Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/3346 K.2024/2449

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davalının, haksız ve hatalı kirli su atık ölçümleri sonucu müvekkili kurum aleyhine tahakkuk ettirdiği 464.056,25 TL'sini müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, bu idari tasarrufun iptali için Bursa 2. İdare Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile iptal davası ikame eylediklerini ve Bursa 2. İdare Mahkemesi'nin davalarını reddettiklerini ancak istinaf İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi'nin 20.11.2018 tarih ve 2018/...

Esas, 2018/...

Karar sayılı kesin bozma kararı ile davanın çözümlenme yerinin Adli Yargı olduğuna dair karar verdiğini, davalı BUSKİ yetkililerinin, 03/03/2016 tarihli tutanak ile, BUSKİ'nin Kestel ilçesinin ve başka sanayi kuruluşlarının da kirli sularının katılarak bağlandığı Ankara asfaltı'nın, .... yakınındaki... deresine dökülen suya bakıp fotoğraf çekilerek tek taraflı ölçüm yapılıp tutanak hazırlandığını, bu tutanakta atık suların müvekkili ....' bölgesinden geldiğine dair bilgi olmadığını, tutanak tutanların atık suların müvekkili KOSAB' bölgesinden geldiğine dair şüphe olsa idi 2 km geride kalan ...' bitiş noktasında ölçüm yapmaları gerekeceğini,

bu nedenlerle müvekkil açısından hiçbir bağlayıcılık ve geçerliliğin söz konusu olmadığını ve dava konusu ceza tahakkuk ve tahsilatının da yerinde olmadığını, sonuç olarak davalı dava konusu ölçümlerini, müvekkil ...'ın kanalizasyon hattının davalı ... ana hattına bağlandığını bitiş noktasında yapması gerekir iken, ... hattının bağlantı bitiş noktasından 2 km ötede kanalizasyonun ...deresine döküldüğü noktada ölçüm yaptıklarını ve bunun müvekkilini bağlamayacağını, müvekkilini bağlayıcı olması için ... yağmur suyu kanalizasyon bitiş noktasında da ölçüm yapılması gerekeceğini,

müvekkili ...'ye ait hattın bağlantı bitiş noktasından sonra kirli su atıkları müvekkilini bağlamayacağından izahtan vareste olduğunu, oysa ölçüm noktasında hem ... hem de .... ilçesinin merkez ve çevresinin kanalizasyon hattı suları döküldüğünü, ...

Noterliği'nin 19/07/2016 tarihinde yaptığı tespitte müvekkiline ait yağmur suyu toplama kanalizasyonunun bittiğini, ... hatlarına bağlandıktan sonraki bölgede müvekkile ait olmayan başka bir şebekeden kirli atık su şebekesinin bağlı olduğunun görüldüğünü, Bu tespit ile şebekeyi kirleten kanalizasyon bağlantısının bulunduğunu, Bu bağlantının müvekkiline ait şebekenin tamamen sonrasında olduğunu ve müvekkil ... ile hiçbir ilgisi olmadığını, 19/07/2016 günü yapılan tespit sonrasında, ...

Belediyesi yetkililerinin uyarıldığını, yağmur suyu şebekesinin kim tarafından kirletildiğinin ispatı davalı tarafa ait iken müvekkilin günah geçisi görüldüğünü, ve araştırılmadan haksız yere ceza kesildiğini, müvekkil ise durumun kendi bölgesinden kaynaklanmadığını resmi tutanaklar ile ispatladığını, yargılamanın icrası ile, fazlaya ilişkin dava haklarının saklı tutularak,

03/03/2016 tarihli tutanak gereğince, davacı müvekkilden haksız ve yersiz olarak tahsil edilen dava konusu 464.056,25 TL'sinin, ödeme tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek amme alacaklarına uygulanan faiz oranı ve yargılama masrafları ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava, Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/....Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada, davanın her iki tarafının tüzel kişi tacir olduğu, tüzel kişilerin özel faaliyet alanı olmayıp tüm faaliyetleri ticari işletme kapsamında olduğu, her iki tarafın tacir ve işinde tarafların ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle davaya bakma görevinin, Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava 2024/.... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, davacı ... OSB'nin tacir sıfatının bulunmadığı, davanın TTK. 4/1-a ve 5/1 maddeleri gereği ticari dava olarak kabulüne olanak bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nun 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Görev uyuşmazlığına konu dava; ... Organize Sanayi Bölgesi tarafından .... aleyhine kirlilik önleme payı altında tahakkuk eden ve ödenen 464.056,25 TL'nin tahsili talepli davadır.

Davanın açıldığı Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce her iki tarafın tacir ve işinde tarafların ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle davaya bakma görevinin, Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesince ise davacı Kestel OSB'nin tacir sıfatının bulunmadığı, davanın TTK 4/1-a ve 5/1 maddeleri gereği ticari dava olarak kabulüne olanak bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verişmiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

6100 sayılı HMK.'nun 23/2.maddesinde yer alan "Bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca verilen yargı yeri belirlenmesi ile kanun yolu incelemesi sonucunda kesinleşen göreve veya yetkiye ilişkin kararlar, davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar." düzenlemesi mevcuttur.

Bu düzenleme uyarınca, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın reddine dair verilen hüküm, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından davacı OSB tacir olmadığından bahisle davada asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görev yönünden kaldırılmış olmakla, kaldırma kararının bu davaya daha bakan Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin bağlayacağı açıktır.

Kaldı ki; davalı kanuna göre oluşmuş özel hukuk tüzel kişisi olup, davalının tacir sıfatını taşımadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunmadığı bu nedenle, somut olayda; uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Bu durumda davaya bakmaya görevli mahkeme genel görev mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemesidir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/3817-2024/322 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Bu durumda davanın Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/10/2024

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır