Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1005 K.2023/2047

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/03/2023 tarih, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket aleyhine davalı tarafından İstanbul Anadolu 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan ile icra takibi kapsamında haciz baskısı ile ziynet eşyalarının teminat olarak davalıya taraflar arasında düzenlenen protokol ile teslim edildiğini, takip konusu çek bedellerinin ödenmesine rağmen ziynet eşyalarının iade edilmediğini Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin....

Esas sayılı dosyası üzerinden açılan kısmi davanın müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığı ve altınların iadesi gerektiğine karar verildiğini ancak ıslah yapılmadığından davanın kısmi karara çıktığını, altınların aynen iadesi gerektiğinden işbu dava tarihindeki güncel değerinin hesap edilerek bakiye iade bedelinin tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek ziynet eşyalarının aynen iadesine olmadığı takdirde altın karşılığı değeri belirlendiğinde artırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile mahkemenin işbu dosyasının taraf, konu, sebep bakımından aynı olduğu, ilgili dosyada ıslah yapılmamış olması o dosyanın bu dosyaya derdestlik teşkil etmeyeceği manasına gelmeyeceği gibi, her iki davadaki asli talep ilgili ziynet eşyalarının aynen iadesi olduğu, dolayısıyla mezkur dosyanın halihazırda derdest olması bu dosya yönünden dava şartı yokluğuna sebebiyet verdiği gerekçesi ile HMK 114/1-ı maddesi gereğince aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesindeki vakıaları tekrarla açılan kısmi dava sonrası derdest davada ıslah yapılabileceği gibi ek davanın açılabileceğini, iş bu ek davada fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla talep edilen bakiye 10.000,00 TL'nin derdestlik oluşturmayacağını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, teminat amaçlı verilen ziynet eşyasının aynen iadesi olmadığı takdirde bedelin tahsili istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın derdestlik dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden davacı tarafından takip borcuna teminat olarak davalılara teslim edilen ziynet eşyalarının aynen iadesi olmadığı takdirde belirlenecek değeri üzerinden şimdilik 10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davanın yapılan yargılaması sonucunda ıslah işleminin bulunmaması nedeniyle taleple bağlı kalınarak mahkemece 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davacı tarafından eldeki dava ile de asıl kararda mahkemece müvekkilinin davalıya borcunun kalmadığının dolayısıyla altınların iade edilmesi gerektiğinin tespit edildiği belirtilerek asıl davada ıslah işlemi yapılmadığından bakiye iadesi gereken miktarın belirlenerek ziynet eşyalarının aynen iadesi olmadığı takdirde şimdilik 10.000,00 TL'sinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 114’üncü maddesi ile derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu kapsamda bir davanın derdest kabul edilebilmesi için, şu üç koşulun birlikte bulunması gerekir. Bunlar, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve birinci dava ile ikinci davanın aynı olmasıdır. Birinci dava ile ikinci davanın aynı olmasından kasıt ise; davanın taraflarının, konusunun (müddeabihin) ve sebebinin (davanın dayanağını oluşturan vakıaların) aynı olmasıdır.

Somut olayda, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında taraflar arasında düzenlenen protokole göre teslim edilen ziynet eşyalarının iadesi gerektiğinden bahisle açılan davada ıslah işlemi yapılmadığından 10.000,00-TL üzerinden hüküm kurulmuştur. Eldeki davanın ise, bakiye ziynet eşyasına dayalı açılması sebebiyle dava konusunun (müddeabih) farklı olduğu dolayısıyla mahkemece derdestlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Katip · ... · ¸e-imzalıdır