Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/308 K.2025/323

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Denizli 7.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya alacaklısı olan... San. Tic. Ltd. Şti. den alacaklı olduğunu, davacının işbu alacağın tahsili için Denizli 8.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, işbu takibin kesinleşmesi üzerine davacının alacaklısı olduğu Denizli 8.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından... San. Ve Tic. Ltd.

Şti'nin alacaklısı olduğu Denizli 7.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki alacak üzerine haciz konulduğunu, akabinde İİK 120/2 mad gereğince Denizli Makine .... Ltd. Şti'nin alacaklarının takibi için icra dairesinden yetki alındığını, Denizli Makine Tekstil ... Ltd. Şti'nin alacaklısı olduğu Denizli 7.İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında davacı şirketin bu şirket yerine geçerek dosyaya alacaklı olarak eklendiğini belirterek davalının Denizli 7.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ilk etapta 42.065,17 TL tutarı kadarının iptali ile takibin devamına, davalının dava değerinin %20'sinden aşağı olmayacak şekilde icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle. Denizli 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamındaki borcun sona erdirilmesine ve ödenmesine ilişkin olarak 30.05.2018 Tarihinde taraflar arasında 235.000,00 TL miktar üzerinden anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma çerçevesinde söz konusu alacağın bono senetleri verilerek ödenmesi için davalı şirket tarafından düzenlenen ... Tanzim tarihli ... 195.000,00 TL bedelli yine ... Tanzim ...

Vadeli 40.000,00 TL bedelli olmak üzere iki adet bono senedinin, davalı şirket vekili Av. ... tarafından dosya alacaklısı olan... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekili Av. ...’a teslim edildiğini, bu senetlerin tesliminden sonra da taraflar arasında ... Tarihli ibraname düzenlendiğini, bu ibraname kapsamında verilen bonolardan, ... Tanzim tarihli ... 195.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin olarak, davalı şirket vekili tarafından ... Tarihinde ... San. ve Tic.

Ltd.Şti. vekili Av. ...’a senet bedeli nakit ve elden ödenerek bononun iade alındığını, ... Tanzim ... Vadeli 40.000,00 TL tutarlı bononun ise vade günü olan ... Tarihinde ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekili Av. ...’un ... Saltak Şubesi ...

İBAN nolu hesabına, Davalı şirket tarafından senet bedeli yatırılmak sureti ile ödendiğini belirterek davacının ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğundan dava değerinin %20'si oranından az olmayacak şekilde tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Davacı ... otomotivin, Denizli 8.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, alacaklı olduğu dava dışı... Sanayi Tic. Ltd. Şti'ye takip başlatmış, daha sonra dava dışı... Sanayi Tic. Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu Denizli 7.icra dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında alacağın takibi için yetki almıştır. Davalı şirket ile dava dışı... Sanayi Tic. Ltd.

Şti. arasında ticari ilişki bulunduğu ve davalının borçlu olduğu davalı şirketçe kabul edilmekle birlikte, davalı vekili, 30.05.2018 Tarihinde taraflar arasında 235.000,00 TL miktar üzerinden anlaşmaya varıldığını ve ... Tanzim tarihli 195.000,00 TL bedelli yine ... Tanzim ... Vadeli 40.000,00 TL bedelli olmak üzere iki adet bono senedinin, davalı şirket vekili Av. ... tarafından dosya alacaklısı olan... San. Ve Tic.

Ltd.Şti. vekili Av. ...’a teslim edildiğini, bu senetlerin tesliminden sonra da taraflar arasında ... Tarihli ibraname düzenlendiğini, bu ibraname kapsamında195.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin olarak, ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekili Av. ...’a senet bedeli nakit ve elden ödenerek bononun iade alındığını, 40.000,00 TL tutarlı bononun ise... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekili Av. ...’un ... Saltak Şubesi ... İBAN nolu hesabına ödendiğini iddia etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 200.

Maddesinde düzenlenen senetle ispat kuralı gereğince senet bedelinin ödendiği ancak yazılı delil ile ispatlanabilir. Davalı taraf her ne kadar elden ödeme yaptığını iddia etmiş ise de bu hususta ödemeyi destekler yazılı delil ibraz edilmediği sürece ödeme iddiasının her zaman düzenlenebilir, dosyanın tarafları için bağlayıcılığı olmayan, banka dekontu gibi bir belge ile desteklenmeyen adi belge niteliğinde bir belge ile ispatı mümkün değildir.

Bu nedenle davalının 195.000,00 TL ödeme yapıldığı yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir. Yine 40.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin her ne kadar banka kanalıyla ödeme yapılmış ise de açıklama kısmında herhangi bir beyan bulunmadığından dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti'nin alacağına ilişkin ödeme yapıldığı ispatlanamamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, davalının, icra takip tarihi itibariyle dava dışı...

San. ve Tic. Ltd. Şti’ne 225.913,66 TL borçlu olduğu tespit edildiğinden.." şeklindeki gerekçe ile, davalının borca itirazının iptaline, taleple bağlı kalınarak, takibin 42.065,17 TL asıl alacak olmak üzere aynen devamına, takibe konu alacak likit olduğundan, İİK'nun 67. Maddesi gereğince asıl alacak 42.065,17 TL nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Davacı tarafın, dava dışı... San. Ve Tic. Ltd.Ştinin devraldığı Denizli 7. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra takip dosyasına konu alacak 2018 yılında ödendiğini, bu hususa ilişkin delilleri dosyaya sunduklarını, mahkemenin 195.000,00 TL bedelli senet bedelinin ödenmediğine ilişkin gerekçesi HMK'deki ispat kuralları ve TTK'de yer alan kıymetli evraka ilişkin düzenlemeler dikkate alındığında son derece yersiz ve isabetsiz olduğunu, 03.10.2018 Vadeli 40.000,00 TL tutarlı bono bedelinin alacaklı vekilinin banka hesabına gönderilmesine ilişkin olarak mahkemenin ödeme dekontunda açıklama yapılmaması nedeni ile bu ödemenin anılan bononun ödemesine ilişkin sayılamayacağı gerekçesine gelince de taraflar arasındaki protokol hükümleri,

bono senedinin vadesi ve miktarı, bono bedelinin alacaklı şirkete değil de takip alacaklısı şirketin vekilinin banka hesabına gönderildiği hususları dikkate alındığında, ayrıca davalı şirketin dava dışı alacaklı şirkete başkaca bir borcunun olduğuna yönelik olarak herhangi bir iddia ve dosya kapsamında bir belge de olmadığı gözetildiğinde 03.10.2018 Tarihinde takip alacaklısı şirketin vekilinin banka hesabına gönderilen 40.000,00 TL tutarın 03.10.2018 vadeli 40.000,00 TL tutarlı bono bedeline mahsuben yapıldığının kabulü gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince, yargılama aşamalarında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ve bilirkişi tarafından taraf ticari defterleri üzerinden yapılan inceleme sonucu hazırlanan rapor dosya arasına alınmıştır.

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle. Denizli 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamındaki borcun sona erdirilmesine ve ödenmesine ilişkin olarak 30.05.2018 Tarihinde taraflar arasında 235.000,00 TL miktar üzerinden anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma çerçevesinde söz konusu alacağın bono senetleri verilerek ödenmesi için davalı şirket tarafından düzenlenen ... Tanzim tarihli ... 195.000,00 TL bedelli yine ... Tanzim ...

Vadeli 40.000,00 TL bedelli olmak üzere iki adet bono senedinin, davalı şirket vekili Av. ... tarafından dosya alacaklısı olan... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekili Av. ...’a teslim edildiğini, bu senetlerin tesliminden sonra da taraflar arasında 30.05.2018 Tarihli ibraname düzenlendiğini, bu ibraname kapsamında verilen bonolardan, ... Tanzim tarihli ... 195.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin olarak, davalı şirket vekili tarafından ... Tarihinde ... San. ve Tic.

Ltd.Şti. vekili Av. ...’a senet bedeli nakit ve elden ödenerek bononun iade alındığını, ... Tanzim ... Vadeli 40.000,00 TL tutarlı bononun ise vade günü olan ... Tarihinde ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekili Av. ...’un ... Saltak Şubesi ... İBAN nolu hesabına, davalı şirket tarafından senet bedeli yatırılmak sureti ile ödendiğini belirtmiştir.

Tarafların ellerindeki belgeleri yargılama sırasında mahkemeye ibraz yükümlülüklerine ilişkin genel kurallar 6100 sayılı Kanun'un 219 ve devamındaki maddelerde düzenlenmiş olup anılan Kanun’un 219/1 inci maddesi. “Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar.

Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir.” Taraflardan birinin ileri sürdüğü vakıanın ispatı için dayanılan belgenin, davanın karşı tarafının elinde bulunması durumunda ise, karşı tarafın anılan belgeyi ibrazı 6100 sayılı Kanun'un 220/1 inci maddesinde.

“İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yargılama sırasında dayanılan ve ibrazı istenen belgenin üçüncü bir kişinin elinde olması durumu ise 6100 sayılı Kanun'un 221 inci maddesinde düzenlenmiş olup buna göre mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz etmek ve belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorundadır. Mahkeme yapılan açıklamayı yeterli görmezse, bu kimseyi tanık olarak dinleyebilir (6100 sayılı Kanun md. 221/2). Bu hüküm, belge niteliğini haiz olan ve davanın tarafları dışında üçüncü kişilerin elinde bulunan ticarî defterler için de geçerlidir.

Başka bir anlatımla; davanın tarafları dışında üçüncü kişinin elinde bulunan ve ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğu takdir edilen ticarî defterlerin de 6100 sayılı Kanun'un 221 inci maddesi kapsamında ibrazına karar verilmesi durumunda da bu emrin gereğinin yerine getirilmesi gerekmekle mahkemece, bu yöndeki arar kararın gereğinin ifası için muhataba 6100 sayılı Kanun'un 221 inci maddesi kapsamında tebligat çıkartılmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023/11-339 E, 2024/77 K).

İlk derece mahkemesince, davalının cevap dilekçesindeki savunması (ödemeler bakımından/elden ödeme iddiasının da olduğu görülmekle) bakımından, davada üçüncü kişi olan... San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin incelenmesi için gerekli usuli işlemlerin yapılması, ticari defterler sunulur ise mevcut bilirkişi raporundaki tespitlerle karşılaştırılması ve sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile hüküm verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yine, mahkemece, 40.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin her ne kadar banka kanalıyla ödeme yapılmış ise de açıklama kısmında herhangi bir beyan bulunmadığından dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti'nin alacağına ilişkin ödeme yapıldığı ispatlanamadığı kanaatine varılmış ise de, bu yönden de, yukarıda belirtildiği gibi, ticari defter kayıtlarının incelenmesi ve bunun yanında davalı ile... San. Tic. Ltd.

Şti arasında dosya kapsamına sunulan taraflar arasında imzalandığı belirtilen protokol hükümleri, senedin düzenleme tarihi ve miktarı, senet bedelinin alacaklı şirkete değil de takip alacaklısı şirketin vekilinin (icra dosyasında da vekil olduğu anlaşılmaktadır) banka hesabına gönderildiği hususundaki iddialar ayrıca davalı şirketin dava dışı alacaklı... San. Tic. Ltd. Şti'ye başkaca bir borcunun olup olmadığı da incelenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...