Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/35 K.2024/33

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talebinde bulunan vekili ihtiyati haciz talepli dilekçesinde özetle; Alacaklısının müvekkili olduğu, 29.07.2022 düzenleme tarihli, 20.08.2022 ödeme tarihli 1.100.000-TL bedelli bononun borçlular tarafından ödenmediğini, bonodan kaynaklanan borcun vadesinde ödenmediğini, borcun henüz ödenmediği gibi, borçluların adına kayıtlı menkul, gayrimenkul malları devretme hazırlığı içinde olup, rehinle de teminat altına alınmamış alacağın ihtiyaten haczini talep etmek mecburiyetinin doğduğunu, mahkemenin uygun göreceği güvence karşılığında borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 19/08/2024 tarihli ara kararında; "İhtiyati haciz isteminin kabulü ile, Borçlu ... tarafından düzenlenen, kefili ....olan, alacaklısı .. Olan, 29/07/2022 düzenleme tarihli, 20/08/2022 tediye tarihli, 1.100.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklanan 1.100.000,00 TL'nin ödenmediği hususunda yaklaşık ispatın sağlandığı anlaşılmakla; İ.İ.K.’nun 257 ve devamı maddeleri gereğince karşı taraf borçlular; ... ve ... yönünden İ.İ.K.’nun 257 ve devamı maddeleri gereğince bono üzerinden %15 teminatla ( 165.000,00 TL teminat bedeli) 1.100.000,00 TL borcuna yetecek kadar menkul, gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İhtiyati Haciz Konulmasına" ilişkin karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili 09/09/2024 havale tarihli dilekçesinde özetle. Mahkemece verilen, ihtiyati haciz kararı ile 165.000.- TL teminat yatırılarak, ..... Sayılı dosyası ile müvekkillerinin tüm malvarlığına haciz konulduğu, sosyal çevresi içinde yaşadıkları utanç dışında, hayatlarını idame ettirebilecek ekonomik hareket alanı bırakılmadığını, ihtiyati haciz talep eden şirketin eyleminin kötü niyetli ve taciz amaçlı olduğunu, borçlulardan ... ...

Üniversitesi'nde "Beyin Ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı"nda "Doçent" olarak görevli eğitmen; diğer borçlu ...ın ise ... "Danışman" statüsünde görevli olarak ülkemize hizmet ettiğini, İcra İflas Yasası'nın 257/1.

Maddesi geregince; hakimin iptale konu tasarrufların konusu olan mallar hakkında alacaklıların talebi üzerine ihtiyati haciz kararı verebilecegini, teminat gerekip gerekmedigi ve miktarını hakimin taktir edeceğinin düzenlendiğini, ihtiyati haciz talep eden şirketin tahsilden ziyade müvekkillerini toplum huzurunda küçük düşürmek amacıyla hareket ettiğinin aşikar olduğunu, bu nedenlerle eksik inceleme sonucu verildiği düşünülen 18.09.2024 tarihli ihtiyati haciz kararından dönülmesini, müvekkillerinin konumlarının ve ikametgahlarının belli olduğu dikkate alınarak;

senet bedeli aslını ödeyememelerine neden olan ihtiyati haciz kararının ivedi olarak kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesi 19/09/2024 tarihli ek kararında;"İhtiyati haciz talep eden taraf ihtiyati hacze itiraz edenlerin üzerindeki mal varlığını elden çıkarması halinde müvekkilinin alacaklarının tahsilinin mümkün olamayacağı belirtilerek ihtiyati haciz talebinde bulunmakla birlikte ihtiyati hacze itiraz edenlerin mal kaçırma durumlarının varlığına ve ihtiyati haciz talep eden taraf alacağını semeresiz bırakma ihtimali olduğuna dair somut delil gösteremediği anlaşılmakla ve ayrıca ihtiyati haciz talep eden taraf,

ihtiyati hacze itiraz edenlere ait tüm malvarlığına ihtiyati hacze itiraz edenlerin maliki olduğu belirtilen mallara ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi talebinin "tedbirde ölçülülük" ilkesine uygun bir talep olmadığı dikkate alınarak Mahkememizin ... tarih ve ...

Esas, ...Karar sayılı İhtiyati haciz kararına karşı itirazlarının kabulüne, mahkememizin ... tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş " 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 265/1 maddesi gereğince ihtiyati hacze itiraz eden ... ve ... vekilinin; ... ... tarih ve ...Esas, ...D.İş Karar sayılı İhtiyati haciz kararına karşı itirazlarının KABULÜNE, mahkememizin ... tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA," şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Alacaklısının müvekkili olduğu, 29.07.2022 düzenleme tarihli, 20.08.2022 ödeme tarihli 1.100.000-TL bedelli bono olan dava konusu senedin kambiyo vasfında olduğunu, borçlular tarafından, senedin vadesinin gelmiş olmasına rağmen senet bedelinin davalı şirkete ödenmediğini, borçluların "En kısa sürede ödeyeceğiz." bahaneleriyle yaklaşık 2 yıl kadar geçtiğini, ancak borcun ödenmemesi nedeniyle davalı şirketin yasal yola başvurmak zorunda kaldığını, yasal unsurların oluştuğu ve haklı görülmeleri nedeniyle, ihtiyati haciz taleplerinin kabul edildiğini ve ihtiyati haciz işlemleri tamamlanmadan ,

karşı tarafın itirazı neticesinde verilen kaldırma kararının hukuka aykırı olduğunu, kaldırma kararının verildiği tarihte, icra takibinin kesinleştiğini ve hacizlerin kesin hacze dönüştüğünü ve hacizlerin kesinleştiğini, borçluların, söz konusu ihtiyati hacze itirazın değerlendirme duruşmadaki beyanlarında açıkça borcu ve senedi kabul ettiklerini, borçluların, borçlarını kabul ettiklerini, buna rağmen vadesi 2 yılı geçmiş borç bakiyesinin borçlular tarafından ödenmediğini, borçlu tarafın borcunun dayanağının senet olduğunu, kesin vade olduğunu,

... adına kayıtlı ...nolu Bağımsız Bölümde bulunan taşınmaz üzerine ihtiyati haciz şerhi konulduğunu, ancak İİK uyarınca taşınmazların satışında taşınmazın takdir edilen kıymetinin %50 si üzerinden açık artırmaya çıkartılacağını, belirlenen değer ve bu değerin %50 sinin ne kadar olacağını, ne karar artırma yapılacağının bilinmesinin mümkün olmadığını, taşınmazın satışının yapılması ihtimalinde, alacaklı şirkete kalacak miktarın belirli olmadığını, borçluların bu taşınmazdan başkaca bir malvarlığının da bulunmadığını, borçlular adına olan banka hesaplarına haciz konulduğunu, ...

İcra Müdürlüğünce yapılan sorgulama sonucunda, borçlu ... ... ünvanı ile çalıştığının tespit edildiğini, ...'ne maaş haczi müzekkeresi yazıldığını, maaş haczi yazısı ... tebliğ edildiğini, ancak ... tarafından gönderilen maaş haciz cevabı yazısında , adı geçen borçlunun başkaca icra takipleri bulunduğundan, bu dosya bakımından maaş haczi ödemesi yapılamadığını, .... Müdürlüğünce yapılan sorgulama sonucunda, Borçlu ... ...

Fakültesi Dekanlığı'nda "Doçent" ünvanı ile çalıştığının tespit edildiğini, ... Üniversitesi.. Fakültesi Dekanlığı'na maaş haczi müzekkeresi yazıldığını, maaş haczi yazısı ...

Fakültesi Dekanlığı'na tebliğ edildiğini, bakiye borcun 2.123.036,25-TL dosyada, maaşın 1/4 ü çok cüzi bir tahsilat yapıldığını, açıklanan hacizler haricinde, davacı tarafça iddia olunduğu gibi borçluların araçlarına haciz konulmadığını, borçluların üzerine kayıtlı bir araç kaydına rastlanılmadığını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ... Mahkemesinin ... tarihli ... Değişik İş - ...

Karar sayılı Ek Karar ile verilen "2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 265/1 maddesi gereğince İhtiyati Hacze itiraz eden ... ve ... vekilinin.

Mahkememizin ... tarih ve ..., ...İş Karar sayılı İhtiyati haciz kararına karşı itirazlarının KABULÜNE,mahkememizin ... tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA," kararın kaldırılmasını, İstinaf mahkemesinde esas hakkında yeniden karar verilmesini ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile , 29.07.2022 düzenleme tarihli, 20.08.2022 ödeme tarihli 1.100.000-TL bedelli bono alacağı için borçluların menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dosyaya ihtiyati haciz talep eden/Alacaklı tarafça sunulan, istinaf talepli dilekçenin esasa yönelik hukuki hiç bir gerekçe içermediğini, istinaf talepli dilekçede geçen karşı tarafın iddialarının, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yaşanmış gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkillerinin gerek sosyal konumları ve durumları itibariyle temerrüde düşmediklerini, müvekkillerinin her ödemek isteğiyle konuşmaya başladığı zamanda, "acele etmeyin hepimiz buradayız" diye oyalayanın bilakis şirket ortağı olan ... olduğunu, alacaklının,

gerçeğe aykırı biçimde senet üzerine müvekkillerinin bilgi ve onayı dışında değişiklik yapılarak, müvekkillerini temerrüte düşürmeden, temerrüt ihbarı yapmadan ihtiyati haciz yolu ile temerrüt halinde gösterdiğini, müvekkillerinin "kendi adına kayıtlı gayrimenkulu devretme hazırlığı içinde olduğu" gibi gerçek dışı söylemle ihtiyati haciz talep edildiğini, mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmişse de, haklı itirazlarının yerinde görülerek,

mahkemece ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiğini, alacaklının bonoyu tadil ve talil ettiğini, müvekkillerinin bilgi ve onayı dışında vade tarihi ekleyen, sonra da müvekkilleri aleyhine gerek ihtiyati haciz talebinde bulunan ve gerekse de esas icra takibi başlatanın alacaklı olduğunu, müvekkillerinin alacaklı ile nakdi bir borç/alacak ilişkisine girmediğini, açacakları "Menfi tespit" ve "istirdat" talepli dava dosyaları ile ilgili olarak, alacaklı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonrasında haklılığının ortaya çıktığında;

alacaklı ...'nin, kamuoyunda yaşayacağı güvenin sarsıcı durumda olacağını, alacaklının, istinaf talepli dilekçesinde "yasaya uygun tanzim edilen kambiyo senedi başlı başına somut bir delildir" iddiasında bulunduğunu, oysa ki, alacaklının talil ettiği senette, durumun farklılaşacağını, Talil edenin, talil ile bağlı ve ispat yükünü üstleneceğini, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm talep, dava, idari şikayet hakları ile savcılık şikayet ve savunma hakları saklı kalmak kaydıyla;

alacaklının, alacaklının, usul yasaya aykırı, kambiyo hukuku ilke ve normlarına aykırı, istinaf talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf talebine konu uyuşmazlık bonodan kaynaklı borcun vadesinde ödenmediği iddiasıyla ihtiyati haciz talebine ilişkindir. ...'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında ... tarihli karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş iken ihtiyati hacze itiraz üzerine yapılan duruşmada verilen ek karar ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, bunun üzerine bu yöndeki ek kararın kaldırılması ve ihtiyati haciz kararı verilmesi için ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

İİK'nın 258/1. maddesi ise; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' hükümüne yer verilmiştir.

Buna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıslarda olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarını haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise, ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri mevcut değil ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçar veyahut bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Bu bilgiler ışığında dosya içeriği, mevcut deliller ve ihtiyati haciz talebine konu bono incelendiğinde; bononun "nakden" kaydıyla düzenlendiği, bonodaki borcun ödenmediğine dair keşideci ve avalistin beyanları gözönüne alındığında ihtiyati haczin kaldırılması yönündeki ek kararın kaldırılması gerektiği, ihtiyati haciz talep eden tarafın talebinin vadesi gelmiş senetten ileri geldiği,

ihtiyati hacze ilişkin yasal şartların oluştuğu bu nedenle ihtiyati haciz talebinin kabulü gerektiği, nitekim itiraz sebeplerinden borçluların tüm malvarlıklarına ihtiyati haciz uygulanmasının aşkın haciz olduğu yönündeki iddialarının icra mahkemesinde şikayet yolu ile ileri sürülebileceği, yine vadenin sonradan doldurulduğu iddiasının yargılamayı gerektirdiği, ihtiyati hacze itiraz sebepleri arasında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle ihtiyati haczin kaldırılması yönündeki ek kararın kaldırılarak, teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulü gerektiği anlaşılmakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile;

istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İİK 257. madde uyarınca yasal koşulları oluştuğundan ihtiyati haciz talebinin %15 teminat karşılığında kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.