Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/518 K.2024/645

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvuru Kabul/Yeniden Hüküm/HMK m. 353/1-b.2)

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/03/2024

NUMARASI : .....

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 02/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2024

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili. Müvekkili ........

Arasında yapılan anlaşma ile 170.000,00 TL karşılığında ... ... makinesinin müvekkilin istediği özelliklere uygun olduğu iddiası ile imal edilip, 12.03.2019 Tarihinde teslim edildiğini, söz konusu ... ... isimli makine hassas ölçülerde ahşap (kapı) işlemesi amacıyla imal edilen bir ürün olup, müvekkilin istekleri doğrultusunda imal edilmiş olması gerektiğini, davaya konu makinenin müvekkil firmanın isteğine uygun şekilde üretildiği iddiası ile,

davalı tarafından 12.03.2019 tarihinde müvekkile teslim edildiğini, ürünün bedelinin tamamı müvekkil tarafından davalı firmaya ödendiğini, müvekkil tarafından yapılan tespitler davalı firmaya derhal bildirilmiş, davalı firma tarafından birkaç kez teknik servis gönderilerek,

üründeki arızalar giderilmeye çalışıldığını fakat bir sonuç alınamadığını, ardından ihtarname çekildiğini, davalı firma tarafından ürün iade alınmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile ayıplı ürünün davalıya iadesini, ayıplı ürün nedeniyle davalıya ödenen 170.000,00 TL'nin teslim tarihi olan 12.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili.

İşbu davanın açıldığı yer mahkemesi yetkili mahkeme olmadığını, işbu davanın görevli mahkemede açılmadığından esasa girilmeden görevsizlik nedeniyle davanın reddi gerektiğini, husumetin yanlış yere yönlendirildiğini, davaya konu talep zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın sunmuş olduğu dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu hususlar, yasal dayanaktan yoksun, somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olup, bu beyanlara itibar edilmemesi gerektiğini,

davacı tarafın mahkemede açtığı dosya ile müvekkil tarafından satılmış olan malın ayıplı olduğu iddiası ile iadesini ve işbu mal için ödenmiş olan ücretin temerrüt faizi ile iadesini talep ettiğini, söz konusu durumun usule ve yasaya aykırı olmakla birlikte; gerçeği de yansıtmadığını, davacı tarafın, müvekkil şirketten 12.03.2019 Tarihinde 1 adet ... ...

Makinesi satın aldığını, bahsi geçen ... ...... aynı tarihte müvekkil şirket tarafından kurulumu yapılarak davacı tarafa teslim edildiğini, makinenin nasıl çalıştırılması gerektiğine ilişkin eğitimin müvekkili şirket tarafından davacı yana verildiğini, müvekkil şirketçe üretilen tüm ürünlerin ......

Şartları Yönetmeliği'nde belirtilen tüm hususlar dikkate alınarak ve eksiksiz yerine getirilerek makineler olması gereken donanımda , uluslararası standartlara uygun şartlarda üretildiğini, bu hususun üretim belgeleriyle sabit olduğunu, belgelerin uluslararası boyutta yapılmış ve yine uluslararası boyutta alınmış lisans belgeleri olup aksi takdirde zaten bu tarz bir üretimin gerçekleştirilemeyeceği ve üretim için izin verilemeyeceğini, davacı yanın iddialarını kabul etmenin mümkün olmayacağını, bu nedenlerle usule, yasaya ve hukuka aykırı, kötü niyetli olarak açılmış işbu davanın öncelikle ilk itirazlarımız doğrultusunda usulden reddine,

mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; onarımının yapılması durumunda işin iş sahibinin kullanım amacına uygun olmayacağı, davalının bir çok kez servis hizmeti verdiği ancak ayıbın giderilemediği, keşif tarihinde de davalı tarafından çalıştırılamadığı, eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebileceği, dava konusu makinenin ayıbının gizli ayıp niteliğinde olup faydalanamamanın da süreklilik arzettiği,

eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olduğu, hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenemeyeceğinden eserin reddi gerektiği ve artık TBK 475/1. madde uyarınca eserin kabule icbar edilemeyecek şekilde ayıplı olduğunun kabul edildiği, ayıp ihbarının 9 ay 4 günlük sürede bir çok kez alınan servis hizmeti ve noter ihtarı da dikkate alındığında süresinde yapıldığı, davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanmakta haklı olduğu görülmekle davanın kabulü ile Yargıtay 19. H.D.'sinin 2016/5373E.

2017/478K. Sayılı ilamında da"Dava, satış sözleşmesinin iptali ve bedelin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece bedelin iadesine karar verilmiştir. Karşılıklı edim yükleyen sözleşmelerde satış konusu malın da birlikte ifa kuralı gereğince iadesine karar verilmesi gerekir. Ayrıca aracın davacı elinde olduğu anlaşılmaktadır.

Faiz başlangıcı olarak da aracın davalı tarafa iadesi tarihinden itibaren karar verilmesi gerekirken fatura tarihinden itibaren faize karar verilmesi doğru görülmemiş, hüküm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. " şeklinde belirtildiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun faiz başlangıcı olarak malın iadesi tarihinin kabul edilmesi yönündeki 2011/498 E. 2011/572 K. Sayılı ilamı da dikkate alınarak Borçlar Kanunu 97. Maddesinde yer alan birlikte ifa kuralı gereği mal bedelinin davacıya iadesine karar verilir iken aynı zamanda ayıplı malın davalı satıcıya iadesine de karar verilerek,

makinenin teslim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 170.000,00 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılarak faiz başlangıç tarihi olarak, sözleşmeden dönme tarihi olan ihtarname tarihine uygun şekilde başlatılması gerektiğini, davalının ilk istinaf başvurusunda faiz başlangıcına itiraz etmediği gibi yargılama süresince de herhangi bir itirazda bulunmadığını, bu nedenle yerel mahkemenin aleyhe bir başvuru veya talep olmaksızın önceki kararında belirlediği faizin başlangıcı kararından dönmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, TBK m. 97'nin yanlış yorumlandığını,

TBK m. 97 .maddesi hükmüne göre bu hükmün uygulanabilmesi için karşılıklı borcun sözleşme ile taraflara yüklenilmesi gerektiğini, mezkur makinenin üretimi ve bedelinin ödenmesini kapsayan eser sözleşmesinin karşılıklı olarak ifa edildiğini, ancak bu davada ilgili sözleşme gereği gibi ifa edilmediğinden bahisle kanundan kaynaklı sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığını,

ilgili makine bedelinin iadesi isteminin sözleşme gereği talep edilen bir istem olmayıp sözleşmeden dönme hakkına dayalı bir istem olduğundan talep edilen bedel iadesi isteminin bir sözleşmeye değil bir kanun hükmüne (TBK m. 475) dayandığından bu doğrultuda ancak karşılıklı edim içeren bir sözleşme olması halinde uygulanacak TBK m. 97'nin uygulama alanı bulmadığını, TBK'nın 97.maddesi uygulanacaksa dahi eksik uygulandığını, davalının ihtarname gereği ilgili makineyi almada temerrüte düştüğünü, davalının ilgili makineyi teslim almamasındaki kusuru müvekkil aleyhine faiz başlangıç tarihi belirlenmesine neden olmaması gerektiğini,

davalının müvekkile teslim etmiş olduğu makinenin gizli ayıplı olması nedeniyle müvekkil tarafından kullanılamadığını ve yaklaşık beş yıldır kullanım dışı olarak tutulduğunu, makinenin bedelinin ödendiğini ve beş yıl boyunca gizli ayıplı olması nedeniyle hiç kullanılmadığını, hakkaniyet ilkesinin gözetilmediğini, Ankara 14. Sulh Mahkemesinin 2020/29D.İş numaralı delil tespiti dosyası kapsamında yapılan giderlerin hüküm altına alınmadığını belirterek istinaf başvurularının kabulünü, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulünü,

asıl alacağın 12.03.2019 tarihinden aksi halde 18/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; iddialarının raporda tartışılmadığını, makine teslim ve kurulumu yapılan adresten taşındığını, taşıma sırasında makineye zarar verildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, makinedeki soruna ilişkin sorularının cevaplanmadığını, ilgili belge ve sertifika sahibi kişiler tarafından makinenin taşınması gerektiğini, ehil olmayan kişiler tarafından makinenin kullanıldığını, davacının, kullanıcıya ilişkin sertifika, belge sunmadığını, davacının servis taleplerinin çarpmaya bağlı olduğunu, toz emme sisteminin makine fiyatına dahil olmadığını,

müvekkil şirkete atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, şirketin tüm sertifikalara sahip olmadığını, süresi içinde ayıp ihbarı yapılmadığını, buna ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı ve İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi kararı bulunduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesinin 2020/210 Esas-2021/400 Karar sayılı kararının Dairemizin 01/03/2023 tarih, 2021/846 Esas, 2023/251 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece Dairemiz kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden karar verilmiştir.

Dairemizin önceki kaldırma kararına konu Mahkeme'nin 21/06/2021 tarih, 2020/210 esas - 2021/400 karar sayılı kararında davacıya iadesine karar verilen makine bedeline 12/03/2019 tarihinden işleyecek avans faizi uygulanmış olup söz konusu karar faiz başlangıç tarihi yönünden davalı tarafça istinaf edilmemiştir. Bu durumda ilk kararda davacı lehine faiz başlangıç tarihi yönünden usuli kazanılmış hak oluşmuş olup ikinci kararda faiz başlangıç tarihinin "makine teslim tarihi" şeklinde daha ileri bir tarih olarak gösterilmiş olması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, alacağa uygulanan avans faizinin başlangıç tarihi dışında dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; yukarıda açıklanan nedenle dava konusu makine bedeli alacağına uygulanan faizin başlangıç tarihi yönünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına; avans faizinin başlangıç tarihinin değiştirilerek ve sair hükümlerde değişiklik yapılmaksızın davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır