Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/746 K.2025/214

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkin davasında mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü kısmen reddi kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili. Müvekkil ile davalı arasında imza edilen 09.12.2018 tarihli ... AVM ...

Şubesi Anahtar Teslimi İnşaat İmalat Sözleşmesi gereği; sözleşme konusu işlerin yapımı 170.000,00.TL+KDV bedel ile müvekkil tarafından üstlenildiğini, sözleşme konusu işler ve bedelleri 165.000,00.TL+KDV olarak revize edilerek sözleşme taraflar arasında imza edildiğini, 03.03.2020 tarihinde müvekkil tarafından 179.450,00.TL+KDV bedel üzerinden tanzim edilen hakkediş (Ek-4/a) pandeminden kaynaklı imkansızlıklar neticesi 22.04.2020 tarihinde davalı tarafa gönderilebildiğini, Hakkediş gönderilmesine rağmen, davalının;

kendi yapması gereken işleri yapmaması ve bazı iş kalemlerinden davalı yanca vazgeçilmesi sebebi ile müvekkil tarafından tanzim edilerek; davalıya gönderilen hakkediş davalı yanca düzeltilerek 170.120,60.TL+KDV olarak 11.06.2020 tarihinde müvekkile iade edildiğini, oluşan bu yeni duruma göre 172.752,00.TL+KDV bedel üzerinden yeni bir hakkediş müvekkil tarafından tanzim edilerek 16.06.2020 tarihinde davalı tarafa e-mail olarak gönderildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığını beyan ederek fazlaya dair tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla,

şimdilik 10.000,00.TL+KDV imalat bedeli alacağımızın ilk hakkediş tarihi olan 03.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili. Davacı yüklenici sözleşme hükümlerine uymadığını, edimini tam, eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde ifa etmediğini, edimini süresi içerisinde de ifa etmediğini, Davacı yüklenici ile davalı müvekkil işsahibi şirket arasında; ... AVM ... Şubesi Anahtar Teslimi İnşaat İmalat Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre davacı yüklenici, davalı işsahibi müvekkil şirketin ""... "adresinde bulunan ... ...

AVM Şubesine, anılan sözleşme ekinde bulunan mimari ve üç boyutlu çizimlerdeki tüm imalatları yaparak anahtar teslimi ile yükümlülüğünü yerine getireceğini, davacı şirketin sözleşmenin imzalanması akabinde sözleşme eki mimari ve üç boyutlu çizimlerdeki imalatları noksansız ve kusursuz olarak yerine getirmediğini, sözleşme hükümlerine uymadığını, sözleşmeyi ihlâl ettiğini, davacı şirketle defaten yapılan görüşmelerde eksik ve ayıplı sözleşmeye aykırı olarak gerçekleştirilen iş ve işlemlerin sözleşmeye uygun hale getirilmesi istenilmesine rağmen müvekkil şirket oyalandığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Ankara 6. Atm’nin 2021/127 E. Sayılı Dosyasında;

Davacı vekili.

Davacı ile davalı arasında 09/12/2018 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşme ile ilgili müvekkilinin ... şubesi inşaatını 530.000,00 TL + KDV bedel ile üstlendiğini, sonradan ilave işler için mutabakata varıldığını, toplamda 677.978,00 TL bedel üzerinden anlaşıldığını, bu şekilde bağıtlanan sözleşme akabinde tamamlanan imalatların teslim ve kabulü için davalı tarafa arz edildiğini fakat davalının kabulden kaçındığını, eksik iş itirazında bulunduğunu, eksikliklerin tamamlanması sonucu 318.617,02 TL lik hakediş tanzim edildiğini, davalının hakedişe itiraz ettiğini,

itirazlar sonrasında davacı tarafından 186.841,79 TL lik yeni bir hak ediş tanzim edildiğini ancak davalının hak ediş bedelini ödemediğini beyanla söz konusu tutarın şimdilik 10.000,00 TL sinin tahsilini talep etmiş ayrıca taraflar arasında aynı tarihte ... AVM ... şubesine yönelik sözleşme de imzalandığını, her iki sözleşmenin tek cari hesap üzerinden işlem gördüğünü, ...

AVM ye yönelik ödenmeyen hak ediş bedeli için açılan davanın Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/503 esas sayılı dosyası üzerinden yürüdüğünü, taraflar arasındaki her iki sözleşmeye yönelik imalatların hesaplarının tek bir cari hesap üzerinden işlemesi ve her iki işin ödemelerinin tek bir kalemde yapılması sebebiyle davaların birleştirilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili: Davacının sözleşme hükümlerine uymadığını, edimlerini tam, eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde ifa etmediğini, süresinde yerine getirmediğini, bu durumun müvekkiline ek maliyetler getirdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece. Davalı tarafın ... Şubesinin durumunu tespit için İstanbul 5. ATM 2020/429 D. İş. dosyası kapsamında tespit yaptırdığı, Ankara ... AVM ... Şubesinde durum tespiti için ise Ankara 2. ATM 2020/129 D.İş dosyası kapsamında şubenin Mevcut durum tespiti yaptırıldığı, ayrıca davalı taraf şubelerde yüklenicinin eksik ve hatalı yaptığı işleri kendisi tamamlattığını ifade ettiği, söz konusu her iki ...

Şubesi’de faaliyete geçmesi nedeniyle eksik işler ile ilgili delil tespit raporları dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, bu kapsamda mahkemece benimsenen 08/10/2022 tarihli ek bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının davalıdan 209.208,06 TL bakiye iş bedeli alacağı olduğu, bu kapsamda toplanan deliller, delil tespit raporları ve tüm dosya kapsamından Mahkemece de dosya kapsamına ve denetime elverişli görülmekle benimsenen 08/10/2022 tarihli ek bilirkişi raporu dikkate alındığında davacının davalıdan 209.208,06 TL bakiye iş bedeli alacağı olduğu,

davacı vekilinin 30.11.2022 tarihli beyan dilekçesi ile 08/10/2022 tarihli ek bilirkişi raporu tarafından belirlenen 209.208,06.TL alacaklarını, 201.249,00.TL'sini asıl dava olan Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/503 E. Sayılı dosyasından görülen davalarına, bakiye 7.959,06.TL alacağı ise birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/127 E. Sayılı dosyasına hasretmesi nedeniyle asıl dava bakımından 10.000,00TL alacağın dava tarihi olan 13/10/2020 tarihinden,

191.249,00 TL alacağın ise ıslah tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile birleşen Ankara 6. ATM’nin 2021/127 esas sayılı dosyası yönünden ise 7.959,06 TL alacağın dava tarihi verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. 170.550,00 TL +KDV iş bedelinin ödenmesi için karşı tarafa gönderdikleri ihtarın temerrüt için dikkate alınması gerektiğin,i asıl davada tüm alacak için faiz başlangıç tarihinin 08/10/2020 tarihi olması gerektiğini, birleşen dava açısından hakedişe eklenen ilave iş kalemlerinin bilirkişi ve mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, ...

AVM içindeki malzemelerin İstanbul'da kallanılmaması nedeniyle ilave iş çıktığını, pleksi işleri, suni çimin yeni malzeme ile yapıldığını, davalı tarafın mail yazışmasında ilave işleri ve bedelini kabul ettiklerini, radyon fark bedelinin dikkate alınmadığını, bu şekilde İstanbul'daki iş için 172.271,00 TL+ KDV bakiye alacaklarının daha bulunduğunu, faiz başlangıç tarihinin yine 10/06/2020 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının yapmadığı eksik ve ayıplı işlere ilişkin sundukları faturaların tartışılmadığını, eksik işleri kendilerinin tamamladığını, geç teslimden kaynaklı cezai şart taleplerinin incelenmediğini, davacının işi süresinde tamamlamadığını, yarım bıraktığını, teslim geciktiği için siparişlerini karşılayamadıklarını, zarara uğradıklarını, taraf defterlerinin uyumlu olmadığını, raporun hatalı olduğunu, 338.840,58 TL'lik bir işlemin söz konusu olmadığını, müvekkil tarafından onaylanan hakediş raporu bulunmadığını, Ankara'daki tespit raporunun yokluklarında hazırlandığını, kabul etmediklerini,

eksiklerin müvekkil tarafından giderildiğini, projeye uygun imalat yapılmadığını, ... Şube Demontaj işlerini davacının yapmadığını, davacının ...

Şubede yangın söndürme sistemi koymadığını, alüminyum kompozit mutfak duvar kaplaması işinde değişiklik yapılmasına onayları olmadığını, süpürgeliklerin yapılmadığını, led ışıklı pano yapılmadığını, havalandırma sisteminin çalışmadığını, sözleşme dışı işlerle ilgili onaylarının olmadığını, bilirkişinin davacının hazırladığı hakediş raporundaki fazla iş bedelini aştığını, İstanbul'daki iş için esas alınan tespit raporuna itiraz ettiklerini, raporda faturalar ve 3 boyutlu çizimler incelenmeksizin hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, şap izolasyonunun yapılmadığını, soğuk oda kapısı giydirmeli işlem yapılmadığını,

D duvarında seramik işleminin yapılmadığını, slim radyatörün eksik kullanıldığını, sözleşmedeki yapılmayan işlerin tartışılmadığını, yapılan ödemelere göre davacının alacağının bulunmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir.

Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar).

Ancak götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplar nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir (ÖZTÜRK, Muammer; GÖZÜTOK Zeki: Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması, 2019, s. 569).

Somut olayda taraflar arasında İstanbul ve Ankara'da şube olarak kullanılacak yapılarda yapılacak tadilatlar için götürü bedelli iki ayrı sözleşme imzalanmış ve iş bedellerinin tamamı ödenmemiştir.

Davacı tarafça yazılı sözleşme hükümlerinde ve bedelde değişiklik yapıldığı iddia edilmiş ise de bu iddialar karşı tarafta kabul görmediğinden yazılı sözleşmelerin aksinin yasal delillerle ispatlanması gerekmektedir. Davalı tarafça da bir kısım ayıp ve eksiklerin 3. kişiye tamamlattırıldığı iddia edilmiş ise de, sözleşme feshedilmeyip ayakta olduğu sürece işin yüklenici tarafından yapıldığı yönündeki karinenin aksinin yine yasal delillerle ispatlanması gerekmektedir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; taraflara ait tespit edilecek mail adresleri ile yapılan yazışmalarda sözleşme hükümlerini değiştiren bir uzlaşma olup olmadığının tartışılması, dosyadaki bilirkişi raporlarının kendi aralarındaki ve tespit raporlarıyla arasındaki çelişkiyi gidermek üzere yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması, gerekirse keşif yapılması, tespit raporları da dikkate alınarak her iki iş için yaptırılan tespit raporları da dikkate alınarak sözleşmelere dahil olan işler yönünden her bir sözleşme yönünden ayrı ayrı olmak üzere ayıp ve eksikler de dikkate alınarak fiziki oran yöntemiyle iş bedelinin hesaplanması, varsa sözleşme dışı fazla işler yönünden rayiç hesabı yapılması, kanıtlanan ödemelerin düşülmesi ile ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır