Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1669 K.2022/1395

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı ... Alanya İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, dava dışı ... den alacaklı konumunda olduğunu, davalı tarafından dava dışı ... ün 3. kişilerdeki hak ve alacakları için icra dosyasından 89/1-2-3 haciz ihbarnameleri gönderilmesi talep edildiğini, davacıya da bu kapsamda İİK 89/1-2-3 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, gönderilen tebligatların hiçbirisi davacının eline ulaşmadığını icra dosyasından yapılan usulsüz tebligatlar neticesinde davacının yasal süre içinde İtiraz haklarını kullanamadığını, en son olarak davacı İİK 89/3 haciz ihbarnamesi ile borçlandırıldığını,

bu tebligat davacının mernis adresine 30/03/2022 tarihinde TK 21/2 maddesine göre muhtara bırakmak suretiyle tebliğ edildiğini, davacının takip borçlusu .... ün oğlu olduğunu, dava dışı ... ün davacıdan herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını belirterek davacının dava dışı takip borçlusu .... e borçlu olmadığının tespit edilmesini, kötü niyetle davalı hakkında İİK.

89/3 kapsamında haciz dava konusu icra takip meblağının %20 sinden az olmamak kaydı ile haksız takip ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, davanın açılmasına davacının sebebiyet verdiğini, davacı ve davalı dışı .... arasında anne - oğul ve işçi - işveren ilişkisi bulunduğunu, bu kişiler arasında muvazaalı işlemler olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 2004 sayılı İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında davacı ile davalı takip alacaklısı arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığından 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari davadan söz edilemeyeceği, uyuşmazlıkta görevli mahkemenin genel görevli asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu senet kambiyo senetlerinden kaynaklandığından görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

Dava, İİK 89.maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince, İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak açılan davada, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerindedir.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...