Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/669 K.2025/780

Talep eden vekili tarafından karşı taraf aleyhine açılan ihtiyati haciz talepli dosyada mahkemece ihtiyati haciz isteminin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dairemize gönderilen dosyanın yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Talep eden vekili tarafından verilen talep dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02/09/2024 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin üstlendiği iş kapsamında edimlerini yerine getirdiğini, yapılan işe karşılık tarafların karşılıklı olarak mutabık kaldıktan sonra müvekkili şirketin hak ediş faturaları kestiğini, davalı tarafın ilk iki hak ediş faturasını ödediğini, üçüncü hakediş için gerekli işler yapıldıktan sonra müvekkilinin 06/03/2025 tarihli 2.034.278,77 TL'lik faturanın düzenlendiğini, davalının bu faturaya itiraz etmediğini ancak herhangi bir ödeme de yapmadığını, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğunu,

müvekkilinin alacağının tehlikeye düşmemesi için davalının, borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi, menkullerin muhafazası için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Karşı tarafça verilen bir cevap dilekçesi bulunmamaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2025 tarihli 2025/58 D.İş Esas 2025/58 Karar sayılı kararında özetle.

İİK Kanunu'nun ihtiyati haczi düzenleyen 257/1.maddesi hükmüne göre; ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.'' Yasakoyucu bu maddede ihtiyati haczin koşullarını belirlemiş olup 258.maddede; ''Alacaklı alacağı ve icabında ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' düzenlemesini getirerek ihtiyati haciz isteyen tarafa yaklaşık olarak haklılığını ispat etme yükümlülüğünü yüklemiştir.

Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulaması da yaklaşık ispat ölçütüne göre şekillenmiş ve yerleşik hale gelmiştir.

Davacı taraf ihtiyati haciz istemini bir adet e-faturaya dayandırmıştır. Bilindiği üzere fatura tacirin tek taraflı olarak düzenlediği belgelerden olup tek başına ispata yetmez; başka delillerle desteklenmesi gerekir. Davacı taraf her ne kadar davalı ile aralarındaki sözleşmeyi dosyaya sunmuş ise de, faturaların içeriklerini destekleyecek mahiyette delil sunulmamıştır. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlanmadığı, ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili tarafından verilen 21/04/2025 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle; Taraflarınca Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/58 D.İş sayılı dosyası üzerinden karşı taraf aleyhine "İhtiyati Haciz" talebinde bulunulmuş olup yerel mahkemece söz konusu taleplerinin "REDDİNE" karar verildiğini, ilgili yerel mahkeme kararının uyap sisteminden görüldüğünü, 19.04.2025 tarihinde tebliğ edilmesi talebinde bulunulduğunu, ancak henüz tebliğ edilmediğini, süresi içerisinde istinaf yoluna başvurduklarını,

Müvekkili şirketin, davalı karşı tarafın taşeronu olarak ekte sunulu sözleşme çerçevesinde sözleşmeye konu inşaatın mobilya iş ve işlemlerini yerine getirdiğini, buna ilişkin karşı tarafa fatura kestiğini, söz konusu faturaya karşı tarafın itiraz etmeyerek kabul ettiğini, ancak karşı tarafın söz konusu faturayı ödemediği gibi haricen yapılan tüm görüşmelerin olumsuz neticelenmesi sonucu taraflarınca ihtiyati haciz talebinde bulunma zorunluluğunun hasıl olduğunu, söz konusu işin müvekkili tarafından tamamlanmasını müteakip öncelikle karşı taraf ile hakediş mutabakatı yapıldığını,

bu mutabakatı da yine söz konusu inşaat bünyesinde şantiye şefi olarak çalışan ... tarafından bu hakediş tutanakları imzalanarak müvekkiline teslim edildiğini, söz konusu hakediş raporunun da yine ekte sunulduğunu, müvekkili şirketin karşı taraf ile imzaladığı sözleşme gereği yapılması taahhüt edilen işin tamamlanmasına kadar karşı tarafa teminat çekleri verdiğini, işin tamamlanmasını müteakip söz konusu teminat çeklerini de iade aldığını, ekte buna ilişkin teslim tutanaklarının da yer aldığını,

bu hususu belirtmekteki amaçlarının müvekkili şirketin sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine ve işin başında verdiği teminat çeklerini işi tamamlaması sebebiyle geri alması olduğunu, karşı tarafın da müvekkilinin işi tamamladığını ve ücrete hak kazandığını kabul ederek teminat çekini müvekkiline iade ettiğini, ekte yer alan tutanaklarda ismi geçen ...'in ise karşı tarafın finans sorumlusu olduğunu, müvekkilinin söz konusu iş sebebiyle karşı tarafa kesmiş olduğu faturaya karşı tarafça hiç bir itiraz olmamasına rağmen müvekkiline hiç bir ödeme yapılmadığını,

haricen yapılan görüşmelerin de bu anlamda sonuçsuz kaldığını, yerel mahkemenin söz konusu talepleri üzerine vermiş oldukları ret kararının sözleşme ve diğer belgeler çerçevesinde haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;

Talep, taraflar arasındaki 03/09/2024 tarihli konusu, "... Organize Sanayi Bölgesindeki Bölge Müdürlüğü Binası İnşaatının İnce İşlerinin Yapımına İlişkin" olan sözleşme kapsamında talepçi şirketin yüklenici olarak edimini yerine getirdiği, ancak karşı tarafın iş bedeli alacağını ödemediği iddiasıyla ve hakediş bedelleri alacağı karşılığı düzenlenen faturalar kapsamında toplam 2.034.278,77 TL'lik alacak için karşı taraf şirketin taşınır ve taşınmaz malvarlıkları ile varsa üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, talepçi vekilinin ihtiyati haciz isteğinin, alacağın yaklaşık olarak ispatlanamaması ve alacağın var olup olmadığının yargılamayı gerektirdiği kabul edilmek suretiyle reddine dair 25/03/2025 tarihli 2025/58 Değişik İş Esas sayılı dosyadan 2025/58 Karar sayılı karar verilmiş olup, bu karara karşı talep eden vekili tarafından yukarıda belirtilen gerekçelerle istinaf yoluna başvurulmuştur.

Her ne kadar talep eden vekili tarafından verilen ve içeriği yukarıda açıklanan istinaf başvuru dilekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının yerinde olmadığı nedeniyle kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesi isteğinde bulunulmuş ise de;

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları gösterilmiştir.

İİK'nın 257. maddesi uyarınca; alacağının vadesi gelmiş (alacak muaccel) ve alacak rehin ile güvence altına alınmamış ise, alacaklı mahkemeye başvurarak ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyebilir (İİK m. 257/1). Bu halde alacaklı, mahkemede yalnız alacağın varlığını, vadesinin geldiğini ve alacak için bir rehin bulunmadığını ispat etmekle yetinecektir, alacaklının başka bir hususu ispat etmesine gerek yoktur.

Alacağının vadesi henüz gelmemişse (alacak müeccel ise), alacaklı kural olarak borçlunun mallarına ihtiyati haciz konulmasını isteyemez. Ancak alacaklı borçlunun belli bir ikametgahının bulunmadığını, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlandığını ya da kaçtığını ve yahut da alacaklanın haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunduğunu ispat ederse, ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Bu bilgiler ışığnda somut olay değerlendirildiğinde, taraflar arasında, eser sözleşmesi niteliğindeki ve yukarıda belirtilen işlerin yapılmasını konu alan alt yüklenici sözleşmesi uyarınca talep eden, iş bedeli karşılığı olarak düzenlemiş olduğu faturalara istinaden karşı taraftan 2.034.278,77 TL alacaklı olunduğu iddiasıyla karşı taraf olan yüklenicinin malvarlığı ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması isteminde bulunulmuştur.

İİK'nın 257. ve 258. maddeleri uyarınca, talep edenin, karşı taraftan var olduğunu iddia ettiği alacağın varlığının ve muaccel olduğunun tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır. Bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterlidir.

Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve karşı tarafın savunma ve delilleri henüz bilinmeden isteme konu talep edenin alacağının olup olmadığı ve alacaklarının miktarı yargılamaya muhtaç olup, dosyada bu aşamada bulunan deliller ile hakediş belgeleri ile faturalar ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsünü sağlayacak nitelikte değildir.

Bu nedenle, mahkemece de, aynı gerekçelerle talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olmasında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istemde bulunan vekilinin, ihtiyati haciz talebinin reddine dair mahkeme kararına karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun, HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip