Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/15 K.2025/423

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar taraflarca istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı ........ vekili dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketi tarafından .....ile sigortalı olan ..... marka .. arızalanması nedeni ile ..... tarihinde davalı işyerine tamir için teslim edildiğini, tamir sırasında . keçelerinin değiştirildiğini ve tamir sonrası dava dışı....... teslim edildiğini, hidromotorların aradan..... tarihinde keçe patlatıp hidrolik akışkan deşarj ederek tekrar arızalandığını, bu nedenle sigortalılarına.... Euro hasar bedeli ödediklerini bu miktarın kamu bankalarında dövize işletilen en yüksek faiziyle davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı...... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait iş makinesi ile ilgili yapılan kontrolde, sistemde aşırı miktarda talaş olmasından kaynaklı . . tüpleri ve kule dönüş hidromotorlarının komple ana pompa, arm ve kova pistonlarının sökülerek temizlenmesi ve değiştirilmesi gerektiğinin tespit edildiğini, bu konuda davacının bilgilendirildiğini, bu işlemler yapıldıktan sonra kule dönüş keçesinin tekrar patladığını ve hidromotorların tümden değiştirilmesine karar verildiğini, davacının iddia ettiği hasarın sebebinin servis hatası değil davacının yanlış kullanımı olduğunu, bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI

......Karar sayılı dosyasında. "Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, dava konusu iş makinesinde meydana gelen hasar sonucu davacı tarafın sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelinin ..

TL olduğu ve ödemiş olduğu bu bedelin bu itibarla davalı taraftan rücu etme hakkının doğduğu, bu nedenlerle davacının ancak bu miktarı davalı tarafa rücu edebileceği görülmekle; dosyaya sunulan belgelere, gelen müzekkere cevaplarına, bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre mahkememizce alınan bilirkişi raporu bilimsel esaslara ve denetime uygun bulunmuştur. Bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile ..

TL'nin...arihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

..... "Somut uyuşmazlıkta, davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı ve davanın tarafları tacirdir. Dava konusu tarafların ticari işletmesini ilgilendirmektedir. Uyuşmazlık ticari dava niteliğinde olup çözümü . görev alanına girdiğinden mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davaya devamla yukarda belirtildiği şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının görevsizlik nedeniyle esası incelenmeksizin kaldırılmasına, davacı vekilinin ve davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin kaldırma nedenine göre bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dosyanın . sayılı ... maddesi kapsamında talepte bulunulması şartıyla kayıtları kapatılarak görevli ve yetkili ..... gönderilmek üzere gerekli işlemlerin tamamlanması için mahalli mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesiyle mahkemenin kararı kaldırılmıştır.

YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI

.......; "Mahkememiz ara kararı uyarınca dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup .... tarihli heyet raporundan özetle; Dosya muhtevasında mevcut bilgi ve belgeler incelendiğinde bunlar arasında tam bir uyum olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu . marka .. model .. seri numaralı .. yılı yapımı iş makinası olan ekskavatör arızalanması nedeni ile .. tarihinde davalı işyerinde tamir için teslim edilmiştir. Dava konusu makine ilk arızada hidrolik güç silindirinin normal çalışma esnasında dıştan darbe alması ve piston kafasındaki sızdırmazlık elemanlarından birinin aşırı zorlanma sonucu yırtılıp deforme olması sonucu piston kafasının silindir iç yüzeyine sürtünerek çapak oluşturmuştur.

Makinenin aşırı zorlanması neticesinde segman olarak adlandırılan sızdırmazlık elemanları kırılmış ve pistonun kırılan segmana ve silindir iç yüzeyine sürtünmesi hidrolik sistem içinde çapak oluşumuna neden olmuştur.

Bu neden ile servise gelen ... davalı servis tarafından basınç boruları çapak temizleme işleminin tam olarak yapılmaması nedeni ile bu çapakların hidrolik sistem içrsinde tamamen yayılması sonucu parçalarda çizilmelere sebep verdiği ve pistonlarında çizilerek işlevini tam olarak yapamamasına neden olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak dava konusu exskavatörün arızası kullanım kaynaklı olmayıp davalı serviste hidrolik borular içindeki çapakların temizlenmemesinden kaynaklanmaktadır. Hasar tutarı olan .. . hasar bedelinin uygun olduğu kanaati hasıl olduğu bildirir şeklinde rapor tanzim edilmiştir. (...) bilirkişiler tarafından hazırlanan .. tarihli raporda özetle; .. iş makineleri tamir kataloğunda..

Ana pompa, ana kontrol valfi, hidrolik silindir arızalarının tamirinde ikinci bir arızayı önlemek için hidrolik sistem içindeki metal parçacıkların temizlenmesinin şart olduğunu, kirlenmiş olan hidrolik yağın boşaltılarak, tüm filtrelerin değiştirilmesi gerektiğini ve sistemin tümden

temizlenmesi ..yapılması gerektiğini ifade etmektedir. .. sistem içine yüzeylerin aşınması veya başka bir neden ile metal çapaklar girdiği takdirde bu metal parçacıkların hidrolik sistem içinden tümden temizlenmesi hayati bir önem taşır. Aksi halde sistem içindeki micro düzeyde metal parçacıklar kalır ise bunlar makinenin çalışması esnasında piston ve silindir yüzeyler üzerinde çizikler oluşturarak arızanın cok büyümesine neden olacaklardır.

Dava konusu exkkavatör bakım için getirildiği davalıya ait işyerinde sistem temizliği yapılır iken hidrolik hortumların sökülmeden temizlik yapıldığı ve bu nedenle detaylı bir temizlik yapılmadığı, yağ basınç boruları çapak temizleme işleminin tam olarak yapılmadığı için söz konusu metal çapakların yağ basınç sistemi içinde tamamen dağılmasından dolayı piston ve silindir yüzeyler üzerinde çizikler oluştuğu ve pistonların işlevini tam olarak yerine getiremediği anlaşılmaktadır.

Dava konusu ekskavatörün ikinci arızasının nedeni kullanım şartları olmayıp tamir için getirildiği davalıya ait işyerinde tüm sistem temizliğinin tam olarak yapılmamış ve hidrolik sistem içindeki çapakların tam olarak temizlenmemiş olmasından kaynaklıdır. İkinci arızanın çapakların tam olarak temizlenmemiş olduğu için hasarın tekrarlamasına neden olduğu ve toplam hasar tutarının ise .. Euro olduğu, dava tarihi itibari ile Euro kur oranı .. TL /Euro olup toplam hasar bedeli ..

TL olduğu kanaati hasıl olduğu şeklinde ek rapor tanzim edilmiştir. Denetime elverişli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. (...) .. Kanunu'nun .. maddesi "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." şeklinde düzenlenmiştir.

Madde metninden de açıkça anlaşılacağı üzere ispat yükünün borçlu üzerine geçmesi için öncelikle borçlunun borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi gerekmektedir. Sözleşmenin ihlali ve gereği gibi ifade edilememesi ile gerçekleşen zarar arasındaki uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Böylece sözleşmenin ihlali, olayın olağan akışına, genel hayat tecrübelerine göre somut olayda gerçekleşen türden bir zararı medyana getirmeye niteliği itibariyle elverişli olmalıdır.

İlliyet bağı, borçlunun sorumluluğunun kurucu unsurlardan biridir.... Bu nedenle oluşan zarardan davalı TBK .. hükmü gereğince oluşan zarardan sorumlu tutulacaktır. Fakat davalı, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme miktarı kadar değil gerçek zarar miktarı kadar sorumlu tutulacaktır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda zararın ..

EU olduğu bildirildiğinden bu miktara ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz işletilmesi suretiyle hüküm tesisine gidilmiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; asıl alacak yönünden .. .üzerinden hüküm tesis edilmiş ise de hükmedilen vekâlet ücretinin .. TL olduğunu asıl alacak bedeli kur karşılığı üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacıya ait iş makinesi ile ilgili yapılan kontrolde, sistemde aşırı miktarda talaş olmasından kaynaklı boom piston tüpleri ve kule dönüş hidromotorlarının komple ana pompa, arm ve kova pistonlarının sökülerek temizlenmesi ve değiştirilmesi gerektiğinin tespit edildiğini, bu konuda davacının bilgilendirildiğini, bu işlemler yapıldıktan sonra kule dönüş keçesinin tekrar patladığını ve hidromotorların tümden değiştirilmesine karar verildiğini, davacının iddia ettiği hasarın sebebinin servis hatası değil davacının yanlış kullanımı olduğunu, bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava.......göre sigorta halefiyeti nedeniyle......göre borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklı sigorta tazminatı rücu davasıdır. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının sigortalısının aracında meydana gelen hasarın nedeninin kullanımdan mı yoksa davalının tamir hizmetinden mi kaynaklandığı konusundadır.

..... göre; ".., sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." Bu maddeye göre sigorta şirketinin halefiyet yoluyla kendi sigortalısına ödediği tazminat miktarını davalı taraftan talep etmekte hukuki yararı bulunmakta olup davacı sigorta şirketi öncelikle yaptığı ödemeleri ispatlamalıdır.

Davacı sigorta şirketi sigortalamış olduğu araçta meydana gelen zarar bedelini kendi sigortalısına sigorta tazminatı olarak ödediğini dosyaya sunduğu belgelerle kanıtlamaktadır.

Sigorta şirketinin kendi sigortalısının haklarına halef olabilmesi için gerçekleşen zarardan dolayı kendi sigortalısının sorumlulara karşı tazminat davası açma hakkına da sahip olması gerekmektedir. Davaya konu araç tamir için davalı şirkete teslim edilmiş, tamirden kısa bir süre sonra ikinci bir arıza ve bu arızaya bağlı hasar oluşmuştur.

Dava dışı sigortalı ile davalı şirket arasında .. göre iş görme sözleşmesi yapılmış olup bu kapsamda davalının üstlendiği bakım oranım ve tamir edimini özenli şekilde yerine getirmesi gerekmektedir...öre.

"Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." Hazırlanan bilirkişi raporları ile sigortalı araçta meydana gelen hasarın kullanımdan kaynaklı olmadığı, bakımının dava konusu aracın bakım prosedürüne göre yapılmamış olmasından kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla davalının hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğu, kusurunun bulunmadığını ilişkin bir delili de dosyaya sunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davalının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf asıl alacak yönünden .. € üzerinden hüküm kurulmasına karşın .. TL vekâlet ücretine karar verildiğini, hüküm kurulan asıl alacak bedelinin kur karşılığı üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini istinaf gerekçesi yapmıştır.

Konusu yabancı para alacağı olan davalarda kur hesabı karar tarihine göre değil dava tarihine göre yapılır. Kabul edilen asıl alacak miktarı olan ... €'nun dava tarihindeki kur fiyatı .... TL'ye karşılık gelmektedir. .. yılı .. hükümlerine göre yasal avukatlık ücreti hesaplandığında davacı lehine hükmedilmesi gereken yasal avukatlık ücreti miktarı .. TL'dir. Ancak hükmedilecek rakam maktu vekâlet ücretinin altında olamayacağı için asliye hukuk / ticaret mahkemeleri için öngörülen maktu vekâlet ücreti olan .. TL'ye hükmedilmiştir. Bu nedenle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."