Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/3560 K.2026/401

Taraflar arasındaki davada Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Alanya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/10/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/11/2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2 nci maddesi ile değişik TTK’nın 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesi tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmünü, 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası ise; “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükümlerini içermektedir.

6102 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Aynı Kanun'un 15. maddesine göre ise ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.

5362 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde, esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Somut olayımıza gelince; davalının işletme hesabına göre defter tutmakla yükümlü olduğu, kazancının VUK 177.maddesinde belirtilen limitlerin altında olduğu nazara alındığında, tacir olmadığı anlaşıldığından, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği sonucuna varılmış, Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. Maddeleri gereğince Manavgat 3. Asliye Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine,

2-Dosyanın merci tayini talebinde bulunan Alanya Asliye Ticaret mahkemesine iadesine,

...