Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/402 K.2021/158

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih .. Esas ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket hakkında ....

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla takibe başlandığını, borçlu şirketin borcu kabul etmeyerek itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu, çünkü alacağın vinç kiralama işinden doğduğunu, davacı tarafın edimini yerine getirmesine rağmen davalı tarafın 2016 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ilişkin kira bedellerini ödemediğini, sözleşmelere konu makinelerin aylık kira bedelleri nazara alındığında 397.500,00 USD ödenmemiş kira borcu bulunduğunu, ihtara rağmen borcun ödenmediğini,

davalının "sorumluluğun üst iş sahipleri sıfatıyla .........isimli şirketlerde olduğu" yolunda savunma yaptığını ileri sürerek davalı mallarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine, davalının en az % 20 inkar tazminatına mahkum edilmesine, davalının ..... İcra Müdürlüğünün........ sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yaşanılan terör eylemleri nedeniyle dava konusu dönemde sözleşmelerin askıya alındığını, TBK 136.maddesi kapsamında ifa imkansızlığının söz konusu olduğunu, ortada davalının kusurundan kaynaklanmayan, önceden sezinmeyen mücbir sebep hali bulunduğunu, müvekkil davalı aleyhine hüküm verilmesi halinde iş makinelerinin üç ay boyunca çalışma yaptığı gözetilerek belirlenecek alacak miktarından hakkaniyet ve nefaset kuralları gereğince indirim yapılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, ortada davalının kira borcunu ödememesini gerektirecek mücbir sebep-ifa imkansızlığı bulunmadığı, davalının makineleri güvenlik riskleri bulunan bir bölgede kullanacağını bildiği ve olayları öngörerek tedbir alması gerektiği, ayrıca sözleşmenin davacı tarafça feshedilmediği,

feshin karşı taraftan beklenemeyeceği, mücbir sebep bulunmadığından hakkaniyet indiriminin de söz konusu olmadığını, ancak davalı tarafın terör eylemleri nedeniyle bir süre gerçekten kira konusu maldan yararlanamadığını, olayların gelişimine, özelliğine ve yorumlama biçimine göre farklı sonuçlara varılabileceği, o halde takibe itiraz etmesinin doğal ve makul olduğu, alacağı geciktirmeyi amaçlayan kötü niyetli bir itirazdan söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesi için ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olmasının şart olmadığını, yasa gereği hükmolunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunması gerektiğini belirterek davalı istinaf taleplerinin reddi ile ilk derece mahkemesi kararının icra inkar tazminatına da hükmedilerek kararın düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilin ........'nin taşeronu olarak görev yaptığını ve davacı ile vinç kiralanması hususunda anlaştıklarını, yaşanan terör olayları nedeniyle üst yüklenici tarafından tüm taşeron şirketlere ait şantiyelerin boşaltılması konusunda talimat verildiğini, ayrıca sözleşmeyi fesh edeceklerinin bildirildiğini, bu bildirimin davacıya da yapıldığını, güvenliğin sağlanmasının yaklaşık üç ay sürdüğünü, bu süreçte hiçbir iş yapılmadığını, mahkemece bu sürecin mücbir sebep olarak sayılmamasının doğru olmadığını, bu dönemde davacının vinçlerin çalışmadığını bildiği için fatura düzenlemediğini,

mahkemece defter inceleme talebi olmasına rağmen inceleme yapılmadığını, davacının 18 ay sonra alacak talebinde bulunmasının kötü niyetli olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla vinçlerin çalışmadığı dönem gözetilerek hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, Ocak 2016'ya kadar davacının 1.659.657,20 USD fatura düzenlediğini, bunun 878.998,83 USD kısmının müvekkil tarafından bakiye 781.158,46 USD'nin 22/01/2016 tarihli temlik sözleşmesi gereği ......tarafından ödendiğini, dolayısıyla üç aylık duruş dönemine kadar tüm alacakların ödendiğini,

bu tarihten sonra yapılacak ödemelerin sorumluluğunun ........'ye geçtiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, vinç kiralama işinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı istinaf talebi yönünden; taraflar arasında operatörüyle birlikte vinç kiralanmasına yönelik sözleşmeye dayalı ticari ilişki bulunduğu ve sözleşme bedelleri hususunda çekişme yoktur. Taraflar arasındaki sözleşme araç kiralama sözleşmesi kapsamında yapılmışsa da vinç operatörü ile birlikte kiralandığından gerçekte bir hizmet alım sözleşmesidir. (Yargıtay 7.H.D.

2014/18024-2015/9619 E.K.) Davalı yan icra takibinin dayanağı olan 2016 yılı Ocak, Şubat, Mart aylarına yönelik kira bedelinden sorumlu tutulamayacağını, davaya konu kiralık ekipmanların.......... yapım işinde kullanıldığını, santrale yapılan saldırı nedeniyle anılan dönemde iş yapamadığını, mücbir sebep hali bulunduğunu iddia etmektedir.

Dosya kapsamına göre davalının iş sahası uzun süredir güvenlik sorunlarının yaşandığı yer olup sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen ve öngörülmesi beklenmeyen bir durumdan söz edilmesi mümkün değildir. Davalının basiretli tacir ilkesi gereği gerekli önlemlerin alınması gerekir. Ayrıca ifa imkansızlığı durumunda davalı tarafın sözleşmeyi feshetme hakkı bulunmakta iken bu yolu tercih etmeyerek güvenlik sorunları giderildikten sonra çalışmaya devam etmiştir.

Yaşanılan sürecin davacıya bildirildiğine dair bir delilde mevcut değildir. Kiralık ekipmanlar yaşanılan süreçte davalının zilliyetliğindedir. Bu nedenle davalının takip konusu borçtan sorumlu olduğunun kabulü gerekir ve sözleşme bedelinden indirim yapılması da mümkün değildir.

22/01/2016 tarihli temlik sözleşmesi ile takip tarihinden önceki döneme ait 758.158,46 USD alacak temlik alınmış olup bu tarihten sonra yapılacak ödemelerin sorumluluğunun üst yükleniciye geçtiği iddiası yerinde değildir.

Açıklanan gerekçe ile davalı tarafın istinaf talebi yerinde değildir, reddi gerekir.

Davacı istinaf talebi yönünden ise; icra inkar tazminatına hükmolunması için alacağın likit olması yeterli olup borçlunun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. Mahkemece icra inkar tazminatına hükmolunmaması yerinde değildir. Davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatına hükmolunması gerekir.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.

........... · Başkan · .......... · e-imzalıdır .......... · Üye · ....... · e-imzalıdır .......... · Üye · ......... · e-imzalıdır ...... · Katip · .......... · e-imzalıdır