Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/107 K.2025/179

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar ihtiyati tedbir kararına itiraz eden karşı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden......... vekili dilekçesinde özetle; imzası ve parafı müvekkili şirketin yetkilisine ait olmayan .. adet çekin davalılardan....... adına düzenlendiğini, ciranta olan diğer davalı ...........'nin bu çekleri kullandığı krediye karşılık .......... teslim ettiğini, ...... teslim edilen bu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını belirterek söz konusu 6 adet çek için ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinde bulunmuştur.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "İİK.nın 72/2. maddesinde. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan Mahkemece talep üzerine .. ten aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği düzenlenmiştir.

HMK.nın 389.maddesinde; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından yada tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Dava dilekçesi, sunulan senetler ile yasal mevzuat hükümleri gözönüne alınarak talebin kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin icra takibinden önce menfi tespit talepli açılan davaya ilişkin olması nedeniyle İİK.nın 72/2. maddesi ve HMK.nın 389.maddesi uyarınca dava konusu........kişilerin haklarının etkilenmemesi açısından sadece taraflar arasında hüküm teşkil etmek üzere, davalı tarafından talep konusu çeklerin bankaya ibraz edilmesi halinde ödenmemesi ve icra takibine konu edilmesinin takdiren ..teminat karşılığında tedbiren önlenmesine dair ihtiyati tedbir kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İTİRAZ ÜZERİNE VERDİĞİ KARAR: İhtiyati tedbir karanına yapılan itiraza ilk derece mahkemesince. "Talep, mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının itiraz eden yönünden kaldırılması istemine yöneliktir. Öncelikle belirtmek gerekir ki; ihtiyati tedbirin şartları.........maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Bu yasa hükmüne göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbirde asıl olan, tedbire esas bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır.

HMK'nın 390/3. maddesine göre, tedbir talep eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” dır.

Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Geçici hukuki koruma kararlarından olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.

Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Kanun'un öngördüğü ölçüde ispat edilememişse veya yaklaşık da olsa ispatı yargılamayı gerektiriyorsa ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. HMK'nın 389. maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ise hakim, ihtiyati tedbire davanın her aşamasında karar verebilir. Somut olayda.

Dosya kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi şartlarının bulunduğu, mevcut delil ve dosya durumu dikkate alınarak itirazın yerinde olmadığı aksi takdirde telafisi güç ya da imkansız zararların ortaya çıkabileceği nazara alınarak ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir talep eden istinaf dilekçesinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine karşın vekâlet ücreti verilmemesinin hatalı olduğunu belirterek vekâlet ücreti verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde çeklerin rıza ve bilgisi dışında piyasada olduğu belirtilmesine karşın konu hakkında hiçbir açıklamaya yer verilmediğini, çeklerin davacının elinden nasıl çıktığı, çeklerin elinden çıkmasına ilişkin olarak herhangi bir suç duyurusunun olup olmadığı hakkında herhangi bir açıklama yapılmadığını, çeklerin lehtarı olan ........çekleri ne sebeple elinde bulundurduğu ve ciroladığı hakkında açıklama yapılmadığını, bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, 6100 sayılı HMK m. 389'a göre üzerinde tahrifat yapıldığı ve imza inkârında bulunulan çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebidir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın “İhtiyati Tedbirin Şartları” başlıklı 389’uncu maddesi ise “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” hükmünü düzenlemiştir. Bu maddeye göre ihtiyati tedbir kararı sadece uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir. Davacının ihtiyati tedbir talep ettiği çekler tahrifat yapıldığı ve imza inkârında bulunduğu çekler olup bu çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talep edilebilir.

İhtiyati tedbir talep edenin dosyaya sunduğu davaya konu çeklerin fotokopileri incelendiğinde üzerinde tahrifat olmadığı, ancak .......gelen yazı cevabı ekindeki .. sayılı çek üzerinde keşide tarihinin değiştirildiği ve altına paraf atıldığı anlaşılmaktadır. İhtiyati tedbire itiraz eden davalı....... çeklerin bir kısmının ellerinde bulunduğunu, bir kısmının ise takas odasında olduğunu belirtmiştir.

İhtiyati tedbir talep edenin iddiasının imza incelemesi ile açıklık kazanacağı ve imzaların sahte olması durumunda çekler üzerindeki keşide tarihinin değişmesi ve TTK m. 796/I'e göre ibraz süresinin geçmiş olması olasılığı bulunduğundan mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla ihtiyati tedbir kararına itiraz eden karşı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir kararı ile birlikte .. hükümlerine göre yargılama gideri olarak vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu konuda karar verilmemiş olması nedeniyle kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."