Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1096 K.2025/1470

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı .. Isı. Ve . .. Sanayi Taahhüt Ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, ...

Şti'ye kiraladığını, .. kira başlangıç tarihli sözleşmede belirtilen (elektrik panosu, elektrik tesisatı buhar kazanı ve tesisatı, sondaj, büro mobilyaları, trafo, .adet tavan tipi klima,.. mobilya takımı, mutfak dolabı, yemek masası, sekterlik, üç takım muhasebe mobilyası ve tam takır müdür odası, su deposu) demirbaşların kiracı şirkete teslim edildiğini, deprem sonrası müvekkil şirketin davalı (kiracı) .. ..ile sigorta bedelinin talebi için görüşmeye çalışmış fakat davalı şirket tüm çabalara rağmen müvekkile cevap vermediğini,

davalı şirkete bu hususlar hakkında bilgi verilmesi için noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini fakat bu ihtarnameye karşı cevap verilmediğini, Davalı .. Sigorta yönünden; müvekkiline ait fabrikanın deprem nedeniyle yıkılmasından kaynaklı sigorta poliçesi kapsamında bulunan yapı bedelinin; şimdilik ..

TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini, fabrika içerisinde bulunan, sigorta poliçesi kapsamında olan, deprem sonucu kullanılmaz hale gelen makine ve teçhizat bedellerinin; şimdilik ..

TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini, fabrikanın yıkılmasından kaynaklı taşınmaz üzerindeki yapı hafriyatının ve atıl duruma gelen makine hurda bedellerinin; şimdilik .. TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini, davalı (kiracı) .. Dondurma Süt ve Süt Ürün. Gıd. San. ve Tic. Ltd.

Şti yönünden; müvekkiline ait fabrikanın deprem nedeniyle yıkılmasından kaynaklı davalı sigorta şirketinden sigorta poliçesi kapsamında alınmış olan yapı bedelinin; sebepsiz zenginleşme kapsamında şimdilik ..

TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini, fabrika içerisinde bulunan ve deprem sonucu kullanılmaz hale gelen makine ve teçhizat bedellerinin davalı sigortada şirketinden sigorta kapsamında alınan makine bedellerinin; sebepsiz zenginleşme kapsamında şimdilik ..

TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini, fabrikanın yıkılmasından kaynaklı taşınmaz üzerindeki yapı hafriyatının ve atıl duruma gelen makine hurda bedellerinin; sigorta şirketinden alınmış olması halinde sebepsiz zenginleşme kapsamında aksi halde maddi tazminat kapsamında şimdilik ..

TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini, davalı (kiracı) elinde bulunan;......sağlam ve çalışır halde teslim edilen menkullerin çalışır durumda aynen teslimi, aynen teslimi mümkün değilse güncel fiyatlarının tespiti ile bedellerinin; şimdilik ..

TL'sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı .. Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde kira sözleşmesinin tarafı olmadıkları için kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, talebin zamanaşımına uğradığını, davacının, sigorta poliçesinde sigortalı veya sigorta ettiren olmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .. Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, davacının taraf sıfatı bulunmadığını, arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, herhangi bir sigorta zorunluluğu bulunmadığını, davacıya ne yazılı ne de şifahi taahhütte bulunulmadığını, bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; ".. tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesinde, Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, ..sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler, hükmüne yer verilmiştir. (...) Yukarıda anlatılanlara ışığında: Dosya kapsamındaki belge ve bilgilerden, deremim meydana .. tarihte,

iki ticaret şirketi (davacı şirkte ile davalı şirket) arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, taşınmaz (fabrika binası), kiracı olan davalı şirketin kullanımındayken .. tarihinde deprem meydana geldiği, meydana gelen deprem hasebi ile fabrika binası ve bina içerisindeki eşya ve demirbaşlar kullanılmaz hale gelmiştir. Fabrika binası ve bina içerisindeki eşya ve demirbaşlar için deprem sigorta poliçesi düzenlenmiş.

Kiralayan-davacı şirket, kiracıya yani davalı şirkete karşı kira sözleşmesini ihlal ettiği gerekçesiyle, Sigorta şirketine ise sigorta poliçesine istinaden yani her iki davalı arasındaki temel ilişkiden ötürü uğradığı zararın tazmini talebiyle dava açmıştır. Dolaysıyla, eldeki somut olayda davacı şirket ile davalı şirket arasında depremin meydana geldiği .. tarihi itibari ile kiracı ve kiralayan ilişkisi bulunduğu sabittir.

Görev kuralları, kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken hususlardandır. Bu durumda mahkememizce, eldeki davada kira akdine aykırılık nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edilmesi hasebi ile Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın.

4/1-a, 114/1-c maddelerine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile . (.) Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın usulden reddine ve sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; anlaşmazlığın kiracılık ilişkisinden kaynaklanan bir anlaşmazlık olmadığını, anlaşmazlığın esas nedeninin deprem sigortasından kaynaklandığını, deprem sigortası nedeniyle binaya yapılan poliçenin bedelinin müvekkile ödenmemesi, bina enkazının haklı olmadığı halde davalı şirket tarafından sigorta şirketine bırakılması gibi sebeplerin davanın esasını oluşturduğunu, görevli ve yetkili mahkemenin .. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK m. 1453 ve devamına göre zarar sigortasından kaynaklı tazminat ve 6098 sayılı TBK m. 339 ve devamına göre çatılı iş yeri kirasından kaynaklı tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı şirketin davalı sigorta şirketi ile yaptığı sigorta poliçesinden kaynaklı tazminatı talep etme hakkı bulunup bulunmadığı ve davacı ile davalı .. Şirketi arasında yapılan kira sözleşmesine göre teslim edilen demirbaşların iadesinin, olmadığı takdirde tazmininin gerekip gerekmediği konusundadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinden diğer davalı .. Şirketi ile yaptığı sigorta poliçesi kapsamında ödenen sigorta tazminatını, diğer davalı .. şirketinden ise hem sigorta poliçesi kapsamında ödenen sigorta tazminatını hem de kira sözleşmesine göre teslim edilen demirbaşların iadesini olmadığı takdirde tazminini talep etmektedir.

Davacı ve her iki davalı 6102 sayılı TTK hükümlerine göre kurulmuş şirket olmaları nedeniyle tacir durumundadır. Davacının her iki davalıdan da talep ettiği sigorta tazminatı yönünden, sigorta konusunun 6102 sayılı TTK m. 1453 ve devamında düzenlenmiş olması nedeniyle TTK m. 4 ve 5'e göre ticari iş ve mutlak ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle davacının bu taleplerine ilişkin görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olup mahkemenin görevsizlik kararı vermesi usul ve yasaya aykırıdır.

Davalının sadece davalı .. Şirketinden talep ettiği kira sözleşmesine göre teslim edilen demirbaşların iadesi olmadığı takdirde tazmini talepleri ise 6100 sayılı HMK m. 4'de ki; "kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları," hükmüne göre kira sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olması nedeniyle sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.

Bu nedenle mahkemenin davacının dava dilekçesinin B-4 maddesinde yazılı olan "Davalı (kiracı) elinde bulunan;(EK:1/A Davalı .. şirketinin .. tarih .. yevmiye numaralı .. Noterliğinden gönderilen ihtarname cevabı.

Bu cevapla davaya konu menkul malların davalı elinde bulunduğunu ispatlar.) 1-6 Adet tavan kliması, 2-Klima ana motoru, 3-Demir trafo direği, 4-Trafo, Gaz hattı, 5-Kanal Açma Makinası, 6-Mikser Makinası, 7-Demir Boru, 8-Buhar Kazanı (Polsan) 9-Su deposu, 10- 2 adet giriş karşılama mobilya takımı, 11-Mutfak dolapları, mutfak için gerekli yemek masaları ve sandalyeleri, 12- Müdür odası (makam) tam takımı (makam koltuğu, misafir koltuğu, masa, sehpa, kitaplık, bilgisayar masası), 13- 3 adet muhasebe ofis mobilyaları( her bir odada 1 adet çalışma masası ve koltuğu ile 2 şer kişilik misafir koltuğu ve sehpası,

her odada ayrı ayrı bilgisayar masası), 14- Blok Kesme Makinası, 15- Blok Makinası, 16- Şişirme Makinası, 17- Geri Dönüşüm Makinası, 18- Jeneratör, 19- 30 adet Hammade Silosu, 31- VRF Isıtma ve Soğutma Sistemleri Dış Ünitesi, 32- Bay bayan soyunma kabinleri, 33- Yemekhane tüm malzemeleri, 34- Arge Oda Çalışma Teçhizatları.) sağlam ve çalışır halde teslim edilen menkullerin çalışır durumda aynen teslimi, aynen teslimi mümkün değilse güncel fiyatlarının tespiti ile bedellerinin; şimdilik ..

(Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) belirsiz alacak davamızın kabulü ve ticari faiziyle birlikte ödenmesini," talebi yönünden 6100 sayılı HMK m. 167'ye göre tefrik kararı vererek sulh hukuk mahkemesine görevsizlik kararı vermesi; her iki davalı yönünden talep ettiği sigorta tazminatı talepleri yönünden ise davanın esasına girerek sonuçlandırması gerekirken yazılı şekilde karar vermesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacının istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."