Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/327 K.2025/228

Av. ... DAVALI : ... ... VEKİLİ : Av. ... İHBAR OLUNAN : ... - ... ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Rücuen Tazminat) KARAR TARİHİ .. GEREKÇE TARİHİ :....

..... Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.....tarihinde müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan .... plakalı aracın kusuruyla meydana gelen kazada araç içerisinde yolcu konumunda bulunan dava dışı ...'un yaralandığını, kazaya sebebiyet veren . .. ehliyetsiz araç kullanması nedeniyle asli kusurlu olduğunu ve müvekkili yönünden rücu şartlarının oluştuğunu, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkili tarafından poliçe teminatı kapsamında ...'a ödenen .. TL tutarındaki alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız fiillerde belirtilen zaman aşımı süresini geçtiğini, ayrıca aynı alacağa ilişkin..... esas sayılı dosyasında müvekkili adına takip başlatıldığını, takibe yetki itirazında bulunduklarını, davanın mükerrer şekilde açıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini ve davanın sürücü ...'a ihbarını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı İlk derece mahkemesince, davanın HMK 150/6 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. 2.Dairemizin Kaldırma Kararı:

Davacı vekilinin istinaf itirazı üzerine dairemizin ......Karar sayılı ilamı ile, "...Somut olayda, davacı ... tarafından, davalı aleyhine.....tarihinde rucüen tazminat talebiyle dava açıldığı, davacı vekilinin, mahkemenin ... tarihinde yapılacak olan duruşmasına katılamayacağına ilişkin olarak ekinde ...... duruşma tutanağını da ekleyerek mazeret dilekçesi sunduğu, davacı vekilinin .. sistemi üzerinden......a mazeret dilekçesi düzenleyerek sunduğu, aynı gün mazeret dilekçesinin mahkeme katibince okunarak yazıcıdan çıktısının alındığı,.... tarihli celsede, davacı vekilinin sunmuş olduğu mazeret dilekçesinin duruşma zaptında belirtilmeyerek,

HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin ..... tarihli dilekçesinde,.... tarihli celseden önce ..... tarihinde dayanakları ile birlikte mazeret dilekçesi sunmuş olmalarına karşın, mazeret dilekçeleri hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadan hatalı bir şekilde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, davacının hak kaybına uğramaması adına hatalı olarak kurulan işbu ara karardan rücu edilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise itirazları baki kalmak kaydıyla dosyanın yenilenerek duruşma günü verilmesini talep ettiği, mahkemece,

davacı vekilinin ara karardan rücu talebine ilişkin olumlu olumsuz herhangi bir karar verilmeden, .... tarihinde yenileme tensip tutanağı hazırlanarak, dosyanın yenilenerek yargılamaya devam edildiği ve .... tarihli duruşmaya da gelen olmaması nedeniyle HMK'nın 150/6. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesinde, ... tarihinde dayanakları ile birlikte mazeret sunmuş olmasına karşın, mahkemece, davacı vekilinin ara karardan rücu edilmesine ilişkin talebi ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece, .. ortamından gönderildiği sabit olan... tarihli mazeret dilekçesi dosya arasına alınarak,... tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik ara kararından rücu edilerek, dosyanın ....tarihinde işlemden kaldırılmamış gibi yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir. Ancak Mahkemece bu şekilde karar verilmeyip yargılamaya devamla davacının hak kaybına uğramasına sebebiyet vermemelidir.

Davacı vekilinin ... tarihli duruşma için usulüne uygun olarak mazeret dilekçesi sunmuş olduğu gözönünde bulundurulduğunda, davacı tarafça dosya birden fazla defa takipsiz bırakılmış olmadığından, mahkemece davanın açılmamış sayılmasına yönelik verilen karar hatalı olup, HMK 353/1-a,5 maddesi gereğince mahkemece verilen hükmün kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3-İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Sonrası Verilen Karar:

İlk derece mahkemesince, davanın kabulü ile ... TL maddi tazminatın...tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya rücuen ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Daval...... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını ve eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, zamanaşımı itirazının karara bağlanmadan tahkikata geçildiğini, ayrıca müvekkili şirketin uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile aracını ...’a kiraladığını ve işleten sıfatının kiracıda olduğunu, yerel mahkemenin kira sözleşmesi ve faturalar gibi resmi kayıtları dikkate almadan işleten sıfatını müvekkili şirkete yükleyerek hatalı bir karar verdiğini, işleten sıfatının kiracıya ait olduğu hususunun . . ile de sabit olduğunu,.....

kararında da uzun dönem araç kiralayanın işleten sıfatına sahip olduğu yönünde değerlendirme yapıldığını, ticari defter deliline dayandıklarını ancak mahkemenin bu delil hakkında herhangi bir inceleme yapmadığını, 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesine göre uzun süreli kiralama durumunda işleten sıfatının kiracıya ait olduğu açıkken müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Davacı ... şirketinin, .... poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın.. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuen tahsili talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı .....inci maddeleri, . . . .

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

.... inci maddesi ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hüküm altına alınmıştır.

Burada düzenlenen rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesi ilişkisinden almaktadır. Eş söyleyişle; bu rücu hakkının kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve Kanun gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır...

Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile de sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği bir kez daha vurgulanmıştır. Bu maddede sayılan durumlardan herhangi biri mevcut değilse, sigorta şirketi rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarara kendi katlanmak durumundadır.

Genel Şartların B.4 maddesinde sayılan hâllerden biri de tazminatı gerektiren olayın, poliçeye konu aracın .. Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişi tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesi hâlidir (md. B.4/3-c).

Bu düzenlemeye göre, tazminatı gerektiren olay aracın ehliyetsiz kişi tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmişse sigortacı üçüncü kişilere zorunlu mali mesuliyet sigortası çerçevesinde ödediği tazminatı akidi olan sigorta ettirene rücu edebilecektir. Bu yönde açılan rücu davası, temelinde sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayalı bir davadır ve dava konusu talebin muhatabı sözleşmenin karşı tarafı yani sigorta ettirendir. Sigortaya konu aracın uzun süreli kiraya verilmesi nedeniyle sigorta ettirenin işleten sıfatını haiz olup olmaması sigorta ettiren ile kiracı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirir ve 2918 sayılı Kanunun 95/2 inci maddesine dayalı olarak görülen rücu davası yönünden hüküm ifade etmez. ....

3.2. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usuli işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılarak, aşamalarda ileri sürülen iddia ve cevapların denetimi sağlayacak biçimde eksiksiz sergilenip, hükme esas alınan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı sigortacı ile davalı arasında kaza tarihinde geçerli trafik sigorta poliçesinin bulunduğu,

poliçeye konu aracın davalı tarafından kiralandığı kişi elindeyken, dava dışı ehliyetsiz sürücünün sevk ve idaresi sırasında trafik kazasına karıştığı anlaşılmakla, davacının rücu talebinin dayanağının.... maddesi olup ileri sürülen bu sübjektif hakkın muhatabının sigorta ettiren davalı olduğundan taraf sıfatının bulunduğu,

hükme esas alınan raporda hesaplanan gerçek zararın yapılan ödemeden fazla olduğu görülmekle mahkemece davanın kabulüne ilişkin değerlendirmesinin yerinde olduğu değerlendirilerek davalı vekili tarafından yapılan istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

M.T.