İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/324 K.2024/1810

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı firma arasında Boğazköprü Cephaneliği Çevre Aydınlatma Onarımı işinde kullanılmak üzere 06.08.2019 tarihinde 8 kalem elektrik kablosu satım sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme ile yükümlü olduğu 135.000-TL bedelli çeki davalı şirket yetkilisine elden teslim ettiğini, ek olarak malların teslim günü olan 13.08.2018 tarihinde davalı tarafça müvekkilinden 50.000-TL bedelli teminat mektubu istenildiğini, müvekkilinin teminat mektubunu 14.08.2018 tarihinde davalıya gönderdiğini, ancak davalının malları sözleşmede belirtilen sürede teslim etmediğini,

satın alınan malların karşılığı olan çeki de müvekkiline haber vermeden kargo ile iade ettiğini, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin üstlendiği işi zamanında bitiremediği için zarara uğradığını, işin gecikmemesi için müvekkilinin zorunlu olarak söz konusu kabloları en uygun fiyatı veren davalıdan yeniden sipariş ederek daha yüksek fiyatla 03.09.2018 tarihinde yeniden satın aldığını, kablo fiyatlarının yükselmesi nedeniyle kabloların bir kısmının asıl yüklenici ...Mühendislik tarafından dava dışı Kablo İmalat firmasından 13.09.2018 tarihinde temin edildiğini, söz konusu kablo bedelinin müvekkilinin hak edişinden kesildiğini,

aynı tip kabloların davalı tarafından fahiş fiyatla satışı nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını, müvekkilinin uğradığı zararların giderilmesi amacıyla keşide edilen 26.12.2018 tarihli ihtarnameden sonuç alınamadığını belirterek, sözleşmenin haksız feshinden dolayı uğranılan şimdilik 5.000-TL tutarındaki zararın işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 16.03.2021 tarihli dilekçesiyle dava değerini 49.838-TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş, yargılama sırasında davalı vekili bakır kabloların fiyatının kura bağlı olarak her gün değiştiğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki alım satım ilişkisindeki ilk anlaşmanın ifa edilmediğinin her iki tarafın kabulünde olduğu, davacı tarafça siparişler ile akabinde çek ve teminat mektubunun verildiği, ancak çekin davalı tarafça daha sonra iade edildiği, iade edilen çekin 09/08/2018 tarihinde elden teslim edildiği, çekin davalıya teslim edilmesi ile davacı tarafın üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü ifa ettiği, davalı tarafça çek teslim alınırken çekince koyma imkanı var iken çekince konulmadan çekin kabul edilmesi karşısında, taraflar arasındaki sözleşmenin kurulduğu, bu andan itibaren davalının malları teslim yükümlülüğü altına girdiği,

taraflar arasında kurulan sözleşmede davalı tarafın teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği, ilk sözleşmenin davalı tarafça ifa edilmemesi nedeniyle davacının 13/09/2018 tarihinde yeniden alım yapmak zorunda kaldığı, bu alım ile ilk alım arasındaki fiyat farkının 39.712,87-TL olduğu, dava dışı üst işveren tarafından aynı tarihte alınan ürünlerle ilk alımda yer alan ürünler arasındaki fiyat farkının ise 10.125,62-TL olduğu,

davacının ilk sözleşme ile temin edebileceği malları, davalının sözleşmeden dönmesi nedeni ile daha yüksek bedel ile almak zorunda kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 5.000-TL maddi tazminatın ihtarname tebliğ tarihi olan 31/12/2018, 44.838-TL tazminatın ise ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili.

23.07.2018 tarihli fiyat teklifi ile onay tarihi olan 06.08.2018 tarihi arasında 13 gün fark bulunduğunu, fiyat teklif tablosunda yer alan 1 günlük opsiyonun 1 günlük fark olsa dahi fiyatın farklı olacağını gösterdiğini, kablo ve sair ürünleri satın almak üzere alıcı olan kişilere sadece 1 gün geçerli olacak şekilde fiyat tablosu sunulduğunu, zira bakır satış fiyatının Londra Metal Borsasında belirlendiğini, bu nedenle davacının iddia ettiği fiyat farklarından ve zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, davacı tarafın ileri sürdüğü miktarın alınan bilirkişi raporlarında farklı olarak tespit edildiği,

davacının iddia ettiği miktarların ispata muhtaç olduğunun bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, fiyat teklifi 23.07.2018 tarihinde verilmiş olup sipariş verilerek 06.08.2018 tarihinde davacı tarafından çek verildiğini, davalının 13.08.2018 tarihinde teminat mektubu istediğini, ancak teminat mektubunun geciktirildiğini, davacı tarafça talep edildikten bir gün sonra teminat mektubu verildiği iddia edilse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, teminat mektubu gönderilmediğinden müvekkilinin teslimden kaçındığını, davacı alıcıya ilk olarak 23/07/2018 tarihinde fiyat teklif tablosu sunulduğunda,

bu durum kendisine izah edilmiş ise de davalının ödemede geciktiğini temerrüte düştüğünü, davacı tarafça kabloların fahiş fiyatla geri alındığı iddia edilmişse de, davalı tarafından davacıya 13.09.2018 tarihinde toplam 135.238,21-TL tutarında fatura kesildiğini, buna göre fiyat farkının (135.238,21-134.929,48) 308,73-TL olduğunu, bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davacı tarafın iddia ettiği işçilik giderleri ve hak edişler olmak üzere 20.000-TL giderin ispata muhtaç olduğunu, yapılan inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda davacının talep edebileceği tazminatın 308,73-TL olduğunun belirtildiğini,

dolayısıyla davacının iddiasında belirttiği ve hükme dayanak olan miktarların hakkaniyetli olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesinin haksız feshi iddiasına dayalı müspet zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı davalı ile kablo satımı konusunda anlaştıklarını ancak davalının teslimde temerrüde düştüğünü ileri sürerek ilk satımda anlaştıkları bedel ile gerçekleşen satım arasında ki farkı tazminat olarak talep etmektedir.TBK nın 213 maddesi. "Borcunu ifa etmeyen satıcı, alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.

Satıcı borcunu ifa etmezse alıcı, satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine, bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir." hükmünü haizdir. Davalı tarafın fiyat teklif tarihi 23.07.2018 tarihidir.

Davalı tarafça düzenlenen 23.07.2018 tarihli fiyat teklifinde bedelin toplam 134.929,48-TL olarak belirlendiği, ayrıca opsiyonun 1 gün olduğu ve istenildiğinde teminat mektubu verileceği, siparişle birlikte 90-120 gün vadeli çek alınacağı belirtilmiştir. Fiyat teklifi verilen emtia bakır kablo olup; bakır fiyatları günlük hatta anlık Londra Metal Borsasında belirlenmektedir. Davalı tarafından verilen fiyat teklifinin (1)gün opsiyonlu olduğu sektörün doğası gereğidir.

Davacı tarafından davalıya verilen çek iade edilmiştir. Davalı tarafından faturalanan 03.09.2018 tarihli sipariş fişine konu 13.09.2018 tarihli faturalı satışta da aynı çek verilmiş, karşılıksız çıkmış, bilahere davacıya iade edilmiştir. İlk derece mahkemesi satım akdinin gerçekleştiği sonucuna varmış ise de satım akdinin kurulduğuna yönelik kabul doğru olmamıştır.

Zira, 23.07.2018 tarihinde davalının o güne ilişkin fiyat teklifinin e-posta yoluyla 06.08.2018 tarihinde onaylanması satım akdinin davalının 23.07.2018 tarihli fiyat ile kurulduğu ve bedel olarak çekin kabul edilmesi anlamına gelmemektedir. Fiyat teklifinde yazdığı üzere; davalı tarafça davacıdan teminat mektubu istenildiği, verilmediği savunulmuştur. Davacı tarafça teminat mektubunun çek ile birlikte davalıya teslimine dair bir belge sunulmamıştır.

Her iki tarafın kabulünde olduğu üzere satım için davacıdan teminat mektubu istenildiği, 14.08.2018 tarihli teminat mektubunun e-posta ile bir suretinin davalıya gönderilmesi teminat mektubunun davalıya teslim edildiği anlamına gelmemektedir. Davalı tarafça talep edilen ancak fiilen teslim edilmeyen teminat mektubu nedeniyle satım akdinin kurulduğu ,davalı satıcının temerrüde düştüğü kabul edilemeyecektir.

Bir adet çekin davacıya verilip, davalı tarafından 14.08.2018 tarihinde iade edildiği anlaşılmaktadır. Davacı ilk aşamada da 8002026 nolu 135.000-TL bedelli 08.12.2018 keşide tarihli çeki davalıya teslim etmiş, bu çek davacıya kargo ile iade edilmiş, 03.09.2018 tarihli sipariş formu ile yeniden davalıya teslim edildiği bu çekin daha sonra karşılıksız çıktığı anlaşılmaktadır.

Davacı satım hususunda anlaştıklarını ileri sürmüş ise de çekini geri almış, teminat mektubunu teslim ettiğine dair kanıt sunmamış, daha sonra yeniden sipariş vermiştir. İkinci kez davalıya verilen çek 11.12.2018 tarihinde karşılıksız çıkmış, karşılıksız çekin 1.600-TL yasal yükümlülük tutarı banka tarafından davalıya ödenmiştir.

Gerçekleşen satımda 11.12.2018 tarihli çek ile borcunu ödeyecek davacı borcunu ilki 01.02.2019 tarihinde olmak üzere taksitler halinde borcunu 13.02.2019 tarihinde ödemiştir. Buna göre davacı 8002026 nolu çek ile ödemesini yaptığını ileri sürmekte ise de; ayn çekin 03.09.2018 tarihli tahsilat makbuzuyla yine davalı tarafa verildiği anlaşılmaktadır. Davalı ticari defterlerine de 10.09.2018 tarihinde çek girişi yapılmış, 11.12.2018 tarihinde çek çıkışı yapılmıştır.

Davacı ilk anlaşmanın davalı tarafça haksız feshi nedeniyle zarara uğradığını yine davalıdan yüksek fiyatla mal aldığını ileri sürse de; satım bedeli koşullarını yerine getirmeyen davacının satıcının temerrüdü gerçekleşmeden bir talepte bulunamayacağı; sadece vadeli çek tesliminin satım akdinin kurulduğunu kabule yeterli olmadığı, talep edildiği her iki yanca kabul edilen teminat mektubunu davalı satıcıya teslim ettiğini kanıtlamadığı; e-posta ile teminat mektubu gönderilemeyeceği, gönderilse de hukuki bir kıymeti olmadığı gözetildiğinde davanın reddine karar verilmek gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Gerçekleşen satıma ilişkin sipariş formu, çek teslim tutanağı dosyaya sunulmuştur. İlk anlaşmada çekin haberi olmadan iade edildiği ileri sürülmekte ise de, teminat mektubunun verildiği kanıtlanmadığı gibi, davalıya ihtar keşide ederek ifaya davet etmemiş, satıcıyı temerrüde düşürmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, sunulan deliller ile satıcının temerrüdü kanıtlanamadığından istinaf nedeni yerinde görülen davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından yeniden karar verilerek ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.