Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/966 K.2025/1024

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ; davalı ... İşl. Ltd Şti tarafından ihale edilen ''2017 Yılı Ankara 104.

Bölge Bakım, Onarım, Hizmet Alımı işini" %11,08 kırım karşılığında en uygun fiyatı veren müvekkil nezdinde kaldığını, ihalenin kesinleşmesinin akabinde taraflar arasında ihaleye bağlı olarak 16.10.2017 tarihinde mal alım sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında davalının her talebine cevap vermiş ve sözleşme konusu işi sözleşmeye uygun olarak süresinde tamamlandığını, müvekkili tarafından eksiksiz olarak tamamlanan bu hizmet davalı tarafından herhangi bir itiraza konu edilmeksizin kabul edilip kullanıldığını,

ihale kapsamında yer alam işlerden toprak temini ve serilmesi işine ilişkin olarak müvekkiline ödenmesi gereken hak ediş ödemeleri eksik ve kasıtlı olarak başkaca bir poz üzerinden yapıldığını idare tarafından yükleniciye ödenecek tutar olarak metreküp başı 19,00-TL birim fiyat belirlemesi yapılmış ve işin adından da anlaşılacağı üzere müvekkilden hem toprağı temin etmesi hem de temin edilen bu toprağın belirlenen yerlere serilmesi beklenildiğini, davalı tarafından müvekkiline yapılan ilk hak ediş ödemelerinde ödeme birim poz fiyatı olarak 19,00-TL üzerinden yapıldığını,

belirlenen bu birim fiyat davalı idare tarafından müvekkilin bilgisi hilafında metreküp başı 6,00-TL olarak değiştirildiğini, davalı tarafından keyfi düzenlemeler yapılarak müvekkiline eksik ödemede bulunulması hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkiline yapılan eksik ödemenin davalıdan faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderlerinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında 04/10/2023 tarihli dilekçesiyle talebini 658.190,34-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı; davacının dava değerinin arttırılması talebine ilişkin beyan ve itiraz dilekçesinde, bilirkişi raporlarına karşı itirazları içeren dilekçelerinin içeriğini yineleyerek, hatalı hesaplamalar içeren, denetime elverişsiz raporun hükme esas alınmamasını müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; dosyada yer alan hak ediş raporlarının incelenmesinde davacının “B 0034” poz nolu Toprak temini ve serimi işini yaptığı, söz konusu işin birim fiyatının m3 başına 19,00 TL olarak belirlendiği, davalının davacıya daha önce bu şekilde ödeme yaptığı, bununla birlikte işin bitmesinden sonra gerçekleştirilen son hak edişte söz konusu poz numarasının davalı tarafından değiştirildiği, poz numarasının “B.4924”olarak değiştirildiği, bu poz numarasının ise yalnızca toprak serimi işini kapsadığı, toprak teminini kapsamadığı, birim fiyatının ise m3 başına 6,69-TL olarak belirlendiği,

davalı tarafından davacı firmaya son olarak 2 nolu hakedişte B.0034 poz numaralı imalat adı altında toplam 44.824,405 m³ imalat miktarı karşılığında, KDV hariç 851.663,70 TL tutarında imalat bedeli ödendiği, ancak 3 nolu hak edişte ise B.0034 poz numaralı imalatın 2 nolu hakedişte ödenen hak ediş tutarı olan 851.663,70 TL’nin hakedişte sıfırlanarak, B.0034 pozlu numaralı imalatın yerine, B.4924 poz numaralı imalat adı altında toplam 44.824,405 m³ imalat miktarı karşılığında KDV hariç 299.875,27 TL ödendiği, bu durumda;

davalı firmanın, bu poz değişimleri sonunda, davacı firmaya Kdv hariç 851.663,70 TL 299.875,27 TL = 557.788,43 TL eksik ödeme yapmış olduğu, davacının talep edebileceği alacak tutarının KDV Dahil 658.190,34 TL olduğu hükme esas alınan bilirkişi raporu ile hesaplandığı davacının davalıdan bu miktar alacaklı olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmenin 5/b maddesi gereği idare tarafından kesinti yapıldığında alt yüklenicinin de hakedişinden kesileceğinin açıkça belirtildiğini, idare tarafından kesinti yapıldığını ve davacıya rücu edildiğini, sözleşmenin hükmünün göz ardı edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasındaki 16/10/2017 tarihli sözleşmenin 4/1 maddesinde davalı ile ihbar olunan Belediye arasındaki ana sözleşme ve eklerinin sözleşmenin eki olduğu, 5/b maddesinde dava dışı iş sahibi Belediye tarafından davalının hakedişlerinden kesinti yapılması halinde davalının aynı şekilde ve miktarda davacı alacağından kesinti yapacağı düzenlenmiştir. Söz konusu ana sözleşme ve eklerini hükümlerinin tartışılmaması doğru görülmediği gibi tarafların teknik nitelikteki itirazlarını karşılar ek rapor alınmadan sonuca gidilmesi de doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem, davalı ile dava dışı ... Belediye Başkanlığı arasındaki dava konusu işe ilişkin ana sözleşme ve tüm eklerinin kül halinde (kabul tutanakları, hakedişler dahil) dava dışı iş sahibi Belediyeden celbinden sonra tarafların itirazlarını ve Kaldırma kararını karşılar şekilde bilirkişi heyetinden ek rapor alınması;

sözleşmenin 5/b maddesi tartışılırken davalı yüklenicinin davacı taşerona ödeme yapması için öngörülen Belediyenin davalı alacağından kesinti yapmama koşulunun gerçekleşmesi bakımından davalının TMK m. 2'de belirtilen dürüstlük kuralına aykırı davranıp davranmadığının, davalının kesinti yapılmaması için yapması gereken işlem ve başvuruları yapıp yapmadığının tartışılması; dava konusu işle ilgili kabule göre İdare tarafından yapılan kesintilerin davacıya yansıtılarak ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır