Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1172 K.2025/1835

Taraflar arasında görülen davada . ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen .. karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının meşru hamil olarak elinde bulunan . ... Şubesi'ne ait keşidecisi . .. .. TL bedelli lehtarı davacı olan çek, davacının rızası dışında elinden çıktığını, bahse konu çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi...

Esas sayılı dosyasıyla ödemeden men talimatı verildiğinden karşılığının davalıya ödenmediğini, davalı ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, söz konusu çeki davalının kötü niyetli ve hukuka aykırı şekilde ele geçirdiğini, söz konusu çekin emre yazılı çek olduğunu emre yazılı çeklerin ancak ciro ve teslim şartıyla el değiştirebileceklerini, dava konusu çekin arka yüzünde davacı tarafından iş bu çekin ciro edildiğine dair herhangi bir ibare ve yahut davacının imzasının bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile dava konusu edilen ...

Bedelli çekin davalı’dan istirdadına ve davacıya iadesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; usule ilişkin itirazlarında yetkili mahkemenin .. Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı şirketin ticaret sicili kayıtlarından da anlaşılacağı üzere ...adresinde faaliyet gösterdiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde her ne kadar davalı adresini belirtmemiş olsa da davalı şirketinin .. ilinde yerleşik olduğunu, . ilinde ticari faaliyetini sürdürdüğünü, davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmadığını, davalı şirketin davacı tarafı tanımadığını, davanın usulden reddine karar verilmesini, talep ettiği görülmüştür.

KARAR

Mahkemece "...Bu bilgiler ışığında senet metni tetkik edildiğinde davalının çekin yetkili hamili konumunda olduğu ve ciro silsilesinin 6102 sayılı TTK m.790 hükmü uyarınca düzgün olduğu anlaşılmıştır.

Yine burada davalının 6102 sayılı TTK m.792 hükmü uyarınca "çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu" veya "iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu" vakıalarının ispatlama külfeti davacı üzerindedir. Bu bağlamda gerekli ispat külfetinin yerine getirilmesi için .. tarihli tensip tutanağının (6) nolu ara kararı ile davacı vekiline davalının dava konusu çeki kötüniyetli olarak iktisap etmiş olduğuna dair iddialarını ispata elverişli delillerini dosyaya sunması için süre verilmiş olup verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil ibraz edilmemiştir.

Dolayısıyla burada eldeki davada davacı yan kanunen üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getirememiştir.

Tüm dosya kapsamı,gelen yazı cevapları birlikte incelendiğinde davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki gibi hüküm kurumuştur.

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİ ile; ..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu olan çek, davacının rızası dışında elinden çıktığından bahse konu çekin ödemeden men edilmesi amacıyla .. Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulmuş, mahkeme.. Esas sayılı dosyasıyla ödemeden men talimatı vermiş, akabinde davalı çekin tahsili için çeki bankaya sunduğundan çekin istirdatı ve davacıya iadesi için dava açma zarureti doğduğunu, davalı ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, çekin son halinde her ne kadar davacıya atfedilen bir imza bulunmakta ise de söz konusu imzanın davacının hiçbir ilgisi bulunmadığından eksik inceleme neticesinde verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır. Dava, çek istirdatı talebine ilişkindir. ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Karar sayılı ilamıyla, davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790 maddesinde ".. kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir.

Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.", 7920maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını .. ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükümleri dikkate alındığında çek üzerindeki ciro silsilesinde her hangi bir kopukluk bulunmadığı,

davalının çeki kötü niyetle davacının iktisap ettiğini ispatlayamadığı görülmekle kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."