Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2026/228 K.2026/193

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Gıda Tarım A.Ş vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesi gereğince dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı iddia ve beyanlarında özetle; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde kayıtlı ...

Blok zemin katta yer alan 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 13 numaralı 9 bağımsız bölüm ile C Blok zemin katta yer alan 4, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 numaralı 7 bağımsız bölüm ve D Blok zemin katta yer alan 1 numaralı 1 bağımsız bölüm olmak üzere toplam 17 adet toptan ve perakende ticaret hal dükkanı vasıflı taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla tapu kayıtları üzerine öncelikle teminatsız olarak,

aksi halde uygun görülecek teminat karşılığında cebri icra yoluyla satışına da engel olunacak şekilde ihtiyati tedbir konulmasını, davanın kabulü ile anılan taşınmazların inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı olarak tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı savunma ve beyanlarında özetle; davacının dava konusu taşınmazların satıcısı olmadığını, taşınmazların dava dışı ...

Sebze ve Meyve Alım Satım A.Ş.’den fatura karşılığı bedeli ödenerek satın alındığını, bu nedenle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, hukuki ilişkinin davalı ile dava dışı şirket arasında gerçekleştiğini, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, inançlı işleme dayalı tapu iptal ve tescil davalarının ancak yazılı delil ile ispat edilebileceğini, davacının inanç sözleşmesine veya yazılı delil başlangıcına dayanan herhangi bir belge sunmadığını, pasif husumetin de hatalı yöneltildiğini, dava konusu taşınmazların dava dışı şirketten devralındığını, bu nedenle davanın muhatabının ...

Sebze ve Meyve Alım Satım A.Ş. olması gerektiğini, tapu senedine karşı ileri sürülen muvazaa ve inançlı işlem iddialarının yazılı delille ispatlanmasının zorunlu olduğunu, davacının soyut ve mesnetsiz iddialar dışında hiçbir somut delil sunmadığını, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını, verilen tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, tedbirin kaldırılması gerektiğini, aksi halde teminat miktarının taşınmazların yaklaşık 300 milyon TL olan güncel piyasa değerinin en az %15’i oranında artırılması gerektiğini, davacının harca esas değeri eksik gösterdiğini,

tapu iptal ve tescil davalarında harcın taşınmazların gerçek değerine göre yatırılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın ferileriyle birlikte reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 17/12/2025 tarihli ara kararı ile.

Mahkememizin 16/07/2025 tarihli ara kararında, ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasına yönelik itirazın reddine, dava değeri gözetilerek ve davacının talebi de incelenerek mahkemece takdir edilen 3.000.000,00 TL'lik teminatın dava değerinin %15'ne tekabül eden 25.504.425,00-TL'ye çıkartılmasına, bakiye 22.504.425,00 TL teminatın nakit veya şartsız ve süresiz teminat mektubu olarak iş bu karardan itibaren 1 aylık kesin süre içerisinde mahkeme veznesine yatırılmasına ve/veya sunulmasına, verilen kesin süre içerisinde teminat miktarı ikmal edilmediği takdirde tedbirin kaldırılacağının ihtaratına, karar verildiği,

karar doğrultusunda 1 aylık sürenin son gününün 16/08/2025 tarihi ve Cumartesi günü olduğu, bu sebeple davacıya verilen kesin sürenin takip eden ilk iş günü olan 18/08/2025 tarihine kadar uzadığı, davacı tarafından 18/08/2025 tarih saat 21:47 de teminat mektubunun sunulduğuna dair dilekçe ve ekinde teminat mektubu suretinin sunulduğu, 18/08/2025 tarih saat 21:47de dilekçe ekinde sunulan teminat mektubunun 18/08/2025 tarihinde mahkeme dosyası ile ilişkilendirilerek süresinde hazırlanmış olduğu,

18/08/2025 tarih ve 21:47 saatli dilekçe ekindeki teminat mektubunun suretinin birebir aynısının 19/08/2025 tarihinde mahkeme kalemine ulaştırıldığı ve kasaya alındığı gerekçesiyle davalı vekilinin davacı vekili tarafından teminat tutarının zamanında yatırılmaması sebebiyle tüm tedbirlerin kaldırılması talebinin reddine, karar verilmiş; hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbirin şartlarının oluşmadığını, kesin süre içinde teminat mektubunun aslının mahkemeye sunulmadığını, yalnızca suretinin sunulmasının yeterli kabul edilemeyeceğini, davacının inançlı işleme dayalı iddiasını destekleyen yazılı bir sözleşme veya delil başlangıcı sunmadığını, dosyaya sunulan kira sözleşmelerinde sonradan değişiklikler yapıldığını, tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, tedbirin kaldırılması gerektiğini, aksi halde dava konusu taşınmazların artan piyasa değeri gözetilerek teminat miktarının artırılmasının zorunlu olduğunu belirterek yerel mahkeme ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi; belirtilen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile ilgili konularla sınırlı olarak yapılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

İstinafa konu olan karar; 17.12.2025 tarihli, davacı vekili tarafından teminat tutarının zamanında yatırılmaması sebebiyle konulan tüm tedbirlerin kaldırılması talebinin reddine kararıdır.

Yargılama safahatında; Mahkemece taşınmazlara tedbir konulması için 250.000,00 TL teminat alınması kararına, davalı vekilinin itirazı üzerine 28/11/2024 tarihli ara karar ile teminatın 3.000.000,00 TL'ye yükseltildiği, mahkemece keşif yapılması sonucu yine davalı vekilinin itirazı üzerine 16/07/2025 tarihli ara karar ile teminatın dava değerinin %15'ine tekabül eden 25.504.425,00 TL'ye çıkartılmasına kesin olarak karar verildiği, davacı vekilinin iş bu karara yönelik istinaf başvurusu üzerine, teminata yönelik kararın niteliği yönünden kesin olduğundan istinaf başvurusunun reddedildiği, bu red ara kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, Dairemizin ...- ...E.-K. Sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nin 389/1. maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, Kanun'un 392/1. maddesinde, ihtiyati tedbir talep edenin, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorunda olduğu,

talebin, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebileceği, Kanun'un 394.maddesi ile karşı tarafın kendisi dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edebileceği, ihtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı tarafın hazır bulunmaması halinde tedbire ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edebileceği,

itiraz edenin dilekçe ile itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazın dayanağı olan tüm delilleri eklemek zorunda olduğu, mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet edeceği, gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vereceği, itiraz hakkında verilen karara karşı da kanun yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir.

Öte yandan aynı Kanun’un 341/1-b maddesinde, istinaf yoluna başvurulabilen kararlar belirtilmiş, nihai kararlar ile “İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.” hakkında istinaf başvurusunda bulunulabileceği, 391/3.maddesinde ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı ve yüzüne karşı aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen tarafın kanun yoluna başvurulabileceği, 394/5. maddesinde de ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararlarına karşı yapılmış olan itiraz hakkındaki kararlara karşı kanun yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nin 87/1.maddesinde ise; bir davada verilecek teminat miktarının ve şeklinin hakim tarafından serbestçe tayin edileceği ancak tarafların teminatın şeklinin sözleşmeyle kararlaştırmaları halinde teminat ona göre belirleneceği belirtilmiştir.

Somut olayda; tapu iptal ve tescil istemli davada, davacı vekili tarafından teminat tutarının zamanında yatırılıp/yatırılmadığı sebebiyle konulan tedbirlerin kaldırılması yönündeki taleplere karşı HMK'nın 341.maddesinde istinaf başvuru yolu öngörülmediği açıktır.

Açıklanan nedenlerle; mahkemenin 17/12/2025 tarihli ara kararı, HMK'nın 341.maddesi kapsamında istinaf yoluna başvurulabilecek bir karar mahiyetinde bulunmadığından davalı ... Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 352.maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.