İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1109 K.2024/1045

İhtiyati hacze itirazın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ek kararın talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu ilişkiye binaen cari hesap sürdürüldüğünü, alacaklı müvekkili firma tarafından borçlu firma aleyhine birçok fatura kesildiğini, bu faturalara borçlu firma tarafından itiraz edilmediğini, fatura eklerinin de mahkemeye sunulduğunu, İş bu cari hesap ilişkisi sonucunda alacaklı müvekkili ile borçlu arasında mutabakat imzalandığını, 29.02.2024 tarihi itibariyle mutabakat ile sabit olduğu üzere müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 168.604,34-TL alacağını teminen ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece, alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edildiği, ihtiyati haciz koşulları gerçekleştiğinden, sunulan e-faturalar, taraflar arasında imzalanan 29/02/2024 tarihli mutabakat ve cari hesap kapsamında, toplam 168.604,34-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 25.290,65-TL teminat karşılığında İİK'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür etmemek üzere İİK'nin koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, takibe dayanak borcu bulunmaması sebebiyle 19.03.2024 tarihinde itiraz edildiği ve takibin durduğunu, yetki yönünden itiraz ettiklerini, karşı tarafça sunulan mutabakat olarak adlandırılan belgenin müvekkil şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığını, iddia edilen borç hakkında mutabakata varıldığından veyahut ihtiyati haciz kararının temel koşulu kapsamında borcun ikrarından söz edilmesi hukuken mümkün olmadığından ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, yetki ve diğer itirazlarının kabulü ile, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, borçlu vekili tarafından icra dosyasına 25/03/2024 tarihinde ödeme yapıldığı, icra dosyasının infazen kapatıldığı ve itirazın konusuz kaldığı, HMK'nın 331/1.

Maddesi gereğince itiraz tarihindeki haklılık durumuna göre yargı gideri ve vekalet ücreti takdiri gerektiği, İİK'nin 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulduğu, HMK'nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili olduğu,

ihtiyati hacze itiraz edenin adresi Bahçelievler/ İst, ihtiyati haciz talep eden alacaklının adresinin Ümraniye/İst olduğu, mahkemenin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olmadığı, yetki itirazı yerinde olduğundan yargı giderinin ihtiyati haciz talep edenden tahsili gerektiği, itirazda haklılık durumuna göre yargı giderinin ihtiyati haciz talep eden üzerinde bırakılmasına ve itiraz eden lehine vekalet ücreti verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, fatura bedelleri müvekkili şirkete ödenmediğinden karşı yan hakında İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatılarak ihtiyati haciz başvurusunda bulunulduğunu, aynı gün içinde borçlu şirket tarafından dosya borcunun icra dosyasına ödendiğini, akabinde ihtiyati hacze itiraz eden borçlu şirket vekili yapılan ödemenin alacaklıya ödenmesine muvafakat ettiklerini beyan ederek dosyanın infaz edildiğini, ihtiyati hacizlerin düştüğünü itirazın konusuz kaldığını, davanın konusuz kalmasına sebebiyet sağlanırsa HMK nın 331/1. maddesi uyarınca davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim,

davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargı giderlerini takdir edilmesi gerektiğini, borçlu şirket 26.03.2024 tarihinde ihtiyati haciz ilam vekalet ücretini de banka hesabına ödediğini, karşı yan her ne kadar yetki itirazında bulunmuş ise de itirazlarının süreci uzatmak amacıyla yapıldığını, icra takibinin dayanağı, mal bedeline ilişkin faturalar olup, dava bir miktar para alacağına ilişkin olduğunu, alacaklının muamele merkezinin bulunduğu yer icra dairesi ve mahkemesi de yetkili olduğunu, yetki itirazlarında sadece Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir şeklinde yaptığı itirazının eksiklikler içerdiğini,

alacaklı müvekkilin mersis adresinin Anadolu Adliyelerine bağlı olduğunu, yetki itirazında Bakırköy olarak iddia ettiği için ve doğru yetki itirazında bulunmadığı için yetki itirazlarının reddi gerektiğini ileri sürerek, ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ile yargı giderinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nin 265. Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; ....haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir... Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.İİK'nin 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine itiraz ihtiyati hacze itiraz süresi içinde ileri sürülebilecektir. İİK'nın 50’nci maddesi de HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörmüştür. Söz konusu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir.

İhtiyati hacizde yetkiyle ilgili diğer hukukî meselelerde, öncelikle İİK'da ki özel hükümler uygulanmalı, bu hükümlerin yetersiz olması hâlinde ihtiyati haciz müessesesinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde HMK kıyasen tatbik edilmelidir. Mahkemece yetki itirazının yerinde görülmesi hâlinde ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir.

Diğer bir anlatımla yetki itirazının kabulü hâlinde mahkemece HMK’nın 20. maddesine göre, dosyanın yetkili mahkeme belirtilmek suretiyle yetkisizlik kararı ile gönderilmesine karar verilemez.Birden fazla yetkili mahkemenin bulunması hâlinde ihtiyati haciz isteyen alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yetkili mahkemede ihtiyati haciz talep etmek zorunda olmadığından, borçlunun HMK’nın 20. maddesi anlamında yetkili mahkemeye ilişkin seçimlik bir hakkı da bulunmamaktadır.

Yetki itirazının kabulü suretiyle ihtiyati haczi kaldırılan alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yerle sınırlı olmaksızın yetkili herhangi bir yerden tekrar ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.İhtiyati hacze yetki bakımından itiraz halinde; yetki itirazında bulunan borçlunun itirazlarını gerekçelendirerek ispat etmesi zorunludur.

Borçlunun itirazında yetkili mahkemeyi belirtmemesi veya gösterdiği mahkemenin yetkili olduğunu ispat edememesi hâlinde yetki itirazı da reddedilmelidir. (Yargıtay 19 HD nin 2008/10958 esas 2008/12419 karar sayılı emsal ilamı) İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu vekili, borçlunun ikametgahının Bahçelievler/ Bakırköy olduğunu bildirerek ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasını talep etmiştir.

Alacaklı vekili, yetkili mahkemenin eksik gösterildiğini ileri sürmekte ise de; yukarıda yapılan açıklamalar ışığında ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine itiraz halinde yetkili mahkemelerin tamamının doğru şekilde gösterilmesi gerekmez. Karşı yan borçlu itirazında yetkili mahkemeyi yerleşim yeri mahkemesi olarak doğru olarak göstermiştir.

İhtiyati haciz kararına konu alacak faturalara dayalı cari hesap bakiyesine ilişkin olup, TBK'nin 89, HMK'nın 10. maddeleri uyarınca para borcunun ifa yeri olan alacaklının ikametgahı veya genel yetki kuralı gereğince borçlunun yerleşim yeri mahkemeleri yetkilidir. İhtiyati haciz kararını veren mahkemeyi yetkili kılan bir yasal düzenleme yoktur.

HMKnın 331. madde kapsamında incelenmesi gereken haklılık, borçlunun ihtiyati haciz kararına itirazında haklı olup olmadığı noktasındadır.İhtiyati haciz aşamasında borcun ödenmesi, alacaklıya ödenmesine muvafakat etmesi nedeniyle icra dosyasının infaz edilmesi nedeniyle alacaklı haklı sayılamayacaktır.

Alacaklı yetkisiz mahkemeye başvurarak ihtiyati haciz kararı aldığından, bu sebeple karşı yan borçlu yetki itirazında haklı,yetkisiz mahkemeden ihtiyati haciz kararı talep etmiş olduğundan yargı giderinin ihtiyati haciz isteyen alacaklı haksız durumda olduğundan yargı giderinin alacaklı üzerinde bırakılmasında hukuka aykırılık yoktur.Açıklanan nedenlerle, borç ödenip dosya infaz edildiğinden itirazların konusu kalmadığından reddine,

yetkisiz mahkemede ihtiyati haciz isteyen alacaklının alacaklı olduğu sabit olsa dahi ,karşı yan borçlunun yetki itirazı haklı olduğundan yazılı olduğu şekilde yargı gideri ve vekalet ücreti takdir edilmesinde hiç bir isabetsizlik olmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.