Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2741 K.2026/92

...

VEKİLİ

Av. ...-...

DAVANIN KONUSU

Adi Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 15/01/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ve karşı taraf ...'in 2021 yılında bir araya gelerek Bodrum'da peyzaj alanında faaliyet göstermek üzere ortaklık kurmaya karar verdiklerini; bu kapsamda taraflar arasında sözlü bir anlaşma yapılarak ...Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd.

Şti. unvanlı şirketin tüm hisseleri karşı taraf ... adına kayıtlı olmak üzere ticaret sicilinde tescil edildiğini, şirketin 2021 yılında faaliyete başladığını ve 2023 yılında aralarında sözlü olarak kurulan adi ortaklık sözleşmesini yazılı hale getirdiklerini, taraflar arasında kurulan sözleşmelere göre tarafların adi ortaklıktaki paylarının %50-%50 eşit olduğunu, yine sözleşmeye göre adi ortaklığı resmi olarak ...'in temsil ettiğini, ayrıca karşı taraf ...'in, ....

Noterliği'nin 26/05/2023 tarihli, ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile ... Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd. Şti. unvanlı şirketteki yasal temsilci sıfatı ile sahip olduğu hakları kullanabilmesi için müvekkili ...'a vekalet verdiğini, ne var ki karşı taraf ...'in müvekkili ile aralarındaki ilişkinin kendi kusuru ile bozulmuş olmasına rağmen ... Noterliği'nin 23/06/2025 tarihli, ... yevmiye numaralı azilnamesini keşide ederek ....

Noterliği'nin 26/05/2023 tarihli, ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile müvekkiline tanımış olduğu tüm hak ve yetkiler bakımından müvekkilini azlettiğini, diğer bir ifade ile müvekkilini şirket yönetim ve idaresinden uzaklaştırdığını, anılan azil işlemi üzerine taraflarınca karşı tarafa...

Noterliği'nin 09/07/2025 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek müvekkilinin haklarının kendisine iade edilmesi, aksi halde müvekkilinin payına isabet edecek tutarın kendisine ödenmesinin talep edildiğini, ne var ki karşı taraflarca işbu ihtarnameye cevap verilmediğini belirterek, öncelikle karşı taraflara bildirim yapılmaksızın ve ivedi olarak ... Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd.

Şti.'nin ticari defterleri ile gerek müvekkili gerekse karşı taraf ... tarafından tutulan kasa defterlerinin incelenerek ...Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd. Şti.'nin değer tespiti ile borç ve alacaklarının tespitinin yapılmasına,...Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd. Şti.'nin sahip olduğu ve... Peyzaj, ... Mah. ...

Mevkii No: ... .../... adresindeki demirbaşların tespiti ile demirbaşlara ilişkin değerlemenin yapılmasına, 19/10/2021 tarihinde tescil edilen ...Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd.

Şti.'nin kuruluş tarihinden bu yana kar ve/veya zararının, ortakların paylarına düşen tutar da gösterilecek şekilde, ticari defterler ile ortaklar tarafından tutulan kasa defterleri incelenerek tespitinin yapılmasına, yapılacak tespitler neticesinde tarafların, aralarındaki adi ortaklık sözleşmesi kapsamındaki hak ve alacaklarının tespitinin yapılmasına, ... Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd.

Şti.'nin aşağıda bilgileri bulunan bankalardaki hesaplarının celbi ile banka hesaplarından yapılan tahsilatlar ile borç ödemelerinin tespiti ve ortaklara yapılan ödemelerin tespitinin yapılmasına, taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesi kapsamında 20/10/2021 tarihinden işbu davanın açıldığı tarihe kadarki kar payının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu uyuşmazlığın adi ortaklıktan kaynaklanan kar payı tespiti ile davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu, ihtilafın 6098 sayılı TBK 620 vd. maddelerinde düzenlenen adi ortaklıktan kaynaklandığının anlaşıldığını, taraflar arasındaki iddia olunan ilişki TTK da düzenlenmeyip açıkça 6098 sayılı yasada düzenlendiğini, mahkemece tarafların tacir olup olmadığı yönünde araştırma yapıldığını, her iki tarafın da tacir olmadığını,

buna göre adi ortaklıktan kaynaklı işbu davada ileri sürülen hususların TTK da düzenlenmeyip 6098 sayılı TBK da düzenlenen ihtilaflardan kaynaklandığından, iş bu davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine, görevli Mahkemenin Nöbetçi ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, davacının davasındaki talep ve isteme göre uyuşmazlığın temelinde ticari işletme faaliyeti bulunduğunu, uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunu, davacının davaya konu ettiği şirketin “... Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd.

Şti.” unvanıyla kurulmuş ticaret siciline tescilli bir limited şirket olduğunu, şirketin faaliyet konusu peyzaj, inşaat, turizm gibi ticari nitelikteki işler olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın, taraflar arasındaki “adi ortaklık” ilişkisinin bir ticari işletmeyi birlikte işletmek amacıyla kurulduğunu iddia ettiğini, bu durumda TTK m.16/1 uyarınca “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kişi tacir sayılır.” davalı ... ...'in ticaret siciline kayıtlı şirketin kurucusu ve temsilcisi olduğunu;

dolayısıyla tacir sıfatı taşıdığını, davacının ise adi ortaklık ilişkisi çerçevesinde aynı ticari faaliyetin ortağı olduğunu öne sürerek; ...Peyzaj Mimarlık İnşaat Taah. Tur. Ltd.

Şti.'nin demirbaşlarının, hak ve alacakları ile borçlarının vs. tüm ticari defterlerinin incelenerek birtakım tespitlerin yapılmasını, şirketin kuruluş tarihinden bu yana kar ve/veya zararının, ortakların paylarına düşen tutar ile ortaklar tarafından tutulan kasa defterlerine göre hak ve alacaklarının tespitinin yapılmasını ve çeşitli bankalardaki hesaplarının celbi ile banka hesaplarından yapılan tahsilatlar ile borç ödemelerinin tespiti ve ortaklara yapılan ödemelerin tespitini talep ettiğini, oysa ki davacının bu iddia ve beyanlarının, uyuşmazlığın “her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren” bir ticari dava olduğunu gösterdiğini,

bu kapsamda davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, mahkemece “tarafların tacir olmadığı” gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini, ancak taraflardan birinin ticaret siciline kayıtlı şirketin ortağı ve müdürü olduğunu, dava konusunun doğrudan şirketin ticari faaliyetinden doğan kar payı alacağı olduğunu, dolayısıyla uyuşmazlığın özünün “şirket ortaklık payı alacağı” olup, ticari faaliyetle sıkı bağlantılı olduğunu, yerel mahkemece gerekçede yalnızca TBK m.620 vd. hükümlerine dayanıldığını;

ancak davacının iddiasına göre adi ortaklık ilişkisinin, ticari amaç güden bir işletme faaliyetinden ibaret olduğunu, dolayısıyla kabul anlamına gelmemekle birlikte uyuşmazlığın saf bir “adi ortaklık” değil, ticari ortaklık ilişkisi zemininde doğduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, adi ortaklık kar payının tespiti, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise, mahkemenin görevine ilişkindir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekmektedir.

Ticaret mahkemelerinin görevi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.

Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez. Bu noktada her iki tarafında tacir vasfında olması gereklidir. TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, davacının adi ortaklıktan kaynaklanmakla, mutlak ticari dava olmadığına, davacı tacir olmadığından nispi ticari vasfında da olmadığına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (aynı yönde Yargıtay Kapanan 20 HD. 2018/5955 E. 2019/322 K. Sayılı emsal ilamı)