Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/22 K.2024/29

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....

D.İş sayılı dosyası ile mahkemeye sunduğu ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılardan ... arasında 15/01/2024 tarihinde demir ve hazır beton ürünleri alım satımına ilişkin olarak satış sözleşmesi düzenlendiğini ve iş bu satış sözleşmesinin ödemelerinin sözleşmede yazılı çeklere bağlandığını, ilgili sözleşmede satıcı sıfatını taşıyan .... sözleşmeye dayalı edimlerini ifa etmediğini ve davacıyı oyaladığını, ancak 01/03/2024 tarihinde müvekkili şirket'e hitaben "ibraname" düzenlediğini, 15/03/2024 tarihinde müvekkili şirketin, sözleşmeye konu çeklerden bir tanesi olan ....

Bankası ....

Şb. .... seri numaralı, ...TL'lik .... vadeli çekin bankadan yazdırılmaya çalışıldığını öğrendiğini, ilgili çeke ilişkin herhangi bir mal almayan müvekkili şirketin borcunun doğmadığı gibi çekte tarih hanesinde müvekkili şirkete ait olmayan bir imza ile paraf atılmak suretiyle tahrifat yapıldığını da öğrendiklerini, davalı ....'nin çeki diğer davalı ....'ye ciro etmek suretiyle ilgili çeki piyasaya sürdüğünü, davalı ....'nin ise çekte tarih hanesinde müvekkili şirkete ait olmayan bir imza ile paraf atılmak suretiyle tahrifat yapılan çeki 15/03/2024 tarihinde ilgili çeki bankadan tahsil etmeye çalıştığını,

çekteki tahrifatın kim tarafından yapıldığı taraflarınca bilinmemekte ise de, bu durumun müvekkili şirket açısından telafisi imkânsız zararların doğurabileceğini beyan ederek çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını ve çekin icraya konulmaması yönünde tedbir kararı verilmesini ve nihayetinde taleplerine konu çekin tahrifat nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili ihtiyati tedbire itiraz dilekçesinde özetle; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin tensip tutanağında 21/03/2024 tarihli....D.İş sayılı dosya kapsamında verilen ihtiyati tedbir kararının aynen devamına karar verildiğini, verilen bu kararın içeriğinin kendilerine tebliğ edilmediğini, bu sebeple ihtiyati tedbir kararına itiraz ettikleri, davalının söz konusu çeki iyi niyetli olarak iktisap ettiğinin açık olduğunu, iyi niyetli 3.kişi konumunda bulunan davalı hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince 21/03/2024 tarih ve .../.. D.İş .... Karar sayılı kararı ile. "1-İhtiyati tedbir talep eden vekilinin 2004 sayılı İİK'nun 72/2 maddesi gereğince tedbir talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-İİK'nın 72. maddeleri gereğince, dava değeri 800.000,00 TL'nin % 15'i olan 120.000,00 TL tutarında, Mahkememiz veznesine nakdi teminat yatırıldığı veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubu Mahkememize sunulduğu TAKDİRDE, Davaya konu; a) ... Bankası ...

Şubesi .... Seri numaralı keşidecisi ... olan 800.000,00 -TL bedelli değiştirilmiş/düzeltilmiş hali ile 15/03/2024 tarihli çek nedeniyle YALNIZCA DAVALILAR.... (VERGİ NO:...) İLE ....(VERGİ NO:...) TARAFINDAN İLERİDE AÇILACAK MUHTEMEL İCRA TAKİBİNE KONU EDİLMEMESİ VE YİNE YALNIZCA .... İLE ...

TARAFINDAN BANKAYA İBRAZ EDİLDİĞİNDE ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, b)Tedbir Talep eden vekilinin 3. Kişilere yönelik tedbir talebinin REDDİNE, 3-Teminat mektubu sunulduğunda veya teminat miktarı depo edildiğinde değişik iş kararının talep eden tarafa tebliğine ve 3. Kişiler hariç tutularak sadece .... İLE ... tarafından talebe konu çekin ibrazı halinde çekin ödenmemesi yönünde ilgili bankaya müzekkere yazılmasına" karar verilmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılmış, 13/05/2024 tarihli tensip tutanağı ile mahkemenin 21/03/2024 tarihli ... Değişik iş sayılı dosyada verilen tedbir kararının aynen devamına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince duruşmalı yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu 11.09.2024 tarihli ara karar ile, "... 'nin ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının REDDİNE" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İlk derece mahkemesince verilen 12.09.2024 tarihli ara karara karşı davalı ... vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yine aynı mahkemenin 21/03/2024 tarihli .... Değişik iş sayılı dosyada verilen tedbir kararının aynen devamına karar verilmiş olup usul ve yasaya aykırı verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz etmeleri sebebiyle mahkeme tarafından 11/09/2024 tarihli karar ile ihtiyati tedbire ilişkin itirazımızın reddine karar verildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.İş E. Sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı alındığını ancak bu kararın davacıya tebliğ edilmediğini, kaldı ki dava dilekçesinin ekinde de davacıya gönderilmediğini, sadece dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edilmiş olup eklerinin bulunmadığını, davacının savunma hakkının kısıtlandığının sabit olduğunu beyan ederek ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/09/2024 tarihli ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit, istinaf talebine konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalılardan ... arasında 15/01/2024 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını ve ödemelerin sözleşmede yazılı çeklere bağlandığını, edimlerin ifa edilmemesine rağmen davacı şirketin sözleşmeye konu çeklerinden olan ... Bankası ... Şb. .... seri numaralı, ....TL'lik .... vadeli çekin ciro edilerek bankadan tahsil edilmeye çalışıldığını öğrendiklerini, davacı şirketin çeke ilişkin herhangi bir mal almadığını ayrıca çekteki tarih hanesinde müvekkili şirkete ait olmayan bir imza ile paraf atılmak suretiyle tahrifat yapıldığını beyan ederek çek bakımından davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Değişik iş sayılı dosyadan verilen ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Değişik iş sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde; mahkemece 21/03/2024 tarihli ara kararla, talebin kısmen kabulü ile İİK 72/2 maddesi gereğince çekin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece duruşmalı olarak yapılan incelemede 11/09/2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararına karşı ilgili davalı şirket vekilinin itirazının reddine karar verilmiş, karara karşı davalı şirket vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati tedbir Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nın 389. maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.'' 390/3. maddesinde ise; ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İİK'nın 72/2. maddesinde; "İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

İcra takibinden önce açılacak menfi tespit davasında; talep eden vekilinin talebe konu çekin icra takibine konu edilmemesi isteminin özel kanun niteliğinde olan İİK'nın 72/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmekte olup; ihtiyati tedbir konusu çekin kambiyo senedi niteliğinde olması,

ticari hayattaki tedavül kabiliyeti ve ticari senetlere güven ilkesi çerçevesinde iyiniyetli 3. kişilerin hak kaybına sebebiyet vermemek amacıyla, talep konusu çekin iyiniyetli 3. kişilere devir ve temliki neticesi bu kişilerin senette mündemiç hak sahipliğine zarar vermemek hususları dikkate alınarak icra takibine konu edilmesinin engellenmesinin usule uygun olduğu, bu suretle mahkeme kararının yerinde olduğu gözetilerek davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.