İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1117 K.2024/1065

Davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili. Davalı ... Tur A.Şnin 28/02/2003 tarihinde kurulduğunu ve o zamandan bu yana aktif olarak faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin 2003 yılında ticaret siciline kayıt ettirilmesine rağmen 2017 yılında ...

Turizmin kendi internet sitesinde "..." başlığı ile duyuruda bulunulduğu "..." başlığı ile buna ilişkin çıkan haberleri paylaştığını, davalı Şirketin şirket unvanı ile terkin edilmiş şirketlerin unvanları arasındaki farklılık küçük kelime oyunlarından ibaret olduğunu, davalı şirketin terkin edilmiş şirketler ile aynı faaliyet kolunda çalışmayı sürdürerek aynı amblemi kullandığını, davalı şirketin kendini sosyal medya hesaplarında kurulduğu tarihe gönderme yaparak "..." ve "..." olarak tanıttığını, borçlu şirket ile davalı şirket arasındaki ilişkinin basit bir 'bağ'dan ibaret olmadığını,

davalı şirket tüm unsurları ile borçlu şirketin devamı niteliğinde olduğunu,belirterek terkin edilmiş olan şirketler arasında geçerli bir organik bağın olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili.

Organik bağ olgusu 6102 sayılı TTK ve sair mevzuatta tanımlanmamış olmakta birlikte, yargı kararları ile ortaya çıktığı organik bağın varlığı ancak belirli kriterlerin varlığı halinde söz edilebileceğini, salt unvan benzerliği veya sektörel yakınlık şirketler arasında organik bağ bulunduğuna delalet etmediği,iktisadi bütünlük aranması gerektiğini,Müvekkil şirketin 2003 yılında kurulduğunu ve kuruluşundan bu yana ... vergi kimlik numarası ile faaliyetine devam ettiğini,

tüzel kişiliklerin vergi kimlik numarası unvan değişikliğinden dahi etkilenmediğini,aynı gruba ait olan şirketlerin aralarında organik bağ bulunması dahi olağan olmakla beraber sorumluluk için yalnızca bunun yeterli olmadığı, mesnetsizce "kelime oyunu" olarak tabir edilen hususun müvekkil şirket bir AŞ olarak kurulduğunu ve dava dışı şirketlerin Ltd Şti. olduğunu, bu iki şirket türü arasındaki kuruluş farkları ile esaslı unsurlarının kelime oyunu gibi basit bir tabirle ifade edilemeyeceğini belirttiği, alacağını tahsil edebilmek adına ilgisiz unsurların bütünlük sağladığını iddia eden davacının salt unvan benzerliğinden yola çıkarak,

kuruluşundan bu yana aynı vergi kimlik numarası ile faaliyet göstermekte olan müvekkil şirketi sorumlu tutabilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının, terkin edilen şirketler hakkında icra takibi başlattıklarını ancak şirketlerin terkin olması nedeniyle takiplerin sonuçsuz kaldığını, bu nedenle davalı şirket ile terkin edilen şirketler arasındaki organik bağ olduğunu iddia ederek tespit istemiyle dava açıldığı, davacının istemi, ancak bir eda davasında ileri sürülebilecek nitelikte olduğunu, görülmekte olan veya açılacak bir davada iddia ve savunma olarak ileri sürülebilecek konular için ayrı bir tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece duruşma açılmadan karar verildiğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, mahkemece hukuki yarar yokluğu olduğundan bahisle yeterli gerekçelendirme yapılmaksızın karar verildiğini, salt kanun hükmüne yer vererek genel ve soyut değerlendirmeler yapıldığını, müvekkilinin alacağı mahkeme ilamına dayandığını, borçlular aleyhine usulüne uygun olarak ilamlı icraya başvurulduğunu, müvekkilinin ilgili icra dosyasına konu alacağını talep hakkı saklı iken hukuki yararın olmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davalı şirketin dava dışı şirketi tüm hak ve vecebiyle devralması işbu davanın açılmasındaki zarureti açıkça gösterdiğini, müvekkilinin mevcut alacağına kavuşması başkaca bir dava yoluyla mümkün olmadığından, işbu davaya konu hukuki ilişkinin tespiti zaruri olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesine talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının cismani zarar tazminat borçlusu terkin edilen şirket ile davalı arasındaki organik/hukuki bağın tespitine ilişkindir.

Davanın ilk olarak açıldığı İstanbul 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/09/2023 tarihli, 2022/147 Esas - 2023/92 Karar sayılı kararı ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş davacı vekilinin istinafı üzerine, Dairemizce verilen, 2024/286-279 esas-karar sayılı kararımız ile; uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevli olduğundan görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yargılamaya devamla istinafa konu kararın verilmesi yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,

davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-c maddesi gereğince usulden reddine, dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Hukuki yarar dava şartıdır. Eda ve inşaî davalarda hukuki yararın bulunduğu varsayılır.

Tespit davalarında ise her olayın özelliğine göre davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli, özellikle eda davası açılması mümkün olan hallerde olumlu tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmelidir. Somut olayda, hukuki yarar öncelikle incelenmesi gerekmekte olup; davacılar tarafından davalılar ile icra dosya borçlusu şirket arasında organik bağ bulunduğu ileri sürülerek alacak talebi yöneltilmesi mümkündür.

Açılmış ve görülmekte olan ya da açılacak bir davada iddia ve savunma olarak ileri sürülebilecek konular için ayrı bir saptama (tesbit) davası açmakta hukuksal bir yarar bulunmamaktadır.

Davacı vekili, duruşma açılmadan karar verilmesi nedeniyle hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmekte ise de, görevli mahkemeye gönderilmeden evvel dilekçe teatilerinin tamamlandığı, hukuki yarar dava şartı olup, taraflar dinlenmeden karar verilmesinde hukuki dinlenilme hakkının ihlalinin kabul edilebilir olmadığı, duruşma açılması gerektiği yolundaki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf sebepleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.