Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/173 K.2024/165

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların muris çocukları ... mirasçıları olduğunu, muris .. ile karşı taraf banka ... şubesi arasında 11.11.2020, 21.06.2021 ve 11.05.2023 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, murisin kredi taksitlerini öderken 21.11.2023 tarihinde vefat ettiğini, kredi çekilirken murise hayat sigortası yapıldığını, hayat sigortalarına rağmen banka tarafından davacılar aleyhine ...Noterliğinin ... tarih ve ..yevmiye no.lu ihtarnameyi keşide edildiğini, bunun üzerine bankaya ihtarnameyi kabul etmediklerini, bankanın hayat sigortasına başvurması gerektiğini bildirdiklerini ancak banka tarafından ...

İcra Dairesi'nin .. esas sayılı dosyası ile davacılar aleyhine ilamsız takip yapıldığını beyan ederek, .. Müdürlüğü'nün ... sayılı takibine konu borçtan dolayı davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, davacılar icra tehdidi altında olduğundan ...Müdürlüğü'nün ...sayılı takibinin teminatsız olarak durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa teşmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İhtiyati tedbire itiraz eden vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbirin kabulüne yönelik kararın kendileri dinlenmeden verildiğini, usul ve yasaya da aykırı olan bu karara yönelik itiraz ettiklerini, davacı borçluların icra takibinden sonra açmış olduğu menfi tespit davasına teminatın yatırılması halinde ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulması şeklinde ara karar kurulduğunu, bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasının takibi durdurulamayacağını, ancak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde hüküm kurulabileceğini beyan ederek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut Uyuşmazlıkta; davacı vekilinin, .. Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine konu borçtan dolayı davacıların borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davası açtığı, ...Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip sayılı ilamsız icra takiplerinin durdurulmasına karar verilmesini istediği anlaşılmıştır. İİK 72/3 maddesinde, takipten sonra açılan davalarda tedbiren takibin durdurulamayacağı açıkça düzenlendiğinden ihtiyati tedbire itirazının kabulüne, Mahkememizce verilen 07/08/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemenin 07.08.2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edildiğini, ancak karşı tarafın itirazı ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiğini, mahkeme her ne kadar kararından dönmüş ise de takibin devamı haksız icra takibinin devamı ile davacıların icra tehdidi altında zarara uğramalarının kesin olduğunu, nitekim mezkur dosyaya konu gayrimenkul için satışa esas olmak üzere kıymet takdiri yapıldığını, ihtiyadi tedbir kararı kaldırıldığında dava devam ederken davacının evinin satılacağını, bunun da telafisi mümkün olmayan Anayasa tarafından korunan mülkiyet hakkına müdahale anlamına geleceğini,

davanın niteliği gereği takibin durdurmaya ilişkin kararın devam etmesi gerektiğini beyan ederek ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin 03/10/2024 tarihinde tesis ettiği hükmün usul ve yasalara uygun olduğunu, davalı banka ile ...arasında imzalanan 11/11/2020, 21/06/2021 ve 11/05/2023 tarihli genel kredi sözleşmeleri gereğince toplam 1.367.000,00 TL limitli olmak üzere kredi verilmesi amacıyla anlaşmaya varıldığını, kredi çekilirken ...hayat sigortası yapıldığını, çekilen kredilere ilişkin... şirketiyle ile ....arasında ... no.lu poliçeler akdedildiğini, ....kredi taksitlerini öderken 21/11/2023 tarihinde vefat ettiğini,

mirasının mirasçıları olan baba ... ile anne .... intikal etmesiyle birlikte mirasçılar murisin kredi borcu nedeniyle esasen borçlu hale geldiklerini, ancak davacıların, kredi sözleşmesi hükümlerine aykırı davranması ve ödemeleri yapmamış olması nedeniyle; davalı banka tarafından davacılara hesap kat ihtarnamesi keşide edilmek zorunda kalındığını beyan ederek davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava menfi tespit, inceleme konusu talep ise ihtiyati tedbir şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Mahkemenin ihtiyati tedbir kararına karşı davalı tarafça yapılan itiraz sonucunda ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş, ara karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK'nın 72. maddesinde, "Borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda, davacı taraf icra dosyasındaki takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiş olup, çoğun içinde azın da bulunduğu kuralı dikkate alınarak davacıların icra dosyasındaki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir taleplerinin de bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu nedenle; davacıların bu aşamada sunmuş olduğu deliller ve İİK'nın 72. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, takipten sonra açılan iş bu menfi tespit davasında tedbiren takibin durdurulmasına karar verilemezse de, icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilebileceği hususu değerlendirilmeden davalı tarafın itirazının kabulü ile tedbirin tümden kaldırılmasına karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak icra veznesindeki paranın alacaklıya (davalıya) ödenmemesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.