Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/539 K.2025/1153

Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 27/09/2023 tarihli kararı aleyhine taraf vekillerince istinaf başvurularında bulunulmuş ve taleplerin süresinde oldukları anlaşılmakla; yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının işlettiği iş yerinde 2014 tarihinden itibaren kiracı ve davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, elektrik faturası bedellerini düzenli olarak ödediğini, 28/03/2022 tarihinde davalı şirket çalışanlarının davacının iş yerine gelerek sayacın uzaktan okuma özelliğinde problem olduğunu ileri sürerek yeni cihaz ile değişim yapılması gerektiğinden bahisle elektrik sayacını sökerek götürdüklerini, fakat sayacın söküldüğüne ya da değiştirildiğine dair bir tutanak düzenlenmediğini,

daha sonra "28.03.2022 tarihinde yapılan kontrol sonucunda sayaç ölçümlerinin eksik değer kaydetmesi sonucu sayaç sökülerek sayaç ayar atölyesine gönderilmiştir.

26.04.2022 tarih ... sayılı rapor sonucuna istinaden 3 faz akım örnekleme kablolarına şönt (kısa devre) yapılmak sureti ile 42/1-c maddesine istinaden sayacın %34 oranında eksik yazması sağlanmıştır." açıklaması ile 27/04/2022 tarihli "Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı" düzenlediklerini, ancak davacının kaçak veya usulsüz elektrik kullanmadığını, elektrik sayacı sökülürken herhangi bir yerinde delik, kırık, tahribat vb. bulunmadığını, böyle bir durum söz konusuysa bu hususun da tutanak altına alınması,

sayacın söküldüğü andaki mevcut durumunun fotoğrafının çekilmesi gerektiğini, davalı tarafın tek taraflı düzenlemiş olduğu tutanaklarda bahsedilen sayacın arkasında delik açılmak suretiyle kaçak elektrik kullanımının sağlandığı iddiasının tamamen asılsız olduğunu, sayacın üzerindeki mührün davalı şirket yetkilileri tarafından söküldüğünü, sayacın üzerindeki mühür sökülmeksizin sayaca müdahale yapılabilmesinin mümkün olmadığını, yapılan işlemlerin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olduğunu,

davalı şirket tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine aykırı ve usulsüz olarak kaçak tahakkuku ve ek tahakkuk olarak 629.542,74 TL fatura tahakkuk ettirilmiş olduğunu beyanla, 629.542,74 TL tutarlı faturadan kaynaklı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ekipleri tarafından yapılan mutad incelemeler esnasında, 28.03.2022 tarihinde davacının işyeri olarak işlettiği ... tesisat numaralı tesisatta yapılan kontrolde tüketilen enerjinin sayaç üzerinden yapılan ölçüm ile ölçü test cihazından yapılan ölçüm arasında bariz farklılık olduğunun tespit edildiğini, yerinde yapılan tespite istinaden ... nolu abonenin ... seri numaralı ... marka sayacı kaçak şüphesi ile 28.03.2022 tarih ... sayılı Sayaç Değiştirme Tutanağı ile sökülüp yerine ... seri numaralı ... marka sayaç takıldığını,

ayrıca Sayaç Değiştirme Tutanağının ... tarafından da imzalandığını, dolayısıyla kullanıcının sayaç değişimi hakkında bilgisi bulunduğunu, sökülen sayacın incelenmek üzere rapora gönderildiğini, laboratuvarda yapılan incelemeler sonucunda sayaca müdahale edildiğinin anlaşıldığını, akabinde laboratuvar test sonucuna istinaden 27.04.2022 tarihinde kullanım yerine davacı hakkında ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, bununla birlikte kullanım yerinin enerjisi abone enerjiyi kestirmediği için açık bırakıldığını, sayaç değiştirme işlemlerinin,

kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanması ve faturalandırılması işlemlerinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE GEREKÇESİ :Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 27/09/2023 tarihli kararı ile; "Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; ... tesisat numaralı aboneye ilişkin 09.05.2022 son ödeme tarihli 628.356,40 TL bedelli fatura yönünden davacı abonenin 49.546,36 TL borçlu olmadığının tespitine, faturanın 49.546,36 TL'lik kısmının iptaline, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde sunulan istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarını tekrarlayarak, davacının işlettiği iş yerinde 2014 tarihinden itibaren kiracı ve davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, elektrik faturası bedellerini düzenli olarak ödediğini, 28/03/2022 tarihinde davalı şirket çalışanlarının davacının iş yerine gelerek sayacın uzaktan okuma özelliğinde problem olduğunu ileri sürerek yeni cihaz ile değişim yapılması gerektiğinden bahisle elektrik sayacını sökerek götürdüklerini, fakat sayacın söküldüğüne ya da değiştirildiğine dair bir tutanak düzenlenmediğini,

daha sonra "28.03.2022 tarihinde yapılan kontrol sonucunda sayaç ölçümlerinin eksik değer kaydetmesi sonucu sayaç sökülerek sayaç ayar atölyesine gönderilmiştir.

26.04.2022 tarih ... sayılı rapor sonucuna istinaden 3 faz akım örnekleme kablolarına şönt (kısa devre) yapılmak sureti ile 42/1-c maddesine istinaden sayacın %34 oranında eksik yazması sağlanmıştır." açıklaması ile 27/04/2022 tarihli "Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı" düzenlediklerini, ancak davacının kaçak veya usulsüz elektrik kullanmadığını, elektrik sayacı sökülürken herhangi bir yerinde delik, kırık, tahribat vb. bulunmadığını, böyle bir durum söz konusuysa bu hususun da tutanak altına alınması,

sayacın söküldüğü andaki mevcut durumunun fotoğrafının çekilmesi gerektiğini, davalı tarafın tek taraflı düzenlemiş olduğu tutanaklarda bahsedilen sayacın arkasında delik açılmak suretiyle kaçak elektrik kullanımının sağlandığı iddiasının tamamen asılsız olduğunu, sayacın üzerindeki mührün davalı şirket yetkilileri tarafından söküldüğünü, sayacın üzerindeki mühür sökülmeksizin sayaca müdahale yapılabilmesinin mümkün olmadığını, yapılan işlemlerin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olduğunu, alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmadığını, kabule göre de,

karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesi gereğince davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğini beyanla, hukuka aykırı olan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde sunulan istinaf dilekçesi ile; cevap dilekçesindeki beyanlarını aynen tekrarlayarak, müvekkil şirket ekipleri tarafından yapılan mutad incelemeler esnasında, 28.03.2022 tarihinde davacının işyeri olarak işlettiği ... tesisat numaralı tesisatta yapılan kontrolde tüketilen enerjinin sayaç üzerinden yapılan ölçüm ile ölçü test cihazından yapılan ölçüm arasında bariz farklılık olduğunun tespit edildiğini,

yerinde yapılan tespite istinaden ... nolu abonenin ... seri numaralı ... marka sayacı kaçak şüphesi ile 28.03.2022 tarih ... sayılı Sayaç Değiştirme Tutanağı ile sökülüp yerine ... seri numaralı ... marka sayaç takıldığını, ayrıca Sayaç Değiştirme Tutanağının ... tarafından da imzalandığını, dolayısıyla kullanıcının sayaç değişimi hakkında bilgisi bulunduğunu, sökülen sayacın incelenmek üzere rapora gönderildiğini, laboratuvarda yapılan incelemeler sonucunda sayaca müdahale edildiğinin anlaşıldığını,

akabinde laboratuvar test sonucuna istinaden 27.04.2022 tarihinde kullanım yerine davacı hakkında ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, bununla birlikte kullanım yerinin enerjisi abone enerjiyi kestirmediği için açık bırakıldığını, sayaç değiştirme işlemlerinin, kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanması ve faturalandırılması işlemlerinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildiğini beyanla, hukuka aykırı olan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın tümden reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 355/1 maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin olarak yapılan incelemede;

Dava, kaçak elektrik kullanıldığından bahisle tahakkuk ettirilen fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının elektrik abonesi olmasına rağmen elektrik sayacına müdahale ederek sayacın %34 oranında eksik yazmasını sağlamak suretiyle kaçak elektrik kullandığının sabit olması nedeniyle davalı şirketin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri gereğince kaçak tahakkuku ve ek tahakkuk olarak toplam 579.996,38 TL talep etmekte haklı olduğu, gerekçesiyle; "Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; ... tesisat numaralı aboneye ilişkin 09.05.2022 son ödeme tarihli 628.356,40 TL bedelli fatura yönünden davacı abonenin 49.546,36 TL borçlu olmadığının tespitine, faturanın 49.546,36 TL'lik kısmının iptaline, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

1-Taraflar arasında, davacı abonenin elektrik sayacına müdahale etmek ve sayacın eksik yazmasını sağlamak suretiyle kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, sayaç değiştirme ve kaçak tespit işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, kaçak elektrik kullanılmış ise kaçak tahakkuk ve ek tahakkuk bedelinin miktarı konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dava ve tespit tarihi itibariyle uygulanması gereken Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin dava konusu olayla ilgili hükümleri aşağıdaki şekildedir;

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin "Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Halleri" başlıklı 42/1-c maddesinde, "Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir."

Aynı Yönetmeliğin "Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci" başlıklı 43/2 maddesinde, "42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.''"

Yine Yönetmeliğin 43/7 maddesinde, "Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir."

Aynı Yönetmeliğin "Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının Hesaplanması" başlıklı 44/2-b maddesi, "(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın; b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir"

Aynı Yönetmeliğin ''Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında Ve Faturalanmasında Esas Alınacak Süre" başlıklı 45/1-c maddesi, "42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez."

Aynı Yönetmeliğin 45/ç maddesi ''Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(3)Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

c)Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,''

Aynı Yönetmeliğin ''Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketiminin Faturalandırılması'' başlıklı 46/2-3 maddelerinde ''(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. (3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıdaki düzenlemeler gereğince somut olaya bakıldığında.

2014 yılından itibaren elektrik abonesi olan davacının, elektrik sayacının 17/06/2020 tarihinde değiştirildiği, 28/03/2022 tarihinde yapılan kontrolde tüketilen enerjinin sayaç üzerinden yapılan ölçüm ile ölçü test cihazından yapılan ölçüm arasında bariz farklılık olduğunun tespit edilmesi üzerine davacı abonenin elektrik sayacının değiştirildiği, davacının elektrik sayacının değişim işlemlerinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 43/2-7. maddelerine uygun şekilde yapıldığı, elektrik sayacı değiştirme tutanağında davacının da imzasının bulunduğu, değiştirilen elektrik sayacının incelenmesi sonucunda;

davacı abonenin elektrik sayacına müdahale ederek sayacın %34 oranında eksik yazmasını sağladığının tespit edilmesi üzerine 27/04/2022 tarihli kaçak elektrik tutanağı düzenlendiği ve davaya konu kaçak tahakkuku ve ek tahakkukun yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 45/1-c maddesi gereğince 90 gün için kaçak tahakkuku, Yönetmeliğinin 45/ç-1 maddesi gereğince 12 ay için ek tahakkuk hesabı yapılmış ise de; bilirkişi raporunda Yönetmeliğinin 45/1-c maddesi gereğince kaçak tahakkuk hesabına esas sürenin başlangıç tarihi, Yönetmeliğinin 45/ç-1 maddesi gereğince ek tahakkuk hesabına esas sürenin başlangıç tarihi ve kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak sürenin, dairemizin ve tarafların denetime açık bir şekilde tespit edilerek,

kaçak ve ek tahakkuk hesabı yapılması gerekirken, kaçak ve ek tahakkuka esas sürelerin başlangıç tarihleri tespit edilmeden, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmayan rapor esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a.6 maddesine göre ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,

2-HMK'nun 353/1-a.6 maddesi uyarınca Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

4-Peşin alınan istinaf karar harçlarının talepleri halinde taraflara iadesine,

5-Peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harçlarının hazineye gelir kaydedilmesine,

6-İstinaf eden tarafların istinaf aşamasında yaptığı yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince nihai kararda gözetilmesine,

...