Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/787 K.2024/1357

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup,başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait aracın davalı tarafından ZMM sigorta poliçesi ile sigortalandığını, bu aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle davalı ... şirketinin dava dışı zarar görene yapılan ödemeye ilişkin davacı aleyhine 46.034,48 TL alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlattığını, alacağın dayanağının sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle rücuen alacak talebi olduğunu, salt olay yerinin terk edilmesinin teminat dışı olmadığını, rücu sebebi olamayacağını belirterek davacının davalıya icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir. Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacının Ankara 22. İcra Dairesi'nin 2022/11774 Esas sayılı dosyasındaki 41.000,00 TL asıl alacak bakımından açmış olduğu menfi tespit davasının reddine, işlemiş faiz bakımından bilirkişi raporuna göre 4.802,05 TL faiz talep edilebileceğinden, ödeme emrindeki 4.827,00 TL işlemiş faize yapılan itirazın kısmen kabulü ile takibin 4.802,05 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, yasal şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacı şirketin maliki olduğu aracın davalı ... tarafından ZMM sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olması nedeniyle sigorta bedeli olan 41.000,00 TL'nin 24.03.2021 tarihinde ve poliçe limitleri dâhilinde ödendiğini, anılan bedel poliçe limitleri dâhilinde ödendiğine göre bu ödemeden dolayı sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu etmesinin, hem yasal açıdan hem de istikrar bulmuş yargı kararları gereğince mümkün olmadığını, davacı şirketin aracını kullanan sürücünün olay yerini terk etmesinin başlı başına kusur olarak kabul edilemeyeceğini,

davacının aracını kullanan sürücü ...'e atfedilen kusur yönünden itiraz etmiş olmalarına rağmen mahkemece bu hususta gereken araştırmanın yapılmadığını, davacı şirket aracının üçüncü şahsa verdiği zarar dolayısıyla sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu edemeyeceğini, olaydaki kusur oranının sigortacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen zarara ilişkin sigorta kapsamında zarar görene yapılan ödemenin rücuuna ilişkin davalı ... tarafından davacı sigortalı aleyhine girişilen icra takibine konu olan bedele ilişkin menfi tespit ve kötü niyet tazminatı istemine ilişkindir.

Somut olayda, kaza tespit tutanağı uyarınca,10.12.2020 tarihinde ...

Ltd.Şti.'ye ait aracın olay sırasında firari sürücüsü ...’in sevk ve idaresindeki aracı ile seyri sırasında kavşağa geldiğinde, kavşağa giriş yapan, sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada olay yerinden ayrılan sürücünün kural ihlalinin görüldüğü, sürücü ...’un kazada kusurunun olmadığı, kaza ile ilgili kusurlamanın kaza mahallinde bulunan sürücü ...’un beyanı doğrultusunda düzenlendiğinin belirlendiği,

Ankara 22.İcra Müdürlüğü’nün 2022/11774 Esas sayılı icra dosyasında davalı tarafından davacı aleyhine 08/07/2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 41.000,00TL asıl alacak, 4.827,00TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 45.827,00TL istendiği, takibin dayanağının 10/12/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında araçta meydana gelen hasar nedeniyle ödenen miktarın olduğu, ödeme emrinin davacıya 20/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporu uyarınca, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'in %75 oranında asli kusurlu, davalı tarafından hasarı ödenen araç sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu olduğu,

hasarlı aracın pert işlemine tabi tutulmasının yerinde olduğu kaza tarihindeki ikinci el piyasa değerinin 125.000,00 TL, aracın hasarlı (Hurda/sovtaj) değeri: - 58.750,00 TL, hasar miktarının 66.250,00 TL olduğu, davacıya ait aracın davalı ... tarafından ZMM Sigorta poliçesi ile 18/01/2020-18/01/2021 devresinde meydana gelecek rizikolara karşı araç başına maddi olarak 41.000,00 TL ile teminat altına alındığı, aracın kasko sigortacısına poliçe limiti olan 41.000,00 TL'nin 24/03/2021 tarihinde ödendiği,

davacıya ait araç sürücüsü %75 oranında ve davalı tarafından hasarı karşılanan araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olması nedeniyle tazminat miktarının 66.250,00 TL x 0,75 = 49.687,50 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan hasar miktarı poliçe teminatının üzerinde olduğundan, davalı tarafından yapılan ödeme poliçe limiti olan 41.000,00 TL olmakla uygun olduğu, ödeme tarihi 24/03/2021 tarihinden takip tarihi olan 12/07/2022 tarihine kadar yasal faizin 4.802,05TL olduğunun belirlendiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının sigortalıya rücu hakkı Genel Şartlar'ın B.4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin Kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay,sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)(Değişik: RG-2/2/2016-29612) (1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1.maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Poliçe Genel Şartları gereği, olay yerinin terk edilmesi yönünden rücu şartlarının değerlendirilmesinde sürücünün olay yeri terk sebebi, terk ettikten sonraki davranışları ve geçen sürenin göz önüne alınarak değerlendirilmesi gerekmekte olup dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden yapılan tespitler doğrultusunda sürücünün olay yerinden ayrılması durumda ancak tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi veya can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulabilecektir.

Somut olayda; davacıya ait araç sürücüsünün olay yerinden ayrılma gerekçesi açıklanmamıştır. Davacı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.

Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı; “f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı,

alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” maddesi kapsamında sigorta şirketinin 3. şahsa yapmış olduğu ödemeyi davacı sigortalıdan talep edebileceği anlaşılmakla hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.