilmediği, daha sonra davacıya, istinafa konu edilen bir parti daha mal gönderildiği, gönderilen malların sunulan ambar fişleri ile teslim edildiği, bu nedenle, bu ambar fişlerinin ...

Tic. A.Ş'den celbinin talep edildiği, müzekkere cevabı dikkate alınmadan bilirkişi raporunun hazırlandığı, itirazlarının da kabul edilmediği, ... Tic.

A.Ş'den gelen müzekkere cevabına bakıldığında ikinci parti malların da davacıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, ayrıca davacıya, davacının teslimini inkar ettiği malların davacının dava dilekçesinde beyan ettiği okul inşaatı şantiyesine teslim edildiğine ilişkin nakliyeyi yapan firma tarafından çekilmiş fotoğrafların da cevap dilekçesi ekinde sunulduğu, fakat bu hususun değerlendirmeye alınmadığı ve davacının isticvap edilmediği, tanık beyanlarının hükme esas alınmadığı,

tanık ...’ın beyanında davacının siparişini verdiği ürünlerin hepsinin davacıya teslim edildiğinin ve faturası kesilmeyen ürünler olduğunun belirtildiği beyan edilerek kararın kaldırılması talep edilmiştir.

Dava, eser sözlemesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin olup mahkemece verilen karara karşı davalı ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır