Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1163 K.2025/832

.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .. tarihinde davalı . .. ait..plakalı tırın sürücüsü . . ..’ın emniyet şeridinde nizami şekilde park halinde bulunan ve dorse çadırını düzeltmekte olan . . .’a çarpması sonucu ölümlü trafik kazasının meydana geldiğini, sürücünün olay yerinden kaçtığını ve bu nedenle ilk düzenlenen trafik tespit tutanağında kusur dağılımı yapılmadığını, kazaya ilişkin sigorta başvurusuna rağmen müvekkillere herhangi bir ödeme yapılmadığını, ölenin davacıların destekçisi olduğunu belirterek her bir davacı için ayrı ayrı şimdilik ..

TL olmak üzere toplam .. TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden yasal faiziyle birlikte tahsilini, ayrıca davacı .. için .. TL, baba .. için .. TL, anne . için .. TL manevi tazminatın olay tarihi itibarıyla faiziyle birlikte davalı sürücü ve işleten şahıslardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ticari davalarda arabuluculuğa başvurunun dava şartı olduğunu ve davacı tarafından bu şart yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, 6704 sayılı Kanun kapsamında trafik kazası nedeniyle zarar gören kişilerin zararlarının tazmini için sigorta şirketine başvurmalarının yeterli olabilmesi için genel şartlarda belirtilen tüm belgelerin eksiksiz sunulmuş olması ve kanuni sürede ödeme yapılmaması gerektiğini, aksi halde dava şartının gerçekleşmeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince;

Maddi tazminat talebi yönünden;

1-a)..-TL destekten yoksun kalma tazminatının 2918 Sayılı KTK 99. Maddesi gereğince belirlen temerrüt tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı . .. A.Ş' den tahsili ile davacı . .. verilmesine,

b).. TL destekten yoksun kalma tazminatının, . Sayılı .. 99. Maddesi gereğince belirlen temerrüt tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı . . A.Ş' den tahsili ile davacı . . verilmesine,

c).. -TL destekten yoksun kalma tazminatının, 2918 Sayılı KTK 99. Maddesi gereğince belirlen temerrüt tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı .. Sigorta A.Ş' den tahsili ile davacı . . verilmesine,

Manevi tazminat talebi yönünüden;

1-a)..-TL manevi tazminatın haksız eylem tarihi .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar . . ve . . . alınarak; davacı . . verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)..-TL manevi tazminatın, haksız eylem tarihi .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar . . ve . ..'dan alınarak; davacı . .. verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)..-TL manevi tazminatın, haksız eylem tarihi .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar.. alınarak; davacı .. verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Mahkemece verilen .. tarihli ek karar ile davacıların maddi tazminat taleplerinin 6100 sayılı HMK'nun 307. maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini hukuka aykırı bulduklarını, davaya konu trafik kazasına ilişkin ceza yargılamasının henüz kesinleşmemiş olduğunu, ceza dosyasının sonucu beklenmeden hüküm verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkillerin kusurunun bulunmadığını ve illiyet bağının kesildiğini, kazanın müteveffa ile araç şoförü ... kusuruyla meydana geldiğini, otobanda park yasağına aykırı durma ve gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle şoförün tam kusurlu olduğunu, bu nedenle müvekkillerine kusur atfedilemeyeceğini,

müteveffanın da kusurlu davranışlarının kazaya etkisi nedeniyle müterafik kusuru bulunduğunu, hükmedilen tazminatın hukuka aykırı olduğunu, davacı sıfatıyla yer alan kişinin müteveffanın imam nikahlı eşi olması nedeniyle aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, hukuken tanınmayan bir evlilikten dolayı destekten yoksun kalma tazminatı talep edilemeyeceğini, hem anne babanın hem gayri resmi eşin birlikte destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğini,

ayrıca kazaya karışan aracın şoförünün aynı zamanda müteveffanın babası olup ceza dosyasında şüpheli sıfatıyla bulunması gerekirken hukuk davasında davacı olarak yer almasının usule aykırı olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, trafik kazası neticesinde gerçekleşen vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91, HMK m.341, 353, 355, 359;

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. Kaza tarihi olan .. tarihinde davalı sürücü.. sevk ve idaresindeki .. plaka sayılı çekici ile .. istikametinden .. ili istikametine sağ şeritte seyrederken çekicinin sağ yan kısımları ile emniyet şeridi üzerinde park halinde olan sürücü . . sevk ve idaresindeki .. plaka sayılı çekicinin sol yan kısımlarına sürtmesi ve o esnada park halindeki çekicinin solunda kaplama içinde bulunan yaya . . . çarpması neticesinde dava konusu kaza meydana gelmiştir.

3.2. Mahkemece hükme esas alınan.. tarihli ATK kusur raporunda; yola gereken dikkatini vermesi gerekirken bu hususa riayet etmeyerek aksine hareketle ön ilerisinde emniyet şeridinde park halinde bulunan aracın uzağından geçmeye özen göstermeyip tehlikeli biçimde yaklaşıp aracın sol yan kısmına sürtmesi ve aracın solunda kaplama içinde bulunan yayaya önlemsizce çarpması neticesinde davalı sürücünün %40 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kaza nedeniyle başlatılan ceza soruşturması kapsamında alınan kusur raporunda ise kazanın gerçekleşmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu belirtilmiştir.

3.3. O halde mahkemece, dava konusu kaza nedeniyle yürütülen ceza dosyası kül halinde dosya içerisine getirtilerek 6098 sayılı TBK'nın 74 üncü maddesi gereğince hukuk hakiminin ceza mahkemesinde tespit edilen maddi vakıa ile bağlı olduğu unutulmadan, öncelikle ceza dosyası sonucuna göre raporlar arasında çelişki oluşup oluşmadığı belirlendikten sonra varsa bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi bakımından ..

Makine Mühendisliği Bölümünden seçilecek bilirkişi kurulundan, kazaya ilişkin düzenlenen raporlar arasında çelişkiyi giderir şekilde ayrıntılı, denetime imkan verir rapor aldırılarak (istinaf edenin sıfatı ve kazanılmış haklar gözetilerek) sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken eksik inceleme ile raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

3.4. 6098 Sayılı TBK'nın 56/2 nci fıkrası gereğince ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, her ne kadar mahkemece davacı . .. ölenin gayri resmi eşi olduğu kabul edilerek hüküm tesis edilmiş ise de bu hususta yaptığı araştırma yetersizdir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında mahkemece davacı ile müteveffanın resmi evlilik olmadan hayatlarını birleştirip eylemli ve düzenli olarak karı-koca gibi birlikte yaşayıp yaşamadıkları ve ölüm tarihine kadar devam ettiğine dair davacı . .. delillerini sunmak üzere kesin süre verilmesine, yine mahkemece müteveffa ile davacının kazadan önceki mernis kayıtlarının merciinden getirtilip adreslerinin aynı olup olmadığının araştırılması,

müteveffanın kazadan önceki adres bilgileri üzerinden ilgili kolluk biriminden davacı ile bu kişinin kazadan önceki tarihte fiilen birlikte yaşayıp yaşamadıkları ile sosyal ekonomik durumlarının, yine kazada ölenin aile bireylerinin (annesi ve babası dışında) tespit edilerek adreslerinin bağlı olduğu kolluk birimlerinden kişinin aile bireylerinden davacı ile müteveffanın dini nikahla birlikte yaşayıp yaşamadıklarının araştırılması;

tüm bu araştırmalardan elde edilecek veriler ile müteveffanın nüfus kaydındaki bilgiler bir bütün olarak değerlendirilip davacı ile ölen arasında gayri resmi evlilik ilişkisinin ölüm tarihine kadar bulunup bulunmadığının saptanması ile oluşacak sonuca göre manevi tazminat açısından karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle ve yine davacı . .. da kazaya karışan aracın sürücüsü olduğu gözden kaçırılmadan yazılı şekilde hüküm tesisi gerekirken hatalı değerlendirme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

3.5. Yukarıda açıklanan nedenlerle, bu aşamada sair yönler incelenmeksizin HMK'nın 353/1-a,6 maddesi uyarınca davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve dairemiz kararına uygun şekilde istinaf edenin sıfatına göre tarafların kazanılmış hakları da gözetilerek davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

M.T.