Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1332 K.2025/1127

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen ara karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı arasında .. Noterliğinin.. TL bedelli .. Sözleşmesi akdedildiğini, rehin senedinde rehnedilen malların davalı tarafından teslim alındığının açıkça belirtildiğini, dosya konusu taşınır rehin sözleşmesi şirkete kayyım atanması öncesinde ..

Tekstilin eski yönetimi tarafından akdedildiğini, .. yönetiminin kayyım sıfatıyla devralınca sözleşmeden haberdar olduğunu ve noter senedinde yazdığı üzere rehine konu taşınırların rehin alacaklısı tarafından teslim alındığı bilgisine vakıf olduklarını, davacı şirketin mal varlığının ihale ile satıldığını, satın alan ...

A.Ş. bünyesinde çıkan yangında malların büyük kısmının yandığını, ancak malların davalı şirkete teslim edilmiş olması nedeniyle bu yangında zarar görmüş olmalarının mümkün olmadığını, yangın sonrası hazırlanan bilirkişi raporlarında makinelerin zarar görüp görmediklerinin tespit edilemediğini, rehin alınan makinelerin nerede olduğunun belli olmadığını, davalı tarafın rehin alınan makinelerin yandığını iddia ettiğini, rehin verilen makineler ile ilgili olarak.

Dairesinin .. sayılı dosyasından rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapıldığını, davalı tarafın rehin verilen makinelerin müvekkilinin adresinde bulunduğunu belirterek değer tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, teslime dayalı taşınır rehini sözleşmesinin kurulması için teslim ve zilyetliği devrinin yapılması gerektiğini, davalının bu talebi ile teslim ve zilyetliğin devri işleminin yapılmadığının anlaşıldığını, bu nedenle de geçerli bir rehin sözleşmesi bulunmadığını, açıklanan nedenlerle . sayılı İİK m. 72'ye göre.

Dairesinin .. sayılı icra dosyasında vezneye giren paranın alacaklıya ödenmemesi ve icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin adresinin bulunduğu .. mahkemelerinin yetkili olduğunu, rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte.. gün içinde İcra Hukuk Mahkemesine itirazda bulunulabileceğini, Asliye Ticaret Mahkemesinde menfi tespit davası açılamayacağını, . . Dairesinin.. sayılı dosyasında makinelerin bulunduğu adrese gidildiğini ve tespit yapıldığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME ARA KARARI

İlk derece mahkemesince .. tarihinde "2004 sayılı İİK’nin 72. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, takipten sonra açılan menfi tespit davasında takibin tedbiren durdurulmasının mümkün olmadığı, ancak icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine dair karar verilebileceği ve somut olayda anılan tedbir türü yönünden şartların oluştuğu kanaatine varılmakla davacı vekilinin talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Karara davalının itiraz etmesi üzerine mahkeme .. tarihinde itirazın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; müvekkilinin adresinin bulunduğu .. mahkemelerinin yetkili olduğunu, rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte 7 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesine itirazda bulunulabileceğini, Asliye Ticaret Mahkemesinde menfi tespit davası açılamayacağını, rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibine, davalı borçlu şirket tarafından itiraz edilmeyerek kesinleştiğini, davalının ..İcra Hukuk Mahkemesi'nin . sayılı dosyasından da dava açtığını, huzurdaki davada derdestlik nedeniyle dava şartı bulunmadığını, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte 4721 sayılı TMK m. 639'a göre teslime dayalı rehin sözlemesinin geçersizliğinin ve borçlu olmadığının tespiti davasında 2004 sayılı İİK m. 72/III'e göre verilen icra veznesine yatan paranın ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararına itirazın reddi nedeniyle istinaf talebidir.

Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takibe karşı 2004 sayılı İİK m. 72'ye göre menfi tespit davası açılmasını engelleyen bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Menfi tespit davalarında 6100 sayılı HMK m. 6'ya göre davalının yerleşim yerinde dava açılabileceği gibi 2004 sayılı İİK m. 72/VIII'e göre icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi de yetkilidir. Bu nedenle davalının ihtiyati tedbir kararına yetki yönünden yaptığı itiraz kabul edilmemiştir.

Dava konusu olayda ileri sürülen rehin konusu makinelerin davalıya teslim edilip edilmediğinin, davacı şirketin deposunda çıkan yangında zayi olup olmadığının ve geçerli bir rehin sözleşmesinin bulunup bulunmadığının tespiti yargılama sonrasında ortaya çıkacak olmakla birlikte yargılama sonrasında telafisi imkânsız zararların önlenmesi için İİK m. 72/III'e göre ihtiyati tedbir kararı verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

2004 sayılı İİK m. 72/III'e göre; "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." Bu maddeye göre ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere teminat alınması bağlıdır.

Mahkemece davacının TMSF'ye devredilen şirketlerden olduğu ve 5411 sayılı yasa m. 150'ye göre TMSF'nin teminattan muaf olduğu anlaşıldığından teminat alınmasına yer olmadığına karar verilmişse de 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 150'de böyle bir düzenleme bulunmamaktadır.

TMSF'nin teminattan muaf olduğuna ilişkin düzenleme 5411 sayılı yasanın 140/V maddesinde bulunmakta olup bu maddeye göre TMSF'nin teminattan muafiyeti Fonun, Fon bankalarının ve tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye idarelerini kapsamaktadır. TMSF tarafından yönetilen şirketleri kapsamamaktadır. ..

Bu nedenle İİK m. 72/III'e göre teminat alınması zorunluluğu bulunduğundan davalının istinaf talebinin bu yönüyle kabulüne ve teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmek üzere mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."