İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/325 K.2024/1884

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacının 2011 yılı şubat ayında davalı şirketten okul servisi taşımacılığı yapmak için ... plakalı aracı satın aldığını, müvekkilinin aracı alırken okul servisi olarak olarak kullanacağını ve aracın okul servisine uygun olması gerektiğini belirttiğini, aracın ruhsatına kullanım amacının "yolcu nakli ticari" olarak işlendiğini, müvekkili tarafından aracın 2012 yılında yaptırılan muayenesinde, aracın okul servis taşımacılığı için uygun olmadığının ortaya çıktığını,okul servisi olarak kullanılabilmesi için ruhsatta yolcu nakli ticari değil, okul servisi ticari yazması gerektiğini söylediklerini ,davalı ...

Otomotiv tarafından ruhsatta düzeltme yapıldığını ve müvekkilinin ruhsatına “okul servisi ticari” ibaresi işlenerek müvekkilinin de muayenesi yapılan aracı aldığını, 12.07.2013 tarihli 6495 sayılı kanunun 13. maddesinde araç tanımlarının değiştirildiğini, müvekkilinin aracı da trafik uygunluk belgesinde 16+1 olarak belirtildiğinden otobüs değil, minibüs tanımı içine girdiğini, müvekkilinin bu değişik nedeniyle emniyete ruhsat değişikliği yapılması için gittiğini, ancak ruhsatında tahrifat yapıldığı ve kullanım amacı bölümündeki yazıların kazınarak değişiklik yapıldığını, aracın kayıtlarda okul servisi ticari olarak değil,

yolcu nakli ticari olarak gözüktüğünü söylediklerini müvekkilinin davalı ...

Otomotiv'e başvurduğunu, davalı ithalatçı firma temsilcisi ... firması tarafından 29.06.2015 tarihinde düzenlenen uygunluk belgesi verildiğini, belgenin 52. maddesinden görüleceği üzere aracın 16+1 kişilik koltuklandırılmış okul otobüsü olarak tescil edildiğinin belirtildiğini, bu belgenin emniyete götürüldüğünü, ancak emniyet tarafından bu evrakın ilk trafiğe çıkışta verilmesi gerektiğini, ancak 18.01.2011 tarihli ilk uygunluk belgesinde okul servisi olduğunun belirtilmediğinin, 16+1 kişilik koltuklandırılmış otobüs olduğu şeklinde belirtildiğinin, bu evrak ile işlem yapılamayacağının,

değiştirilmesi için bir çok işlem ve 10.000-TL'ye yakın masraf gerektiğinin bildirildiğini ve ruhsat yenilenerek kullanım amacının yolcu nakli ticari olarak değiştirildiğini, davalının müvekkiline okul servisi niteliği taşımayan aracı sattığının anlaşıldığını, ayrıca aracın muayene raporunda da uygunluk belgesindeki bilgiler ile araç özelliklerinin uygunsuz olduğunun tespit edildiğini, bu uygunsuzluk ve ruhsata okul servisi ibaresinin eklenememesi nedeniyle müvekkilinin okul servisi taşımacılığı yapamayarak zarara uğradığını belirterek,

müvekkilinin ... plakalı aracı okul servisi olarak kullanamaması nedeniyle uğradığı zararın tespiti ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 14.05.2018 tarihli dilekçesiyle dava değerini 82.200-TL artırarak 83.200-TL'ye çıkarmıştır.

CEVAP

Davalı ... vekili; davacının dava dilekçesinde uğradığını iddia ettiği maddi zarar kapsamını açık biçimde belirtmediğini, davacının araçtan faydalanamamasının nasıl gerçekleştiği, ne kadar sürdüğü ve ortalama zararına ilişkin hiç bir bilgi ve belge sunmadığını, davacının aracı ticari işinde kullanmak üzere satın aldığını, müvekkili aracın ithalatçısı olup aracın okul taşıtı olarak kullanılabilmesi için kabin kısmının buna uygun olarak projelendirilmesi gerektiğini, böylece boş durumdaki van sınıfı aracın projeye uygun olarak imal edildiğini ve ruhsat kaydının da bitmiş haline göre yapıldığını, müvekkilinin aracı boş olarak ithal ettiğini,

son kullanıcının aracı kullanacağı amaca göre projelendirdiğini, müvekkilinin bu aşamadaki projelendirme işlemlerine katkısının olmadığını, somut olayda da aracın dava dışı ... firmasınca projelendirildiğini, ruhsat işlemlerinin ise diğer davalı tarafından tamamlandığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilmeyeceğini, davacının imalat hatasına ilişkin bir şikayetinin bulunmadığını,müvekkilinin sorumluluğunun garanti belgesi kapsamıyla sınırlı olduğunu, aracın okul taşıtına uygun hale getirilmesinin dava dışı ... firmasınca gerçekleştirildiğini, bu imalattan kaynaklanan bir sorun bulunsa dahi müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,

müvekkiline süresinde yapılan ayıp ihbarı bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Otomotiv vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, davacının aracı geç kontrol ettirdiğini ve araçta bulunan kusurları öğrendikten yıllar sonra işbu davayı açtığını, davacının zararı azaltma yükümlülüğüne aykırı davranmakla kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; aracın Şubat 2011 tarihinde satın alındığı ve 2012 yılında muayenesinin yapılması esnasında aracın ticari amacına uygun olmadığının anlaşılması üzerine işbu davanın açıldığı, davanın aracı satın aldıktan yaklaşık 1 yıl sonra yapılan muayenede aracın niteliğinin istediği amaca uygun olmadığını anladığı anlaşılmakla, araçtaki ayıbın açık ayıp olarak nitelendirilmesi nedeniyle satın alındıktan sonra 2 gün içinde ayıbı satıcıya bildirmekle mükellef olup, davacının ayıp iddiasını hem içerik hem şekil olarak ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; davalı ithalatçı firmanın temsilcisi olan ... Otomotiv tarafından 29.06.2015 tarihinde düzenlenen uygunluk belgesinde aracın 16+1 (1 rehber öğretmen+ 15 öğrenci) kişilik koltuklandırılmış okul otobüs olarak tescil edildiğinin belirtildiğini, davalı ... Otomotiv tarafından verilen uygunluk belgesinin emniyete ibrazında müvekkiline, bu evrakın ...

Otomotiv tarafından araç ilk trafiğe çıktığı anda verilmesi gerektiğinin, ancak ilk verilen uygunluk belgesinde okul servisi olduğunun belirtilmediğinin, 16+1 kişilik koltuklandırılmış otobüs şeklinde belirtildiğinin, bu evrakla ilgili işlemin yapılamayacağının ve aracın kullanım amacının "okul servisi ticari" olarak değiştirilemeyeceğinin, değiştirilmesi için birçok işlem ve 10.000-TL'ye yakın masraf gerektiğinin belirtildiğini ve ruhsatın yenilenerek kullanım amacının 18.01.2011 tarihli belgedeki niteliğe göre "yolcu nakli ticari" olarak değiştirildiğini, dava konusu aracı okul servis taşımacılığı yapmak üzere satın alan müvekkilinin,

uygunluk belgesindeki bilgiler ile araç özellikleri uygunsuz olduğundan ve ruhsata kullanım amacı olarak “okul servisi” ibaresinin eklenememesi nedeniyle okul servis taşımacılığı yapamayarak zarara uğradığını, dolayısıyla müvekkilinin araç ruhsatındaki tahrifat 2011 yılında yapılmış ise de, ruhsattaki ayıba ilişkin bildirimde bulunduktan sonra ayıbın giderildiğinin kendisine bildirilmesine rağmen aslında bu ayıbın giderilmediğini 29.06.2015 tarihli uygunluk belgesini emniyete götürdüğünde haberdar olduğunu, 11/09/2017 tarihli kök rapor ile 27/04/2018 tarihli ek raporda, aracın iç dönüşümünü hazırlaması gereken ve davalı ...

Otomotiv ile sözleşmeli bulunan dava dışı ... firmasının beraberce sorumlu olduğunun, aracın içerisinde yapılan donanım düzenlenmesi ve ekipmanı açısından okul taşımacılığına uygun olmaması sebebiyle aracın gizli ayıplı olduğunun belirtildiğini,mahkemenin 17. celsesinde verilen ara kararda belirtilen tüm hususlara 30/06/2020 tarihli kök ve 12/03/2021 tarihli ek raporda değinilmediğini, bu yönüyle raporlar eksik olup, kök rapordaki eksikliğin ek rapor ile de giderilmediğini, bu iki raporda ayıbın türü konusunda ve kusurun tespiti bakımından hiçbir değerlendirme yapılmadığını,

önceki kök ve ek raporlardan da açıkça görüldüğü üzere gizli ayıp mevcut olup, müvekkilinin gizli ayıp olduğunu teknik muayene sonucu öğrenir öğrenmez karşı tarafa başvuru yaptığını, müvekkilinin ruhsatta yaşadığı sıkıntılar nedeniyle aracı aldığı günden beri okul servisi olarak kullanamadığını, aracını bu süreçte personel taşımacılığında kullanmışsa da, araç ayıplı olmasaydı okul servis taşımacılığından da ayrıca gelir elde edeceğini, yani aynı zamanda hem personel, hem de okul servis taşımacılığı yapacağını, dolayısıyla müvekkilinin okul servis taşımacılığından elde edeceği kardan mahrum kaldığını,

ayıp ihbarının ispat açısından şekle tabi olmayıp her türlü delille ispat edilebileceğini, kaldı ki olayda davalılar ağır kusurlu olduğundan, müvekkilinin süresinde ayıp ihbarında bulunmadığından söz edilemeyeceğini, ayrıca ilk kök ve ek rapor ile son kök ve ek rapor arasındaki çelişkilerin giderilmemesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satıma konu aracın ruhsatının okul servisi olarak düzenlenmesi gerekirken personel servisi olarak düzenlenmesi nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı tarafça; davalı ...

Otomotiv firmasından satın alınan aracın ruhsatının davalının kusuru nedeniyle okul servisi yerine personel servisi olarak kullanılabilecek şekilde düzenlenmesi nedeniyle aracın personel taşıma işi yanında okul servisi olarak kullanılamaması nedeniyle oluşan gelir kaybının satıcı ve ithalatçı olan davalılardan tahsili talep edilmiştir. Somut olayda; davacı tarafça ... marka ve model ticari aracın 11.02.2011 tarihinde 76.417,80-TL bedelle davalı ...

Otomotiv'den satın alındığı, aracın 18.01.2011 tarihinde dava dışı ... firmasınca düzenlenen uygunluk belgesinde 16+1 kişilik koltuklandırılmış otobüs olarak belirtilmiştir.

Davacı tarafça, bu uygunluk belgesine istinaden düzenlenen ilk ruhsatta aracın kullanım amacının yolcu nakli-ticari olarak kaydedilmiş olduğu, aracın 2012 yılındaki muayenesinde okul servisi olarak kullanılmasının mümkün olmadığının tespiti üzerine, ruhsatın okul servisi-ticari olarak düzeltildiği kabul edilmiştir.

02.08.2013 tarihli RG'de yayımlanan 6495 sayılı kanunun 13. maddesinde araç sınıflarının yeniden belirlenmesi üzerine gerekli ruhsat değişikliği için davacı tarafça yapılan başvuru sonucunda, aracın uygunluk belgesinde yolcu nakli kayıtlı olmasına rağmen ruhsatta okul servisi olarak geçmesi nedeniyle kayıtlarla uyumsuzluk tespiti nedeniyle, bu kez davacı tarafından dava dışı ... firmasından 29.06.2015 tarihli uygunluk belgesinin alındığı, ... firmasınca düzenlenen 29.06.2015 tarihli bu ikinci uygunluk belgesinde aracın 16+1 (1 rehber öğretmen+15 öğrenci) kişilik koltuklandırılmış okul otobüsü olarak belirtildiği,

bu arada aracın 06.06.2015 tarihli muayenesinde "üst yapı değişikliği: uygunluk belgesindeki bilgiler ile araç özellikleri uyumsuz" tespiti ile ağır kusurlu olarak nitelendirildiği, dava dilekçesinde kabul edildiği üzere davacının 29.06.2015 tarihli uygunluk belgesi ile ruhsat değişikliği için emniyete başvurusunda, bu kez aracın ilk uygunluk belgesinde yolcu nakli ibaresinin bulunması nedeniyle işlem yapılmadığı,

yine dava dilekçesinde belirtildiği üzere bu aşamada yapılacak işlemlerle ve yaklaşık 10.000-TL masraf ile gerekli düzeltmenin yapılabilecek olmasına rağmen davacı tarafından bu işlemler yapılmayarak aracın personel servisi olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece alınan 30.06.2020 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, aracın trafiğe çıktığı 14.02.2011 itibariyle teknik ve kapasite olarak Okul Servis Araçları Yönetmeliğine göre okul servisi olacak nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Aracın davacı tarafça okul servisi olarak kullanılmak üzere satın alındığı ve davalı tarafından satışı yapılan aracın da bu niteliğe haiz olduğu belirlenmiştir.

Davalıların, davacıya satılan aracın okul veya personel servisi olarak kullanılabileceği konusunda davacıya yönelik herhangi bir taahhütleri bulunmamaktadır. Davacı taşıyıcıya, servis olarak kullanılmak üzere ve bu nitelikleri haiz araç satılmış olup, aracın davacının belirleyeceği kullanım amacına göre tadilatının yapılması ve buna dayalı olarak uygunluk belgesinin alınması, taşıyıcı olan davacının sorumluluğundadır.

Dolayısıyla davacı, kullanım amacına göre aracın tadilatını yaptırıp uygunluk belgesine göre de ruhsatını belirlemek yükümlülüğü altındadır. Bu nedenle somut olayda aracın uygunluk belgesi ile ruhsattaki kaydının tutarsız olması nedeniyle ayıp veya sözleşmeye aykırı ifadan söz edilmesi mümkün olmayıp, aracın personel servisi yanında ayrıca okul servisi olarak kullanılamaması nedeniyle oluşan zarardan davalıların sorumlu tutulması mümkün değildir.

Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle,istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.