Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/874 K.2025/1130

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı bankanın Denizli şubesinde çek hesabı bulunan dava dışı çek keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ..., ..., ... ve ... seri nolu 4 adet çeki keşide ederek borcuna karşılık davacıya verdiğini, davacıya verilen çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini ve 2 adet çekin arkasına "T.C. Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasından keşideci şirket yönetim organlarının tüm işlemleri geçici komiser onayına tabii tutulmuş olup geçici komiser kurulu onayı bulunmadığından çekin işleme alınması mümkün olmamıştır." yazılarak 2 adet çekin arkasına "İbraz edilen iş bu çekin keşidecisinin iflas etmiş olması nedeniyle işlem yapılamamıştır." şeklinde şerh düşülerek davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, dolayısıyla iş bu çekin karşılıksız çıktığını,

bu ibraz sonrasında ve daha sonra bankaya 2. Kez gidilerek çek sorumluluk bedellerinin ödenmesinin talep edildiğini ancak davalı bankanın keşideci şirketin konkordato olması nedeniyle çek sorumluluk bedellerinin ödenmeyeceğini beyan ettiğini bu husustaki yazılı başvurularının da reddedildiğini belirterek, karşılıksız çıkan çekten dolayı bankanın sorumlu olduğu miktarın ve dava sonunda hesaplanacak olan her geçen gün binde üç gecikme cezasının faizleriyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... bankadan gelen yazı cevabına göre davaya konu çeklerin ibraz tarihinde karşılığının bulunmadığı, buna göre davalı bankanın toplam 8.120,00 TL çek yükümlülük bedelini ve bilirkişi raporuyla hesaplanan 8.647,80 TL gecikme cezasını dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sorumluluk şartlarının oluşmadığını, keşideci şirket hakkında önce konkordato kararı verildiğini ve tüm işlemlerin komiser onayına tabi tutulduğunu, ardından şirketin iflasına karar verildiğini, söz konusu çeklerin bu nedenle ödenmediğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, çek yasal sorumluluk bedelinin ve Çek Kanunun 7/a maddesi uyarınca gecikme cezasının tahsili istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde keşideci şirket hakkında 07.12.2018 tarihinde geçici mühlet kararı verildiği ve tüm işlemlerinin konkordato komiser onayına tabi tutulmasına hükmedildiği, ardından 06.03.2019 tarihinde konkordato talebinin reddedilerek keşideci şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Dava konusu çeklerden ... nolu çekin keşide tarihinin ve ibraz tarihinin 30.01.2019 , ... seri nolu çekin keşide tarihinin 28.02.2019, ibraz tarihinin 28.02.2019 tarihi olduğu yani bu iki çekin 07.12.2018 tarihli tedbir kararından sonra düzenlendiği ve bankaya ibraz edildiği, diğer ..., ... seri nolu çeklerin ise iflas kararından sonra düzenlendiği ve ibraz edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Muhatap bankanın her çek yaprağı için belli miktarda yasal garantisi bulunduğu, bankanın çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için, çekin zorunlu unsurları havi geçerli bir çek olması, ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmiş olması ve ibrazda çekin karşılığının olmaması gerekir. Çek karşılığı olmadığından değil de örneğin rehin, haciz, tedbir, ödeme yasağı gibi hallerin varlığı nedeniyle ödenmemiş ise artık bankanın ödeme yükümlülüğü de doğmayacaktır. (REİSOĞLU Seza, Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, 2003, Ankara.)

Somut olayda da çeklerin tanzim ve ibraz tarihi itibari ile keşideci şirket yetkilisinin imza yetkisinin sınırlandırıldığı, davada çeklerin ileri tarihli olduğunun iddia edilmediği gibi, konkordato dosyasında verilen tedbir niteliğindeki karardan sonra düzenlenen çekler yönünden komiser onayının bulunduğunun da iddia edilmediği, dolayısı ile bankanın ödeme sorumluluğu bulunmadığı gözetilmeden davanın reddi yerine, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalıdır ( bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.03.2017 tarihli 2016/1304 Esas 2017/1532 Karar sayılı emsal ilamı). Bu nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...