Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2559 K.2026/71

... VEKİLİ : Av. ... ... DAVALI : ... - ... ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen davada ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ve Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermeleri nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Dava, Tazminat (Maddi-Manevi Tazminat) davasıdır. .... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı ile; "Eldeki dava, kambiyo senedinden kaynaklanan icra takibine konu borcun geç ödenmesinden kaynaklanan zararın tahsili isteğine ilişkin olup borcun kaynağı kambiyo senedi olduğundan yukarıda yazılı kanun maddeleri doğrultusunda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu değerlendirilerek mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 25.02.2025 tarihli 2025/259E - 2025/296K sayılı ilamı - Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 14.01.2025 tarihli 2024/752 - 2024/45K sayılı ilamı )

HÜKÜM

Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince davanın DAVA ŞARTI NOKSANLIĞI NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, 2-MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 3-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE," dair karar verilmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı ile; ".... Asliye Hukuk Mahkemesince davanın ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de; belirtilen gerekçeler neticesinde görevli mahkemenin Muğla 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak mahkememizce de karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davaya bakma görevinin mahkememize ait olmadığı değerlendirilmekle dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile, mahkememizin KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE, 2-6100 sayılı HMK:nun 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE," dair karar verilmiştir. Taraflar arasında görülen davada... Asliye Hukuk Mahkemesi ve Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi arasında karşılıklı verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı olarak girişilen takibe bağlı alacağın borçlunun temerrüdü sebebiyle geç ödenmesinden kaynaklanan munzam zarar talebine ilişkin davada, yargı yeri belirlemesine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin ve aynı zamanda dava şartı olması nedeniyle bir dava açıldığında mahkeme, görevli olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden (re’sen) inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa, tarafların ileri sürüp sürmediğine bakmaksızın görevsizlik kararı verir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 01/12/2015 Tarih, 2015/11664 Esas, 2015/19246 Sayılı ilamında. "Munzam zarar, borçlunun para borcunu ifada geçikmesi nedeniyle, faizin alacaklının gecikmeden dolayı uğradığı zararı karşılayamaması halinde söz konusu olabilir.

Bu durum, özellikle ifada gecikilen zaman süreci içinde, başka bir deyişle ifada temerrüt tarihinden tahsil tarihine kadar geçen sürede para değerinde meydana gelen değer kaybının temerrüt faizinden fazla olması halinde geçerli olacaktır. Borçlunun borcunu zamanında ifa etmemesi halinde uygulanacaktır.

Taraflar karı-koca olup, dava konusu ziynet eşyalarının bedelinin ödenmemesinden kaynaklanan zararın tahsiline ilişkin talebin, asıl davanın görüldüğü Aile Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim, TBK'nun 122/2. (BK'nın 105/2.) maddesine göre "Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hakim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder." denilmektedir.

Bu durumda, dava konusu ziynet eşyalarının bedeline ilişkin zararın tahsili davasında görevli mahkeme, asıl davanın görevli olduğu Aile Mahkemesidir. Görev, kamu düzeni ile ilgili olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır.

HUMK'nun 25. (HMK'nın 21/1-c) maddesi gereğince, mahkemece; davanın Aile Mahkemesinde görülmek üzere görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın esası hakkında hüküm kurulması doğru görülmemiştir." denilmek suretiyle asıl davanın görevli olduğu mahkemenin munzam zarar alacağına ilişkin davada da görevli olduğunu belirtmiştir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceği hususundaki değerlendirme Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır.

Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin 1 inci bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1).

Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda; taraflar arasındaki uyuşmazlığın kambiyo senetlerine yönelik takipte alacağın geç ödenmesinden kaynaklanan munzam zarar talebine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklandığı,

asıl davaya bakmakla görevli mahkemenin kambiyo senedinden kaynaklı munzam zarar talepleri konusunda da görevli olduğu gözetildiğinde (Aynı yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 01/12/2015 Tarih, 2015/11664 Esas, 2015/19246 Sayılı, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 25.02.2025 tarihli 2025/259E - 2025/296K sayılı ilamı - Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 14.01.2025 tarihli 2024/752 - 2024/45K sayılı ilamı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2024 tarih,

2024/585 Esas -2024/1041 Karar sayılı ilamı) davanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2026

Dr. ... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...