Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2087 K.2025/2259

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, haksız fiil teşkil eden trafik kazasına bağlı olarak .. Trafik Kanunu hükümleri ile 6098 Sayılı TBK'nin haksız fiile dair hükümleri dahilinde araç sürücüsü ve işleten ile 6102 Sayılı TTK'nın, 1483 vd. maddeleri dahilinde zorunlu mali sorumluluk sigortacısı aleyhine ikame edildiği ve araçtaki maddi zararlarının tahsili istemine ilişkindir.

.. Asliye Hukuk Mahkemesince, dosyamız yönünden gerek davalı araç sürücüsü ve gerekse de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu aynı maddi olaydan kaynaklandığından ve zarar tek olduğundan davaların özel mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi zorunlu olup davanın mutlak ticari dava mahiyetinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesince, dava dosyasında dava tarihinin.. olduğu, .. .. Asliye Hukuk Mahkemesinin.. tarihinde verildiği, kararın..tarihinde kesinleştiği ve aynı tarihte mahkemeye tevzi edilmek üzere .. Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderildiği, mahkemenin dava açılış tarihinde faal olmadığı, dosyanın sehven mahkemeye gönderildiği görevli ve yetkili mahkemenin dava tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla faaliyette bulunan .. Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, uyuşmazlığın çözümünde .. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda;

Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 3. maddesi ise "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir" hükmünü içermektedir.

Türk Ticaret Kanununun 1401-1520. maddelerinde .. Hukukunun düzenlendiği, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun “Zorunlu sigortalar” başlıklı 13. maddesinde de sorumluluk sigortalarına ilişkin düzenleme yer aldığı görülmektedir. Türk Ticaret Kanununun 1483 ve devamı maddelerinde “Zorunlu sorumluluk sigortalar” düzenlenmiştir.

Bir hukuki işlemin veya fiilin Türk Ticaret Kanunu kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren hukukî bir işlemin veya fiilin olması gerekir.

2918 sayılı ..

Trafik Kanununun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Kanunun 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Kanunun 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, ..

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı .. Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Ayrıca, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3-b bendinde açıkça, işleten tarafından ileri sürülebilecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan 2918 sayılı KTK madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası: motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda dava; davacının aracındaki zararın, davalı sigorta şirketi yönünden kazanın davalı işleten ve davalı sürücüsünün kullandığı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına (ZMMS) karşı da açıldığı, ZMSS sözleşmesi TTK'nun 1483.maddesinde düzenlendiğinden TTK'nın 4/1-a ve 5.maddesi hükümleri karşısında, mutlak ticari dava niteliğindedir.

..... tarihli, müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararnamede .. Ticaret Mahkemesinin faaliyet tarihinin .. olarak belirlendiğinden, kurulun müstemir yetki belirlemesi kararı sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikir tabii hakim ilkesine aykırılık oluşturacaktır. Nitekim .. Bölge Adliye Mahkemesi ile .. Bölge Adliye mahkemesi arasındaki uyuşmazlıkta .....

Karar sayılı kararı ile ... sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilerek, asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı,

Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, ..... sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği" yönündeki kararı dikkate alındığında eldeki davada dava tarihinin.. olduğu, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ..

Dairesince, bazı yer adli yargı hâkimlerinin müstemir yetkilerinin belirlenmesi, yeniden inceleme ve tevziye ilişkin taleplerinin değerlendirilmesi çalışmaları konulu.. Tarihli ve .. Sayılı Kararı ile ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin .. tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine karar verilmiş olduğu .. tarihinden önce açılan derdest davalarda dava açılan mahkemenin yetkili ve görevli olacağı, buna göre somut olayda .. dava tarihi dikkate alındığında davaya bakmakla görevli yargı yerinin . ..Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) olması gerektiği tespit edilmiştir.

İzah olunan gerekçeler ışığında ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. . · Başkan · . · ¸e-imzalı · . . · Üye · . · ¸e-imzalı · . . · Üye · . · ¸e-imzalı · . . · Katip · .. · ¸e-imzalı