Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/1028 K.2023/1321

(Başvurunun Esastan Reddi / HMK m. 353/1-b.1)

DOSYA NO

2023/1146 Esas

KARAR NO : 2023/1322

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/06/2023

NUMARASI

2023/267 Esas-2023/499 Karar

MÜTEVEFFA ****

**** **** ****

VEKİLİ

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 19/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/12/2023

Taraflar arasında yargılaması yapılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili davalı ve dava dışı ... Ltd.Şti. Arasında sözleşmeye binaen dava dışı ...

Ltd.Şti.'nin alt yüklenici sıfatıyla sözleşmeler yaptıklarını, bu çervede Sivas/Kangal termik santrali 1. Ve 2. Ünite kazanlarının düşük kalorili kömürde ve işin kapsamında belirtilen kapasitede çalışmasını sağlamak, belirli özellikteki kömür kullanıldığında kazan performansını en üst seviye ye çıkartmak, en düşük kömür kalorisinde yardımcı yakıt kullanmadan çalışmayı sağlamak amacıyla gerekli tüm demontaj ve montaj işlemlerini gerçekleştirmek üzere AÜAŞ'nin bilgisi ve onayı dahilinde dava dışı şirketle anlaştıklarını, avans ödenmesinin yapılmasıyla işe başladıklarını ve sözleşme konusu işi eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiklerini,

dava dışı ...

Ltd.Şti. 'den 12/07/2000 tarihinde iş bitirim belgesini aldıklarını ve kesin teminatlarının da yine adı geçen şirket tarafından kendilerine iade edildiğini, 1.Ünite Rehabilitasyonu ve Optimizasyonu işinin geçici kabulünün iş sahibi EÜAŞ tarafından 23/12/2009 tarihinde yapıldığını, 2.ünite Rehabilitasyonu ve Optimazsoyunu işinin geçici kabulü için gereken başvuruların yapılmasına rağmen EÜAŞ'den kaynaklanan sebeplerle geçici kabulün yapılamadığını, sözleşmenin 43.4 maddesi gereği bu halde otomatik testlerin yapılmış kabul edilmesinin gerektiğini, geçici kabulün de yapılmış sayılacağını,

yine sözleşmenin 43.4 ve 43.5 maddeleri gereği geçici kabulün son ödemeye esas belgelerden sayıldığını ve her halükarda tesisin ticari faaliyete başlaması ile geçici kabul tutanağının derhal imzalanacağını ve 13.4 maddesi gereği idareden kaynaklanan sebeplerle geçici kabule başlanmaması haline geçici kabul karşılığı yapılması gereken ödemelerin sözleşmede belirtilen şekilde idare tarafından yapılması gerektiğini, sözleşmenin 13.3.2 maddesinde ödemelerin ne şekilde yapılacağının düzenlendiğini,

işin tamamlanmasıla beraber firmalarınca düzenlenen faturalar ve hak edişlerle kesin teminatın iade edildiğine ve iş bitirim belgesinin verildiğine dair belgelerle birlikte cari hesapta gözüken 782.166,59 EURO tutarındaki alacağın talep edildiğine ilişkin dilekçenin davalıya tebliğ edildiğini, davalı kurumun bu dilekçe üzerine kendilerine verdiği cevapta söz konusu işin ana yüklenicisi olan dava dışı ...

Ltd.Şti. 'nin iflası nedeniyle sözleşmenin EÜAŞ Yönetim Kurulu kararı ile feshedildiğini ve kesin teminatın gelir kaydedildiğini, bu kapsamda sözleşmenin tasfiye çalışmalarının devam etmekte olduğunu ve taleplerinin bu süreç çerçevesinde değerlendirileceğinin belirtildiğini, sözleşmenin 54.maddesine göre yüklenicinin iflası halinde yükenici hakkında 4735 sayılı kanunun 20 ve 22.maddelerine göre işlem yapılacağının belirtildiğini ve bu çerçevede işin sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi yada süresinde bitirilmemesi halinde kesin teminatın gelir kaydedileceğinin düzenlendiğini,

ayrıca bu hükmün alt yüklenici olarak kendileriyle herhangi bir bağlantısının olmadığını, davalı kuruma 20/02/2012 tarihinde tebliğ edilen ihtarname gönderildiğini, buna rağmen davalı kurum tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, sözleşmenin 48.1.1.hükmü gereği yüklenici tarafından temin ve tamir edilen malların garanti süresininn geçici kabul tarihinden itibaren 24 ay olduğunu, dava konusu işle ilgili olarak garanti süresinin dahil olduğunu ve işle ilgili herhangi bir hata, ayıp bulunamadığını,

ünitelerin gereği gibi çalışmaya devam ettiğini belirterek 782.166,59 EURO'nun 20/02/2012 tarihinden itibaren bankalarca uygulanacak en yüksek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili kurum ile dava dışı ... Ltd.Şti.

İle 07/09/2006 tarihinde 56.500.000 EURO bedelle sözleşme imzalandığını, bu çerçevede sözleşmenin 5.maddesinde belirtildiği üzere Kangal Termik Santrali 1. Ve 2.ünite kazanlarının düşü kalorili kömürde ve işin kapsamında belirtilen kapasitede çalışmasını sağlamak ve bu kapsamda bakım ve rehabilitasyonlarının yapılması olduğunu, ayrıca yüklenici firmayla 07/04/2008 ve 23/09/2008 tarihlerinde ek işlere ilişkin protokoller düzenlendiğini, işin ikmali süresicinde 1. Ünitenin geçici kabulünün 22/12/2009'da yapıldığını, 2.ünitenin geçici kabul çalışmalarına 12/10/2010 başlanmasına rağmen dava dışı ...

Ltd.Şti. 'nin iflası nedeniyle kabulün tamamlanamadığını, sözleşmenin 54. Maddesi gereği yükelincinin iflası nedeniyle Yönetim kurulu kararı ile sözleşmenin feshedilmesine ve kesin teminatın gelir kaydedilmesine, genel hükümlere göre tasfiyenin yapılmasına karar verildiğini ve bu çerçevede kesin teminat mektubunun kuruma irat kaydedildiğini, Kangal Termik Santrali 1. Ve 2.ünite kazanlarının rehabilitasyonu işinin yapımı sürecinde her iki ünitede de geçikmeler olduğunu, 1.ünitenin geçici kabulünde gecikme cezası ve eksik kusurlu iş bedellerinin belirlendiğini,

bu geçici kabule istinaden yükleniciden kesilen bedellerin sözleşmenin "Gecikme Cezası" başlığı altında 26.2 maddesi gereği cezanın yüklenicinin ödemelerinden karşılanamaması halinde yükleniciden ve/veya duruma göre alt yüklenicilerden ayrıca tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını, dava dışı ... Ltd.Şti. tarafında ödenmeyen gecikme cezalarının tahsili için alt yüklenicilerin ödemelerine bloke konulduğunu, söz konusu sözleşmenin müvekkili kurum ile dava dışı ...

Ltd.Şti.arasında olduğunu, davacının bu sözleşmenin tarafı olmadığını, davacının asıl yükleniciyle arasındaki sözleşme çerçevesinde çalıştığını ve sözleşmede yer alan "alt yüklenicilere ödeme" maddesinde verilmiş bir taahhüt olmadığını, asıl yükleniciye bir taahhüt olduğunu ve bu maddenin davacıyı sözleşmenin tarafı haline getirmeyeceğini ve kendilerinden herhangi bir talepte bulunmak haklarının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davalı EÜAŞ'a ait Kangal Termik Santralinin 1. ve 2.ünite kazanlarının rehabilitasyon ve optimizasyonu işinin yapılan ihale ile dava dışı ... şirketine verildiği, davalı ile ... şirketi arasında eser sözleşmesi tanzim edildiği, dava dışı asıl yüklenici ... şirketi tarafından yüklendiği işin bazı bölümlerinin alt yüklenici sözleşmesi ile davacıya verildiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında yüklendiği işlerin yapılarak teslim edildiği halde hak ediş alacakları ile hak edişlerden yapılan kesintilerin ödenmediği iddiasıyla tazmini için derdest davanın açıldığı,

Davalı ile dava dışı asıl yüklenici arasında tanzim edilen sözleşme, alt yüklenici sözleşmesi, kamu ihale sözleşmeleri kanunu, hak edişler, geçici ve kesin kabul tutanakları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından üstlenilen işin sözleşme kapsamında tamamlanarak davalıya teslim edildiği, 1.ünitenin geçici kabullerinin yapılarak tesisin işletmeye alındığı, 2.ünitenin geçici kabul işlemlerinin yapıldığı, ancak onaylama aşamasında iken asıl yüklenici firmanın iflası nedeniyle onaylama işleminin yapılmayarak sözleşmenin 54.maddesi uygulanarak teminatın irat kaydedildiği,

eksik ve kusurlu işler ile gecikme cezası uygulanarak yapılan hak ediş ödemelerinden mahsup edildiğinden alacağın bulunmadığı belirtilerek davacı alt yüklenicinin talebinin reddedildiği, Bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı kurum ile dava dışı asıl yüklenici arasında tanzim edilen sözleşmenin 54.maddesinden kaynaklandığı, bu maddeye göre yüklenicinin iflası halinde sözleşmenin feshedilerek 4735 sayılı kanunun 20. ve 22.maddelerine göre işlem yapılacağının belirtildiği,

20.maddeye göre, yüklenicinin taahhüdünün sözleşme hükümlerine göre tam olarak yerine getirilmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine sözleşmede belirtilen oranda gecikme cezası uygulanacağı ve teminat mektubunun nakde çevrileceği ve asıl yüklenici borcunun mahsup edilmeyeceğinin belirtildiği, ancak olayımızda 1.ünitenin geçici kabulleri yapılarak onaylandığı ve devreye alındığı, 2.ünitenin geçici kabulleri için başvuru yapılmasına rağmen sözleşmede belirtilen sürede geçici kabul komisyonu kurularak incelemelerin yapılmadığı,

geç başlandığı ve komisyon geçici kabul işlemlerini tamamladığı halde onay aşamasında asıl yüklenicinin iflas etmesi üzerine sözleşmenin 54.maddesinin uygulandığı, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 43.4 maddesi uyarınca geçici kabul işleminin 30 günden fazla olamayacağı ve yüklenicinin teklif tarihini takip eden 30 gün içinde geçici kabule iş sahibinden kaynaklanan sebeplerle başlanamaması halinde otomatik testlerin yapılmış kabul edileceği,

söz konusu olayda gerek bu maddeye göre geçici kabullerin yapılmış sayılacağı dikkate alındığında gerekse de fiili olarak dava konusu işin sözleşme ve ihale mevzuatı uyarınca tamamlanarak teslim edildiği, dolayısıyla bu aşamadan sonra asıl yüklenici firmanın iflası nedeniyle 54.maddenin uygulanarak davacı alt yüklenicinin hak ediş alacaklarından kesinti yapılmasının ve ödenmemesinin haklı olmadığı kanaatine varılmakla;

müteveffa davacı ...'un mirasını reddetmediği sabit olan tek mirasçısı ... (dahili davacı) tarafından açılan davanın kabulüne, mirası red talebinde bulunan ve lehlerine mirası red kararı verilen diğer mirasçılar tarafından açılan davanın ise.

HMK 114/1-d m.delaletiyle 115/2 m.gereğince davanın taraf ehliyetine ilişkin dava şarttı yokluğu sebebiyle usulden reddine, dava dilekçesinde talep edilen alacak miktarının ihtarnamenin tebliği dikkate alınarak temerrüt tarihinden itibaren, ıslah ile arttırılan miktarın ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile dahili davacı ...'a verilmesine,

müteveffa davacı ...'un ... haricindeki mirasçıları tarafından iş bu dava açıldıktan sonra mirasın reddi isteminde bulunulduğu ve davanın kendileri değil miras bırakanları tarafından açıldığı dikkate alınarak anılan mirasçılar aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece vekalet ücreti yönünden verilen kararın hatalı olduğunu, karar tarihindeki kur üzerinden karar verilmesi gerektiğini, Yargıtay 5.ve 9.HD'nin kararlarının da bu yönde olduğunu, AAÜT'ye göre 441.922,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, söz konusu hatanın düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yargılama sırasındaki tüm beyan ve delillerini tekrar ettiklerini, sundukları belge ve tutanakların dikkate alınmadığını, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, komisyonun geçici kabul işlemlerinin tamamlandığı tespitinin doğru olmadığını, geçici kabul işlemlerine süresinde başladıklarını, bu süreçte ikinci ünitedeki yanma problemlerinin başladığını, garanti döneminin de devam ettiğini, bu problemlerin davacıya ivedilikle bildirildiğini, aksaklıkların davacı tarafından giderilmediğini, yazılı olarak ayıpların bildirildiğini, bu arada yüklenicinin iflas ettiğini,

deneme işletmesinin baz alındığını, kangal termik santralinin 1.ve 2.ünite kazanlarının rehabilitasyonu ve yanma optimizasyonu işinin sözleşme konusu olduğunu, amacın tesisin sıvı yakıt desteği olmadan çalışmasını sağlamak olduğunu, gecikme cezası nedeniyle alacağın iflastan önce bloke edildiğini, sözleşmenin götürü bedelli, anahtar teslimi olduğunu, davacının iflas etmesi sebebiyle eksik ve ayıpların müvekkil tarafından bedel karşılığında başkasına yaptırıldığını, 2.ünite geçici kabul ödemelerinin de yapıldığını, hükme esas alınan raporun hukuki değerlendirme içerdiğini, zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini,

bilirkişilerin yetersiz olduğunu, vekalet ücreti, faiz türünün hatalı belirlendiğini, harcın mükerrer alındığını, yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece Mahkemesinin 2020/646 Esas, 2023/324 Karar sayılı kararının Dairemizin 14/03/2023 tarih, 2023/107 Esas, 2023/324 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece yapılan yargılama neticesinde yeniden karar verilmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve aynı sözleşme kapsamında başka bir alt yüklenici tarafından açılan davaya ilişkin Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 22/01/2021 tarih, 2020/2065 esas - 2021/147 karar sayılı ilamı dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır