Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2420 K.2024/1575

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Davacının kısıtlı olduğunu, davadışı ....Ürünleri Limited Şirketinin 18/03/2014'de kullandığı 4.000.000,00TL kredi için 3.385.000,00TL senet imzaladığını, bankanın da senede dayalı takip başlattığını, icra takibine konu edilen teminat senedinin usulsüz / hükümsüz olduğunu ileri sürerek,

müvekkilinin senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, senede dayalı olarak başlatılan icra takibi kapsamında davacıya ait taşınmazların satışının yapılarak üçüncü kişiler adına tescilinin yapılması halinde davacının telafisi imkânsız zararlara uğrayacağının açık olduğunu,

Antalya 8. İcra Dairesinin ....Esas sayılı dosyası kapsamında yapılacak ihalelere konu taşınmazların İİK'nun 135. maddesi uyarınca ihale alıcısı namına tescil edilmesinin ve dava sonuna kadar icradan satışı da dâhil olmak üzere üçüncü kişilere devir ve temlikinin önüne geçilmesi yönünden 6100 sayılı HMK’nın 389. maddesinin 1. fıkrasına ve 391. maddesine göre teminatsız adli yardım talebinin de göz önünde bulundurularak, ivedi olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... Davacı vekili 12.06.2020 tarihli dava dilekçesi ile davalı banka hakkında menfi tespit talepli açmış olduğu davada müvekkilinin ekonomik durumunun iyi olmadığını ve adli yardım talep ederek davayı harçlandırmaksızın 3.384.301,32.-TL dava değeri üzerinden açmış, mahkememizin 17.06.2020 tarihli tensip zaptı adli yardım talebinin duruşmalı olarak değerlendirilmesine,

14.07.2020 tarihli ara karar ile davacının harç ve masrafları karşıladığı takdirde kendisinin veya ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşüreceğine ilişkin mahkememizde yeterli kanaat uyandıracak şekilde herhangi bir delil ve belge ibraz edilmediğinden adli yardım talebinin reddine karar verildiği,

davacı vekilinin adli yardım talebinin reddine ilişkin ara karara itirazı üzerine mahkememizin 09.10.2020 tarihli ara karar ile yapılan değerlendirme sonunda adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, mahkememizce verilen ara karara davacı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.11.2020 tarih ....D.İş E-K sayılı kararı ile HMK'nun 336 maddeler gereğince itirazın reddine karar verilmiş,

davacı vekili tarafından 08.12.2020 tarihli dilekçe ile davacının harç ve masrafları ödeyemeyeceği belirtilmiş ve mahkememizin 18.02.2021 tarihli ara kararı ile Harçlar Kanunu 30 madde uyarınca davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, mahkememizce verilen işlemden kaldırma karar tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde davacı vekili tarafından eksik harçlar ikmal edilerek dava yenilenmediğinden davanın Harçlar Kanunu 30 ve HMK'nun 150 maddeleri gereğince açılmamış sayılmasına," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacının adli yardım talebinin reddi kararına karşı itirazının Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.11.2020 tarih ve ....D.İş, sayılı dosyasıyla gerekçesiz bir şekilde reddedildiğini, davacının tefeciye müracaat etmeden harç tutarlarını ödeyebilme imkanın bulunmadığını, müvekkilinin peşin olarak alınması gerekli 57.795,41 TL nispi harcı ödemeyeceğini yerel mahkemeye bildirdikleri halde yerel mahkemenin dosyanın işlemden kaldırmasına karar verdiğini, işlemden kaldırma karar tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde harç ikmal edilmediğinden açılmamış sayılmasına karar verildiğini,

adli yardım taleplerinin kabulü gerektiği ifade edilegelmiş ise de maalesef mahkemelerin bu taleplerini yeterince değerlendirmediklerini ve eksik inceleme ile taleplerini reddetme yoluna gittiklerini, davacının mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak adli yardım taleplerinin kabul edilerek yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, Menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 17/09/2024 tarih ve .....başvuru numaralı kararı ile, davacı ... in adli yardım talebinin kabulüne, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine,

kararın bir örneğinin mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesine (.....Esas) gönderilmesine karar verildiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.