İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/94 K.2025/1209

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01/08/2016 tarihinde davalı banka ile genel kredi sözleşmesi akdettiğini ve müvekkiline 15.000.000-TL kredi tahsis edildiğini, müvekkilinin düzenli olarak vade günlerinde ödeme yaptığını, 2018 yılında ülkede yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle davalı banka tarafından müvekkilinin kredi taksitlerinin ödemesine %30 gibi fahiş bir faiz oranı uygulandığını, 3 ve 6 ay sürelerle ertelenmiş ve davalı banka tarafından ertelenen taksitler de müvekkili tarafından ödendiğini,

müvekkili davalı bankaya faizlerin düşmeye başlaması ile müvekkilinin ekonomik ve ticari menfaati zedelenmeye başlandığını,...bank ... şubesindeki kredisini kapatmaya karar verdiğini, müvekkilinine tahsis edilen kredi miktarı ve davalı bankaya yapılan ödemeler dikkate alındığında, müvekkilinden hesap kapanırken alınması gereken tutarın yaklaşık 13.400.000-TL olması gerekirken, davalı banka tarafından faiş bir kredi kapama komisyonu uygulandığını, müvekkilinden kredi kapama ve ipotek feki adı altında haksız ve hukuka aykırı olarak 14.279.000-TL tahsis edildiğini ve taraflar arasındaki kredi ilişkisi 21/10/2019 tarihinde sona erdiğini,

kredi kapama ücreti ve ipotek fek ücretinin iadesini talep etme zorunluluğu olduğundan öncelikle dava şartı olana arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, davalı banka tarafından erken kapama komisyon bedeli ve ipotek fek ücretinin tahsil edilmesinin hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin 879.000-TL fazla ödeme yaptığını, müvekkili tarafından ödenen erken kapama komisyon ücretinin ve ipotek fek ücretinin 21/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte iadesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu masrafların davacının bilgi ve onayı dahilinde tahsil edildiğini, tacir olan davacı imzaladığı sözleşmeler ile bağlı olup, davacıdan alınan masraflar taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, davacı bu sözleşmeye uygun olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyemeyeceğini, aksi yönde bir düşünce sözleşmeye bağlılık ve irade özgürlüğü ilkesine aykırı olacağını,

davacı tarafa kredi kullandırım aşamasında gerekse kredisini erken kapatma talebi olduğunda söz konusu kredinin kapatma koşulları ve kredi kapanması kapsamında tahsil edilecek ücretlerin açıkça bildirildiğini, dava tarafından imzalanan 02/05/2018 tarihli genel kredi sözleşmesinin 12.3 maddesinde faiz, komisyon, masraf, vergi, resim, harç ve fonlar başlığı altında bu tür masraf, komisyon ve vergilerin müşteriye ait olduğu açıkça yazıldığını, ticari kredi erken kapama bedeli hukuka ve sözleşmelere uygun olduğunu,

davacı erken kapama bedellerinin hesaplanarak kredinin başka bir bankaya taşınması hususunda müvekkil bankaya açıkça talimat verildiğini, davacıdan alınan erken kapama ücreti taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesine ve davacı tarafından verilen erken kapama talimatına uygun olduğunu ve sözleşmeye uygun olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyemeyeceğini, davacı tarafın davaya konu masrafları öderken hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, bu nedenle yapılan ödemenin iadesini talep edemeyeceğini,

hesap ekstresi/dekontlar fatura niteliğinde olup tacir olan davacı TTK hükümleri gereğince basiretli davranak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, tacir olan müvekkilinin bankacılık hizmetleri sebebiyle ücret tahsil etmesine yasal bir engel olmadığını, müvekkili banka ile taraflar arasında akdedilen sözleşme, 5411 sayılı kanun’un 144. Maddesi ve T.C.

Merkez Bankası Komisyon ve Masraf Listesi’nin çizdiği sınırlar çerçevesinde ve davacı şirketin talebi doğrultusunda hareket ettiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle usule ilişkin itirazlarının değerlendirilerek davanın usulden reddini, davanın esasına girilmesi halinde, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 11/10/2022 tarih 2020/693 Esas- 2022/709 Karar sayılı kararında;"....Dava, davacının, kredi erken kapama komisyonu, ipotek fek ücreti ve kredi dosya masrafları adı altında, davalı bankaya ödenen tutarın iadesini teminen açılan alacak davasıdır. ..Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; sözleşme, taahhütname, tahsilat dekontları, kredi ödeme planı, ticari defter ve belgeler, yazışmalar ve tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli kabul edilerek, taraflar arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı ve davacıya kredi kullandırıldığı,

kullandırılan kredinin 21/10/2019 tarihinde erken kapama komisyonu tahsilatı ile birlikte davacı yanca kapatıldığı, bankacı bilirkişi tarafından, davalı banka tarafından tahsil edilen erken ödeme komisyonu tutarın %9,53 oranına tekabül ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında erken kapama komisyon oranının %5 olarak belirtildiği,

davalı bankanın tahsil ettiği erken ödeme komisyonu tutarının, sözleşme hükmü kapsamında %5 üzerinden hesaplanan kısım dışında kalan ve bilirkişi tarafından hesaplanan toplam 411.410,13-TL.’nı davacıya iade etmesi gerektiği, ipotek senedinin 7. Maddesine istinaden, ipotek fek ücretinin davacıya ait olduğu,

dosya masrafına ilişkin olarak herhangi bir belge sunulmadığı gibi dosya masrafı alındığına ilişkin bir kayıt da bulunmadığı buna ilişkin iddianın ispatlanamadığı anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulü ile erken ödeme komisyonu talebinin, 900-TL. ‘na 14/12/2020 dava tarihinden, 410.510,13-TL.’na ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile,''1-Davacının davasının kısmen kabulü ile,

900-TL.’na 14/12/2020 dava tarihinden, 411.410,13-TL.’na ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'nin "kredinin Erken Kapatılması /erken Ödeme" Başlığını Taşıyan 1.4.

Maddesinde;"... ya da kredi tutarının tamamının veya bir kısmının vadesinden önce ödenmesi durumunda; müşteriden, erken ödeme bakiyesinin % 05 (yüzde beş) oranında ve/veya bankanın TCMB'ye bildirdiği oranlar çerçevesinde kalınmak kaydı ile güncel oranda erken ödeme komisyonu tahsil edilecektir." ifadesinin yer aldığı, ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile düzenlenmesi ile T.C.

Merkez Bankası'na bırakılan hususlara ilişkin olarak TCMB'nin 9.12.2006 tarih, 26371 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesaplan Kâr ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında 2006/1 sayılı Tebliği" nin “Kredi Faiz Oranları ve Sağlanacak Diğer Menfaatler” başlıklı 4. Maddesinde Bankalarca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak âzami faiz oranları ile faiz dışındaki diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve azami sınırlarının serbestçe belirleneceğinin düzenlendiği,

Düzenleme kapsamında müvekkil Banka tarafından 2019 yılı için erken kapama oranının %10 olarak bildirildiği ve bankaca TCMB'ye bildirdiği oranlar çerçevesinde kalınmak kaydı ile güncel oranda erken ödeme komisyonu almasının sözleşmeye uygun olduğu ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda %5 oranında komisyon alınması gerektiği belirtilerek hesaplama yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Davaya konu masrafların davacının bilgisi, onayı ve talimatı dahilinde tahsil edildiğini, tacir olan davacının imzalamış olduğu sözleşmeler ile bağlı olup,

davacıdan alınan masraflar taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesine ve T.C. Merkez Bankasına bildirilen masraf ve komisyon listesine uygun olduğunu,Davacı, davaya konu masrafları öderken hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, bu nedenle yapılan ödemenin iadesini talep edemeyeceğini, Yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda ise, kök rapordaki tespitler bir anda göz ardı edilerek,

bir önceki ek rapora karşı itirazlar incelenmeksizin, tacir olan davacıyla müvekkil banka arasında akdedilen sözleşme maddesi eksik şekilde yorumlanarak ve TCMB'ye bildirilen masraf komisyon listeleri de dikkate alınmaksızın erken kapama komisyonu oranı %5 olarak esas alındığını, yerel mahkemenin haksız ve hukuka aykırı şekilde düzenlenen bilirkişi ek raporu esas alınarak verdiği kararın da haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca yerel mahkemece tüm bu itiraz ve beyanlar gözetilerek,

kök ve ek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir rapor alınmaksızın verilen haksız ve hukuka aykırı karar, aynı zamanda eksik incelemeye dayalı olarak verildiğini,Dolayısıyla yerel mahkemenin anılan kararını, yalnızca davalı banka aleyhine olan hususlar bakımından istinaf etme ve işbu kararın kaldırılmasını talep etme zarureti hasıl olduğunu beyanla, ileri sürülen istinaf sebepleri doğrultusunda Yerel Mahkeme kararının davalı banka lehine ortadan kaldırılmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın davalı banka açısından esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi kapsamında davacıya kullandırılan kredilerin erken kapatılması sebebiyle fahiş olarak tahsil edilen erken ödeme komisyonu ile ipotek fek ücreti ve kredi dosya masrafının iadesi talebine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş,

karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 1.4 maddesinin ..."ya da kredi tutarının tamamının veya bir kısmının vadesinden önce ödenmesi durumunda; müşteriden, erken ödeme bakiyesinin % 05 (yüzde beş) oranında ve/veya bankanın TCMB'ye bildirdiği oranlar çerçevesinde kalınmak kaydı ile güncel oranda erken ödeme komisyonu tahsil edilecektir." hükmünü içerdiği, davacı söz konusu sözleşme hükmü ile bağlı olduğundan davalı bankanın erken ödeme komisyonu tahsil etmesi yerindedir.Taraflar arasındaki ihtilaf tahsil edilecek komisyon oranı noktasındadır.

Davalı banka kredi sözleşmesinin 1.4 maddesi uyarınca bankanın TCMB'ye bildirdiği oranlar çerçevesinde kalınmak kaydı ile güncel oranda erken ödeme komisyonu tahsil edebileceğini, davacıdan da sözleşmenin bu maddesine uygun olarak kullandırılan kredilere ilişkin güncel oranlarda erken ödeme komisyonu tahsil edildiğini ileri sürmüştür.

Ancak taraflar arasından akdedilen genel kredi sözleşmesinin 1.4 maddesinde açıkça % 5 oranında erken ödeme komisyonu alınacağının kararlaştırıldığı, tarafların bu oran ile bağlı olduğu, davalı bankaca ileri sürülen TCMB'ye bildirdiği oranlar çerçevesinde kalınmak kaydı ile güncel oranda erken ödeme komisyonu alınacağına dair hükmün sözleşmede açıkça bir oran belirtilmediği durumda uygulanacağı, davacının taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesine aykırı olarak yapılan fazla tahsilatın iadesini talep etme hakkı olduğu,

bunun için ihtirazi kayıt ileri sürülmesinin zorunlu olmadığı anlaşılmakla Mahkemece sözleşmede belirtilen % 5 oran üzerinden hesaplanan kısım dışında kalan bedelin davacıya iadesine karar verilmesi yerinde olup, davalı vekilinin aksi istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.