Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/2466 K.2024/407

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin iş sahasında yapmış olduğu ticaretten kaynaklı olarak satmış olduğu ürünlerin alıcılara ulaştırılması içi davalı ...

A.Ş ile anlaşma tesis ettiğini ve bu minvalde ticari ilişki içerisine girdiklerini, süre gelen zamanda zarfında taşıma işine davalı tarafından yapılan zamlı tarifelere binaen ticari ilişkinin devamı maksadıyla aralarında "Rebate" uygulaması başlatıldığını ancak davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde durdurulduğunu, devam eden süreçte her ticari yıl sonrasında belirli aralıklarla davalı şirket ile pazar yeri şirketleri arasındaki anlaşma gereği taşıma ve dağıtım hizmeti karşılığı ödenecek olan ücret hususunda yeniden anlaşma sağlandığını,

Rebate uygulaması gereği vekil eden taşıma ve dağıtım işi karşılığı pazar yeri şirketler üzerinden yapılan satış başına satış bedelinden pazar yeri şirketlerin faturalandırdığı taşıma kargo bedeli olan x bedelin mahsup edilmesi ile davalı tarafa dolaylı yoldan kargo bedeli ödeyecek ve bu bedeller alıcı tarafından pazar yerine yapılan ödemeden doğrudan pazar yeri şirketler tarafından aktarıldığı için vekil eden şirket kargo bedeli olarak doğrudan kendisinin havalı yapmayacağı bir sistem olduğunu, davalı tarafın rebate uygulamasını tek taraflı olarak durdurduğunu,

taşıma işi karşılığında normal fiyat üzerinden ödenen bakiyelere belli bir oran üzerinden rebate tatbik edilmiş ve biriken rebate bakiyeleri belirli periyotlarla müvekkili şirkete ödendiğini, müvekkili şirketin belirli dönemlerde toplu olarak alması gereken rebate bakiyelerini zamanında ödenmemesi nedeniyle ticari hayatında kullanamadığını bildirerek davalının ödememiş olduğu rebate bakiyesi olan 10.000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

meydana gelen zararlara ilişkin olarak 1.000,00-TL belirsiz müspet zarar alacak kalemi, 1.000,00-TL belirsiz munzam zarar ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, taraflar arasında ticari ilişki kapsamında rebate uygulaması bulunduğunu ve halen devam ettiğini, rebate tutarlarını müvekkili tarafından serbestçe belirlendiğini, davacının zararının bulunmadığını bildirerek yetkisiz mahkemede ve hukuki yararı bulunmayan davanın usulden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...HMK.'nın "Yetki sözleşmesi" başlıklı 17. maddesinde düzenlenen. "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmü gereğince, tarafların tacir oldukları, aralarında İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerini yetkili kıldıkları, her ne kadar davacı yanca sözleşmenin davalı tarafça imzalanmadığı iddia edilmişse de davacı tarafından sözleşmenin imzalanmış olduğu nazara alındığında davaya konu uyuşmazlıkta İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmış olup, davacının açtığı davada, mahkememizin yetkili olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK'nun 116/1. maddesi uyarınca usulden reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;İlk Derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, TBK'nın1. Maddesi gereği sözleşmeden bahsedilebilmesi için birbirine uygun ve karşılıklı taraf iradesinin gerektiğini, HMK'nın ön görmüş olduğu yetki sözleşmesinin usulüne uygun olması için ilk şartın tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması gerektiğini diğer şartın ise yazılı şekil şartının olduğunun izahtan vareste olduğunu,

dava konusu uyuşmazlıkta davalı tarafın dayanmış olduğu belgenin üzerinde davalının imzasının yer almadığı anlaşılmakla öncelikle gelinen aşamada somut olarak hukuk dünyasına kazandırılmış bir sözleşmenin mevcut olmadığının tespit edilmesi ve akabinde hukuken hiçbir kıymeti harbiyesi bulunmayan belgeye de itibar edilmeyerek davanın esasına ilişkin yargılamaya geçilmesinin gerektiğini, mahkemece yazılanan gerekçenin açıkça hukuka aykırı olduğunu, HMK 18. maddesi de yetki sözleşmesinin geçerlilik şartlarını düzenlendiğini,

bu madde incelendiğinde yetki sözleşmesinin yapılmasında diğer hususlar açısından engel teşkil etmeyen durumlarda ancak yazılı şekilde yapılabileceğinin kanun lafzından açıkça anlaşıldığını, basiretli tacir gibi davranma mükellefiyetinin ve keza dürüstlük ilkesi mucibince davalı imzası olmayan belge ile yetki itirazında bulunulmayacağını, hukuken muteber bir yetki sözleşmesinin mevcut olmadığı kabul edildiğinde, davalının Antalya ilinde şubesinin olması hasebiyle Antalya Mahkemelerinin huzurdaki davayı görme noktasında yetkili olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, alacak istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

tarafların tacir olup , taraflarca akdedilen sözleşmede İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılınmasına , davacının sözleşmedeki imzayı inkar etmemesine bu sebeplerle davacının istinaf itirazlarının yersiz olmasına, HMK'nın 17. maddesi gereği yetkisizliğe ilişkin kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...