Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1125 K.2025/1766

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesini özetle; davacı müvekkili 15/01/2014 tarihinde, yolcu taşımacılığı yapmak üzere ... Otobüsü olarak işletilen ...plakalı aracın çarpması sonucu ağır şekilde yaralandığını, aracın işleteninin ..., sürücüsünün ise ... olduğunu, kaza nedeniyle, Erzurum .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/...

Esas sayılı dosyası ile araç işleteni, sürücüsü ve aracı ZMMS ile teminat altına almış bulunan ...Sigorta aleyhine maddi tazminat, araç işleteni ve sürücüsü aleyhine de manevi tazminat istemli dava açıldığını, kazaya karışan ...plakalı araç, davalı...Sigorta tarafından genişletilmiş kasko poliçesiyle manevi tazminatı da kapsar şekilde sigortalanmış olduğunu, dava 12/12/2014 tarihinde...Sigortaya ihbar edildiğini, ancak...Sigorta tarafından davaya müdahale edilmediğini, yargılama devam etmekte iken mahkememizin kurulduğu, dosya görevsizlikle Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, mahkememizin 2015/...

Esas sırasına kaydının yapıldığını, mahkememizin 2015/... Esas- 2018/...

Karar sayılı kararla davalılar ..., ... ve ...Sigorta aleyhine 12/12/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek üzere 52.371,06-TL maddi tazminata, davalılar ... ve ... aleyhine de 15/01/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte 60.000,00-TL manevi tazminata hükmedildiğini, mahkemece verilen karar, davalılardan ... tarafından süresinde istinaf edilmediği, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi ..Hukuk Dairesinin 2018/... Esas -2020/...

Karar sayılı kararıyla istinaf isteminin süre yönünden usulden reddine karar verildiğini, ... yönünden yerel mahkeme kararının kesinleştiğini, kararı diğer davalı ve taraflarınca temyiz edildiğini dosyanın halen temyiz incelemesinde olmasının davalı ... yönünden sonuca etkili olmadığını, kazaya karışan ...plakalı aracı, genişletilmiş kasko poliçesi ile manevi tazminatı da kapsar şekilde teminat altına alan...Sigortanın, uğranılan manevi zarardan sigorta ettiren ... ile birlikte müteselsil sorumluluğu bulunduğunu, bu davalı yönünden kesinleşmiş olan hüküm, sigorta şirketi açısından da bağlayıcı olduğunu,

sigorta ettiren yönünden kesinleşen asıl tazminat alacağı, faiz ve yargılama giderlerinden müteselsil sorumluluğu bulunan davalı...Sigorta A.Ş'ye manevi tazminat ve fer'ilerinin ödenmesi talebiyle 18.10.2021 tarihli dilekçe ve ekindeki belgelerle taraflarınca yazılı başvuru yapıldığını, başvurudan olumlu bir sonuç alınamadığını, davalı sigorta aleyhine Erzurum .... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı takibe konu borca, faize, fer'ilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğinden takibin durdurulduğunu, fazlaya ilişkin takip ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; davalı tarafından Erzurum .. İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı takibine konu borca, faize, fer'ilerine ve yetkiye yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalı...Sigorta A.Ş. aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı...Sigorta Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, dava şartı eksikliği nedeniyle reddini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptalini, haksız takip ve dava nedeniyle %20'den az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde.

Erzurum Asliye Ticaret mahkemesi dosyasında yapılan yargılama neticesinde hükmedilen ve kesinleşen 60.000TL manevi tazminat husunda genişletilmiş kasko poliçesi kapsamında davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmış, yine sigorta poliçesi kapsamında olan ancak teminat tutarı 5.000TL ile sınırlı olan yargılama giderinden de davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmış, sigorta şirketine başvuru tarihi temerrüt tarihi olarak baz alınarak takip tarihine kadar usul ekonomisi gereği mahkememizce işlemiş faiz hesaplanmış bu nedenle, davanın kısmen kabulü ile, Erzurum ...

İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin 60.000,00-TL asıl alacak (manevi tazminat), 1.597,81-TL işlemiş faiz, 5.000,00-TL asıl alacak (yargılama gideri ve vekalet ücreti poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), 133,15-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.730,96-TL üzerinden devamına (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 13.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmesi gerekmiş" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, Erzurum ...

İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin 60.000,00-TL asıl alacak (manevi tazminat), 1.597,81-TL işlemiş faiz, 5.000,00-TL asıl alacak (yargılama gideri ve vekalet ücreti poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), 133,15-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.730,96-TL üzerinden devamına (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağın %20'si olan 13.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin hatalı belinmiş olduğundan kısmen red kararının hatalı olduğunu, dava açılmasına sebebiyet vermiş olan davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmeyeceğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, başvuruya konu kazanın 14.01.2014 tarihinde meydana geldiğini, ancak açılan davanın tarihi 05.06.2022 olup tazminat talep hakkının 8 yıllık zamanaşımı süresine tabi olmasından ve iş bu sürenin başvuru tarihi itibariyle geçmiş olmasından dolayı davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, aynı taleple açılmış olan Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/...

Esas sayılı dosyası ile bu dosyanın birleştirilmesi gerektiğini, alacaklının ilama dayalı alacağın tahsil edilmesi halinde sebepsiz zenginleşmiş olacağını, müvekkili şirketin ilamsız icraya istinaden ödeme yapması beklenemeyeceğini, itirazın iptali davasında dahi bağlı dosyanın kararının kesinleşmesini beklendiğini, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle kasko sigorta poliçesi İMMS klozu kapsamında manevi tazminatın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosya kapsamından, davacı vekilince 15.01.2014 tarihli trafik kazası sonucu davacının yaralanması sebebine dayalı olarak davalı sigorta şirketi tarafından genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalanan aracın sürücüsü, işleteni, ZMMS aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat talepli davanın Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... E. 2018/....

K. sayılı dosyasında görüldüğü, davacının yaralanması nedeniyle 60.000-TL manevi tazminata hükmedildiği, kararın istinaf edildiği, işleten yönünden istinaf talebinin süre yönünden reddine karar verildiği ve yeniden hüküm tesis edildiği, halen dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay da olduğu, ancak işleten yönünden kararın kesinleştiği ve davalının işleten ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu iddia edilerek davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının vaki itirazı nedeniyle iş bu itirazın iptali davasının açıldığı,

ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen kararının taraf vekilleri tarafından istinaf edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin istinaf itirazları önünden yapılan değerlendirme de; davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti dahilde olup, reddedilen miktar yönünden davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak, İhtiyari mali mesuliyet sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır. Bununla birlikte, davalı sigorta şirketine iş bu davanın açılmasından önce, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/...

E. 2018... K. nolu dosyasında davanın ihbar edildiği iddia edilmiştir. O halde, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... E. 2018/...

K. nolu dosyasında hükme konu edilen ve poliçe limiti dahilinde kalan asıl alacak meblağı bakımından ihbar tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilip, ihbar tarihi ile takip tarihi arasında işleyecek faiz belirlenip karar verilmesi gerekirken sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz yönünden hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının kabulü gerekmiştir.

Davalı vekilinin istinaf itirazları yönünden yapılan değerlendirme de; mağdurun manevi tazminat talep edebileceği birden fazla kimsenin bulanması halinde, bunlardan birinden manevi tazminat adı altında tazminat almış olması, başka bir anlatımla hükmedilen manevi tazminatı tahsil etmiş olması, manevi tazminatın bölünmezliği ve tekliği ilkesi gözetilerek, diğerlerinin sorumluluğunu ortadan kaldırır. Borcun ödenmesine dair bir mahkeme kararı olsa dahi, borç ödenmedikçe (ifa gerçekleşmedikçe), alacaklı diğer borçlulara da müracaat edebilir. Bu takdirde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ödetmeye karar verilmesi gerekir. (Bknz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/2260 E., 2024/3929K. Sayılı ilamı)

Somut olayda; davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen kasko poliçesinde manevi tazminat teminatının bulunması nedeniyle, davalı sigorta şirketinin davacının açtığı Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas 2018/...

Karar sayılı dosyası kapsamında davacı lehine işleten yönünden hükmedilen 60.000,00-TL manevi tazminattan işleten ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmış, sigorta poliçesi kapsamında limit dahilinde kalan 60.000,00-TL asıl alacak ve hukuksal koruma için öngörülen 5.000,00-TL limit dahilinde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak, takibin başlatıldığı tarihte Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas, 2018/....

Karar sayılı dosyasının henüz kesinleşmemiş olması, alacağın likit olmaması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca, hükmün infazında tereddüt hasıl olmaması gerekmekte olup, her ne kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydı mevcut ise de, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilgili dosyasının esas ve karar numarası da belirtilmek suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmemiş, davalı vekilinin bu yönlere işaret eden istinaf itirazlarının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca, kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.