İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/268 K.2024/277

Davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ...'ın enerji sektöründe uzun yıllar birlikte çalıştığını ve birçok proje şirketi kurduklarını, çoğunun üçüncü kişilere devredildiğini, davalı şirketlerin satılmayarak, bu şirketler üzerinden ticari faaliyete devam edildiğini, müvekkili sahada olduğu için şirketlerin davalı adına kurulduğunu, bu şirketlerin büyümesi üzerine davalı ...'ın müvekkilinin kaydi olarak ortak olmamasını fırsat bilerek 2019 yılından itibaren müvekkilini şirketlerden uzaklaştırdığını,vekaletnamelerin 27/01/2020 tarihli azilname ile sonlandırıldığını,

... şirketinin isminin Rüzgar ve ortaklarının soyadlarının başharflerinden oluştuğunu,..AŞ'nin kuruluştaki adının ...

AŞ olduğunu, şirket ünvanının müvekkilinin memleketi Şavşat İlçesi/ Yavuzköy'den esinlenerek müvekkili tarafından belirlendiğini, ...AŞ'nin müvekkili ile ... tarafından kurulduğunu ve Gün Makinabakan adına tescil edildiğini, muvazaalı olarak tüm hissenin ...'ya devredildiğini, müvekkilinin davalı şirketlerde %50'şer hissedar olduğunun tespitine, 2018-2022 yıllarına ait kar paylarının tahsiline, davalı şirketlerin feshine,şirketlere yönetim veya denetim kayyımı atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, davacının davalı şirketlerde pay sahibi olmadığını,...nın davacının RKT ile iş ilişkisinin sona erdikten sonra faal olduğunu, ...'nın ortağı olmasının mümkün olmadığını, devirde ne gibi bir muvazaa olduğunun anlaşılamadığını, davacının RKT çalışanı olup, iş ilişkisinin 13/09/2015 tarihinden30/09/2017 tarihine kadar sürdüğünü, davacının iddia ettiği üzere inançlı işlem bulunmadığını, davacının RKT şirketinin ortağı değil çalışanı olduğunu, pay sahibi olmayan davacının kar payı alacağı olmadığını davacı'nın, “gizli ortak” olduğu iddiasıyla açtığı davanın;taraflar arasında inançlı işleme konu hiçbir sözleşme olmaması,

davacının yürüttüğü işlerin tümünün RKT ile iş ilişkisinden kaynaklanması ve davacının pay sahipliği sıfatını iktisap etmemiş olması sebepleriyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının, mahkemenin 2023/268 Esas sayılı dosyası kapsamında inanç sözleşmesi nedeniyle davalı şirketlerde %50 oranında paydaş olduğunun tespiti yanında davalı şirketlerin haklı nedenle feshini talep ettiği, haklı nedenle fesih ile ortaklık payının ödenmesine ilişkin davanın anılan davadan tefrik edilmesine, dava tarihi itibariyle pay sahibi olmayan davacının eldeki dava yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece ara kararlar tesis edilip duruşma günü verildiği halde dosyaların re'sen ele alınarak ara kararlarla usulden ret karar verilmesinin usule ve esasa aykırı olduğunu, 2023/268 esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, anonim şirketlerin feshi davasının, kanunun açıkça öngördüğü yenilik doğuran inşai bir dava olduğunu, mahkemece müvekkilinin davalı şirketlerde hissedar olduğunu tespiti kararı verilmesi durumunda eldeki davanın görülmesinde hukuki bir engel bulunmayacağını, çıplak nama yazılı hisselerin şirketçe pay defterine kaydedilmesi -kurucu değil bildirici olarak- gerekli ve yeterli olduğu halde, tescil talebi bulunmadığından bahisle davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davalı şirketlerin davalı şirketlerin haklı nedenle fesih ve tasfiyesi, tasfiye payının hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkindir.Mahkemece; eldeki dava mahkemenin 2023/268 esas sayılı dosyasında devam eden davacının inanç sözleşmesi nedeniyle davalı şirketlerde %50 oranında paydaş olduğunun tespiti talebinden tefrik edilmesine karar verilmiştir.

TTK nun 531(1) maddesinde haklı sebeblerin varlığında ,sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini teşkil eden pay sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine, davacı pay sahiplerine, payların değeri ödenerek davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun bir çözüme karar verebilir.

"Anonim şirketin haklı sebeble feshi ve çıkmaya izin davalarında ancak pay sahipleri aktif dava ehliyetine haizdir. Ortaklık sıfatının dava sonuna kadar korunması gerekir. Taraf ve dava ehliyeti HMK 114/1-d maddesi uyarınca dava şartı olduğundan resen gözetilmesi gerekir.

Davacının şirketlerin ortağı olmadığı, Davacı vekili tarafından şirketin fesih ve tasfiyesi için dava açıldığı bu davanın eldeki dava için bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de; dava tarihi itibariyle şirket ortağı olmayan davacı için haklı sebebin de gerçekleştiği kabul edilemeyeceğinden davanın sonucunun beklenmesinde bir yarar bulunmamaktadır.

Davacının şirket ortağı olmadığından dava açmaya aktif husumet ehliyetinin olmadığı anlaşılmakla davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.