İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2025/107 K.2025/334

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 23/01/2022 tarihinde vefat eden babası ...'nun dokuz mirasçısından biri olduğunu, müvekkilinin murisinin dava konusu Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesi, ... parsel sayılı taşınmazı mirasçılarından mal kaçırmak amacı ile tapusunu davalı ...'ın hisse sahibi ve yönetim başkanı olduğu ...

Dış Ticaret A.Ş'ye satış yolu ile temlik ettiğini, murisin devir tarihinde taşınmazı satmasını gerektirecek ihtiyacının bulunmadığını, davalıların zikredilen taşınmazı alabilecek ekonomik güçlerinin bulunmadığını, temlik işleminin murisin yaşlı olduğu 84 yaşında gerçekleştiğini, murisin hasta olduğunu, yanında yaşadığı kişilerin baskılarına karşı çıkamadığını, taşınmazın satış bedeli olarak gösterilen paranın murise verilmediğini, davanın kabulü ile Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesi, ... parsel sayılı taşınmazın müvekkilinin murisi tarafından yapılan satış işleminin muris muvazaası nedeniyle iptaline, miras payı oranında tesciline,

mümkün değil ise tazminine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

DAİREMİZİN 03/04/2024 TARİH, 2024/647 ESAS ve 2024/1000 KARAR SAYILI İLAMINDA ÖZETLE. Dairemizce; "...Mahkeme her şeyden önce görevli olmalıdır. Madde dava şartlarını sıra ile vermiş olmakla Görevsiz mahkemece bu husus atlanarak kendisinden sonra gelen diğer dava şartlarının incelenmesi yasaya aykırı olacaktır.

Bu durumda kesin yetkiye ilişkin dava şartı varsa bunu inceleme ve değerlendirme yetkisi görevli mahkemeye ait olacağından İDM tarafından görevsizlik kararı verilirken aynı anda yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle sair itirazların bu aşamada incelenmesine gerek bulunmadığından kamu düzeni yönünden yapılan inceleme ile davalı ...' nun İstinaf başvurusunun kabulüne, İDM kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi ile dairemiz kararı doğrultusunda dosyada görevli mahkemenin belirlenmesi hususunda öncelikle bir karar verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" dair karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "...Somut olayda davacının talebi tapu iptali ve tescile yönelik bir taleptir. Öncelikli talep alacağın masaya kaydedilmesine yönelik olmayıp, müflis şirketin aktifinde yer alan bir hakkın masadan çıkartılarak, tapuda adına tescili istemine ilişkindir. Davacının talebi davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline ilişkin olduğundan davanın kayıt kabul davası olarak kabulü mümkün değildir.

Kayıt kabul niteliğinde olmayan tapu iptali ve tescil talepleri yönünden İİK'da özel düzenleme yer almadığından taraflar arasındaki işin niteliğine göre görevli mahkemenin belirlenmesi zorunludur. Dava muris muvazaasına dayalı olup 6100 sayılı TTK.4.madde anlamında tarafların ikisi de tacir olmayıp ticari bir iş niteliği olmayan bu dava nispi ya da mutlak bir ticari dava da değildir. Bu nedenle görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Açıklanan nedenlerle mahkememizin davaya bakmakta görevli olmadığı, genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerinin uyuşmazlığı çözmede görevli olduğu anlaşılmakla.

1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usûlden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli mahkemenin BAKIRKÖY ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna, 3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,

4-İki haftalık süre içerisinde dosyanın gönderilmesi talebinde bulunulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına, 5-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA," dair karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle.

31.08.2023 tarihli dilekçesinde belirttiği adresinin "..." olduğunu, buna rağmen tebligatın yine Avusturya'da ikameti olmayan bir adrese gönderildiğini, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda görevli mahkemenin "Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemeleri" olduğuna karar verilmesinin hatalı olduğunu, Dairemizin 2024/647 Esas 2024/1000 Karar sayılı ilamında yalnızca görevsizlik ve yetkisizlik kararının aynı anda verilmesinin hatalı olduğundan bahsettiğini, yetkili ve görevli mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan huzurda verilen 25.04.2024 tarihli görevsizlik kararının hatalı olduğundan bozulması gerektiğini,

bu nedenlerle İDM kararının hatalı olması sebebiyle kaldırılmasını, yargılamaya Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde devam edilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Dava; fiili ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil ile bedel bu mümkün olmaz ise tenkis istemine ilişkindir.

Muris ...' nun 23/01/2022 tarihinde vefat ettiği, mirasının 32 pay kabul edilerek, 8 payının ...' na, 3 payının ...' a, 3 payının ...' na, 3 payının ...' ya, 3 payının ...'na, 3 payının ...' na, 3 payının ...' na, 3 payının ...' na ve 3 payının ...'na isabet ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı ile resmi senet dosya içerisine getirtilmiştir.

İncelenmesinde, taşınmazın 33.427,00 m2 ve susuz tarla vasfında olduğu, 29/05/2007 tarihinde ... tarafından 2.500.000,00 YTL bedelle ... Dış Tic. A.Ş' ye satılarak devredildiği sabittir.

Diyarbakır 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 27/12/2022 tarihli 2022/608 esas ve 2022/961 karar sayılı ilamı ile," muris muvazaasına dayalı davalarda kesin yetki kuralı olmaması ve davalı şirket hakkında Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/506 esas sayılı dosyasında 14/02/2012 tarihinde iflas kararı verilmesi, dava konusu taşınmazın müflisin malı olması, masa kapsamında bulunduğu,

iflastan sonra masaya giren mal ve haklara ait doğrudan dava açılamayacağı, iflas masasından hak iddia eden davacının alacağının masaya kaydının istenebileceği " hususlarını belirterek Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı vermiş, karar kesinleştiği, Dosyanın Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi olunduğu, Mahkemenin 2023/493 Esas 2023/514 Karar sayılı kararıyla görevli mahkemenin Diyarbakır 5.Asliye Hukuk MAhkemesi olduğu belirtilerek görevsizlik kararı ile birlikte dosyanın Diyarbakır 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği,

Kararın istinaf edilmesi üzerine dairemizin 2024/647 Esas-2024/1000 Karar sasılı ilamıyla görevsizlik kararı ile birlikte yetkisizlik kararı verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek kararın kaldırıldığı, Dosyanın yeni esasa kaydedildiği ve Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Öncelikli talep miras hissesi oranında tapu iptali ile adına tescili istemine ilişkindir.

Davacının talebi davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline ilişkin olduğundan davanın kayıt kabul davası olarak kabulü mümkün değildir. Kayıt kabul niteliğinde olmayan tapu iptali ve tescil talepleri yönünden İİK'da özel düzenleme yer almadığından taraflar arasındaki işin niteliğine göre görevli mahkemenin belirlenmesi zorunludur.

İddia mülkiyet hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemine yönelik olduğundan, davanın sıra cetveline kayıt kabul davası olarak nitelendirilmesi olanaklı değildir. Hal böyle olunca, davanın görüleceği yer Ticaret Mahkemesi değil Asliye Hukuk Mahkemesidir. (HGK 2009/14-124 Esas - 2009/158 Karar) Bu nedenle Ticaret Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle.

İDM tarafından tüm delillerin toplandığı, verilen kararda usul ve yasaya kamu düzenine aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ...'nun istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.