Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/752 K.2025/1364

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ve davalı yan arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen 25/07/2019 tarihli ... numaralı poliçe ile... Mah. ...

Cad, No:.... ... adres kodlu taşınmazın sigorta ettirildiğini, sigorta kapsamında 25/07/2020 tarihine kadar hırsızlık olayı meydana gelmesi halinde 227.500,00-TL'ye kadar müvekkili şirketin zaranının karşılanacağının belirtildiğini, sigortalı mahalde 27/02/2020 tarihinde hırsızlık olayının vuku bulduğunu, uğranılmış olan zararın karşılanabilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve takibin devamını sağlamak amacıyla Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/...

E. Sayılı dosyasıyla dava açıldığını, açılan davada Makine Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 19/09/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; yapılan piyasa araştırması neticesinde davaya konu eşyanın olayın meydana geldiği tarih itibariyle toplam kıymetinin %18 KDV dahil 124.000,00-TL olduğunu bildirir rapor düzenlendiğini, yerel mahkemece davanın kabulüne Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2020/...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin 50.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına karar verildiğini ancak karardan ve ilgili bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere 74.00,00 TL bakiye alacaklarının devam ettiğini, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/...

E. Sayılı dosyasında bilirkişi tarafından düzenlenen 19/09/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda davaya konu eşyanın olayın meydana geldiği tarih itibariyle toplam kıymetinin %18 KDV dahil 124.000,00-TL olduğunu bildirir raporun kesinleşmesi akabinde Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasından bakiye alacağın tahsili amacıyla Erzurum... İcra Müdürlüğünün 2023/...

Esas sayılı dosyasıyla ilgili bilirkişi raporu dayanak gösterilerek icra takibi başlattıklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu beyanla borçlunun itirazının iptaliyle takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada verilen ilama istinaden Erzurum ...İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı takip dosyasından ana para 50.000,00 TL olarak ve diğer tüm ferileri ile birlikte kapak hesabına göre ödeme yapıldığını, poliçe limitlerinden bakiye 5.000,00 TL kaldığını, müvekkili kurumun poliçe kapsamındaki limitler dahilinde sorumluluğunu yerine getirdiğini, herhangi bir sorumluğunun kalmadığını, dava tarihi itibari ile iddia edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, ilgili olayda poliçe özel şartlarına aykırılık olduğu için herhangi bir ödemenin yapılmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 20.02.2024 tarihli hükümle; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan iş yerinde 27/02/2020 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayı neticesinde meydana gelen bakiye zararın poliçe teminat limiti kapsamında karşılanmaması nedeniyle icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça süresi içerisinde icra dosyasında borca itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, davacı tarafça Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/...

Esas sayılı dosyası ile aynı olaya yönelik kısmi olarak başlatılan takip neticesinde açılan itirazın iptali davasında davanın kabulüne karar verildiği ve verilen kararın 29/12/2022 tarihinde kesinleştiği, işbu dosyada aldırılan bilirkişi raporunda davacının zararının 124.000,00 TL olarak tespit edilmesi üzerine davacı tarafından bakiye alacağın tahsili amacıyla Erzurum ...İcra Müdürlüğü'nün 2023/...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalı tarafça yasal süre içerisinde sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunulduğu, kısmi davada zamanaşımı yalnızca dava açılan kısım için kesildiğinden ve geriye kalan meblağ için işlemeye devam ettiğinden ek dava ile talep edilecek miktar için de zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerektiği, davaya konu olayda hasarın davalı sigorta şirketine 07/03/2020 tarihinde ihbar edildiği, muaccelliyetin 45 gün sonra 21/04/2020 tarihinde gerçekleştiği, 2 yıllık zamanaşımı süresinin 21/04/2022 tarihinde sona ereceği, işbu ek davaya konu icra takibinin 22/02/2023 tarihinde başlatıldığı,

bu haliyle icra takibine konu alacağın zamanaşımına uğradığı..." gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ve davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalı ve sigortadan faydalananlar tarafından sigorta sözleşmesinin varlığından geç haberdar olmaları halinde sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemlerin sürülebilmesi için azami zamanaşımı süresinin rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl olduğunu, sigortacıya yükletilecek tazminat istemleri sigorta konusu olaydan itibaren on yılda zamanaşımına uğradığını,

sorumluluğun doğumunun ve tazmini gereken zararın tespitinin uzun zaman alabiliyor olması nedeniyle genel hükümlerde öngörülen iki yıllık süresinin sorumluluk sigortalarında az olacağı düşüncesiyle bu tür sigortalarda zamanaşımı süresinin beş yıl olarak belirlendiğini belirterek kararın kaldırılması ile davanın kabulü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacı vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1420. maddesi genel kural olarak sigorta sözleşmelerinden doğan bütün taleplerin alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmünü getirmiştir.

Aynı kanunun 1446. maddesinde, sigorta ettirenin, rizikonunun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmesi gerektiği, 1427/2 bendinde, sigorta tazminatı veya bedelinin, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı düzenlenmiştir.

Kısmi davada, zamanaşımı yalnızca dava açılan kısım için kesildiğinden ve geriye kalan meblağ için işlemeye devam ettiğinden, ek dava ile talep edilecek (ya da ıslahla artırılacak kısım yönünden) miktar için de zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir. (bknz. Yargıtay 17. H.D. 2014/12442 E. 2014/10518 K. Sayılı ilamı)

2-) Dosyadaki belgeler, kararın dayandığı deliller, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesi kararında, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, zamanaşımına ilişkin değerlendirmenin doğru olduğu, bu bağlamda kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.