İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2026/462 K.2026/485

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketten kredi çektiğini ve karşılığında senet verdiğini, senedin davalı tarafından ..... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve takibin kesinleştiğini, aynı alacakla ilgili ...... İcra Dairesiinn ... Esas sayılı dosyası ile de takip yapıldığını, bu takibe itiraz edilmesine rağmen davalılar tarafından dosyada işlemlere devam edildiğini ve davacıdan ....

İcra Dairesinin borcu da eklenerek fazla para istendiğini, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına konu edilen alacağın mükerrer olduğunu ileri sürerek; takibin mükerrer olduğunun tespitine, takipten ötürü ötürü borçlu olunmadığının tespitine, davalıların takip tutarı olan 244.626,65 TL'nin %20'si oranında kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulmalarına, masraf ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, dava şartı olan bu noksanlık nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, dava dışı ... A.Ş.'nin alacaklarının tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, aynı alacağa ilişkin olarak tahsilde tekerürr olmamak üzere .... İcra Dairesinin ...

Esas dosyasıyla da kambiyo takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin bu alcağa dayanan icra dosyalarını dava dışı ... A.Ş.'den temlik aldığını, genel kredi sözleşmesine dayanan alacağın tahsili için .... İcra Dairesinin ... Esas dosyasıyla başlatılan icra takibinde 17/12/2024 tarihli güncel kapak hesabının 248.629,86-TL olduğunu, buna karşılık davacı tarafından 29/11/2024 tarihinde .... İcra dairesinin ...

Esas dosyasına yapılan ödeme neticesinde müvekkili şirket hesaplarına gönderilen tutarın 143.349,25-TL olduğunu, mükerrer tahsilat olmadığını savunarak, davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise bilirkişiden alacağın tespiti için rapor aldırılmasına ve davanın esastan reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 05/03/2025 tarih 2024/687 Esas - 2025/195 Karar sayılı kararında; davacının 20/11/2024 tarihinde sunduğu beyan dilekçesi ekindeki arabuluculuk son tutanağının incelenmesinde, tarafların davalılardan .......A.Ş ve davacı ...... olduğu, uyuşmazlığın ....

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki borca ve ferilerine itirazın iptali olduğunun yazıldığı, 31/08/2023 tarihinde anlaşamama nedeniyle arabuluculuk sürecinin tamamlandığı ve tutanağın düzenlendiği, davacının verilen kesin süre içerisinde kendisi tarafından menfi tespit davası yönünden yapılmış başvuru üzerine düzenlenmiş yaptığı arabuluculuk anlaşamama tutanağını sunmadığı, menfi tespit ve itirazın iptali davaları birbirlerini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, talep sonuçları bakımından farklı davalar oldukları, aralarında derdestlik ilişkisi bulunmadığı,

dolayısıyla davacı tarafından, davalının dava konusu icra dosyası yönünden itirazın iptali davası için yaptığı başvuru sonucu düzenlenen anlaşamama tutanağının, menfi tespit davası için aranan dava şartını da karşılayacağı ileri sürülmüş ise de; tarafların itirazın iptali davası bakımından anlaşamamaların, menfi tespit istemi yönünden de anlaşamayacakları anlamına gelmediği, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nun 5/A bendi uyarınca, eldeki davada zorunlu arabuluculuğa başvuruya ilişkin dava şartının gerçekleşmediği,

gerekçesi ile davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının aynı alacak hakkında mükerrer takip yaptığını, bu takiplerden dava konusu ... İcra Müdürlüğünün ilamsız takip dosyasına davacı tarafından itiraz edildiğini, ... İcra Müdürlüğü'nün kambiro takibi dosyasına konu borcun ise ödendiğini, itiraz edilen ... İcra Müdürlüğü dosyası ile ilgili olarak arabulucuya başvurulduğunu, anlaşamama neticesinde davalının ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/423 esas sayılı dosyası nezdinde itirazın iptali davası açtığını, davacının da aynı icra dosyası ile ilgili olarak eldeki menfi tespit davasını açtıklarını, mahkemenin arabuluculuk anlaşamama tutanağı ile sadece davalının dava açabileceği gerekçesi ile davacı reddettiğini, bu kararın Anayasa'nın 36 maddesinin ihlali niteliğinde olduğunu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 03/07/2020 tarihli 2023/3808 esas, 2023/4378 karar sayılı kararında karşı davada arabulucu şartı aranmayacağına hükmedildiğini, arabuluculuk başvurusunun konusunun ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası olduğunu, görüşmelerde davalının itirazın haksız olduğunu savunurken, davacının ise itirazın yerinde olduğunu savunduğunu, bu durumda aynı takip dosyası ile ilgili davalı tarafından itirazın iptali davası açmak üzere yapılan arabuluculuk başvurusunun ve anlaşamama tutanağının, davacının açtığı menfi tespit davası için de dava şartının karşılar mahiyette olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava;...... İcra Müdürlüğü'nün ... esas (... eski esas) sayılı ilamsız takibine dayanak alacağın, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı kambiyo takibine konu alacak ile aynı olduğu, aynı alacağın mükerrer takibe konu edildiği, kambiyo takibine konu borcun ödendiği iddiaları ile, ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibinden ve takibe konu alacaktan ötürü davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca menfi tespit davaları bakımından da dava açmadan önce arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak düzenlenmiştir. Davacı tarafından menfi tespit davası açmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı, menfi tespit istemine konu ve davacının itirazı ile duran ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas (... eski esas) sayılı takibi bakımından itirazın iptali davası açılmadan önce bu dosya davalı .... ....

A.Ş tarafından arabuluculuğa başvurulduğu, UYAP sistemi üzerinden dairemizce yapılan inceleme neticesinde, ... A.Ş. Tarafından ... ... nezdinde 13/05/2014 tarihinde itirazın iptali davası açıldığının anlaşıldığı, davacının 08/11/2024 tarihinde ... A.Ş'ye ve ...

A.Ş'ye karşı eldeki itirazın iptali davasını ikame ettiği, davacı istinafının aksine eldeki davanın HMK'nun 132 ve devamı maddeleri kapsamında karşı dava olmadığı, itirazın iptali davasından bağımsız olarak ikame edilmiş bir menfi tespit davası olduğu, menfi tespit davası açılmadan önce arabulucuya başvurma yükümlülüğünün davacı üzerinde bulunduğu,

bu nedenle itirazın iptali davası ikame etmek için bu dosya davalısı tarafından yapılan başvuru sonucu düzenlenen anlaşamama tutanağının, menfi tespit davası yönünden dava şartı eksikliğini gidermeyeceği, dava şartlarının her dava bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği de gözetildiğinde, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmış olup, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.