İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/2443 K.2025/1878

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davaların ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, asıl ve birleşen davalarda her iki taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl davada davacı...vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı...... Ev Aletleri San ve Ticaret AŞ aleyhine cari hesap alacağından dolayı K.Çekmece 2. İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, davalı...tarafın kötü niyetli olarak takibe itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini belirterek, davalı...tarafın haksız itirazının iptali ile %40 oranında hesaplanacak icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı...vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı ...Tic AŞ aleyhine cari hesap alacağından dolayı K.Çekmece 2.İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, davalı...tarafın haklı bir neden olmaksızın icra takibine itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve %40 oranında hesaplanacak icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada davalı...vekili, savunmasında özetle;

müvekkillerinin davacı...tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığının, taraflar arasında düzenlenen 06.03.2009 tarihli ibranamelere göre tarafların aralarındaki alacak-borç ilişkisini tasfiye ettiğini, ibranameye göre tarafların birbirinden alacaklı olmadığını, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemenin 2012/339 Esas, 2016/887 Karar ve 14.12.2016 tarihli kararı ile.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı...tarafından birleşen dosya ile birlikte davalılar aleyhine cari hesap alacağından kaynaklı icra takipleri yaptığı, davalı...tarafından dosyaya sunulan 06.03.2009 tarihli ibranamelerin düzenleniş şekli ve içeriği itibari ile taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı alacak-borç ilişkisini sonlandırdığı,

ibranamelerde davacı...tarafın herhangi bir alacağının bulunmadığının açıkça yazılı olduğu bu nedenlerle davacı...tarafın davalılardan icra takibine konu ettiği alacağının bulunmadığı kabul edilerek her iki davanın ayrı ayrı reddine, davalı...tarafın tazminat talebinin ise koşulları oluşmaması nedeni ile keza reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak..." gerekçesiyle, her iki davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Karar davacı...tarafça istinaf edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2018/2635 Esas, 2020/568 Karar ve 05.03.2020 tarihli kararı ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2016 tarihli 2012/339 Esas- 2016/887 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Kaldırma kararı üzerine dosya kendisine gönderilen ilk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda, eldeki istinaf incelemesine konu karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Öncelikle İBAM kaldırma kararından önce mahkememizce verilen ret kararında taraflar arasında düzenlenen ibraname nedeniyle davacı...tarafın alacağının bulunmadığı belirtilmiş, ancak İBAM kaldırma kararında ibranamelerin geçerli olmadığı kabul edilmiş, bu bağlamda davalıların davacı...şirkete borçları bulunduğu, ibranamede borcun varlığı kabul edilmekle birlikte miktarının açıkça belirtilmediği,

ancak ibranamelerin geçerli kabul edilmemesi nedeniyle borcun miktarının ticari defterlerin incelenmesi sonucunda belirleneceği, asıl ve birleşen dava yönünden davacı...tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olması nedeniyle sahibi lehine delil niteliğinde bulunduğu, birbirini teyit eden bilirkişi raporlarına göre davacı...tarafın asıl dava yönünden 27.903,35-TL; birleşen dava yönünden 627.165,34-TL alacağı bulunduğu, iş bu alacağın ödendiğine ilişkin davalı...tarafından dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, davalı...tarafın borcu sonlandıran belge olarak ibranamelere dayandığı,

ancak ibranamelerin de geçerli olmadığı dikkate alındığında davacı...tarafın asıl ve birleşen davasının kısmen kabulüne, takip tarihinden önce davalı...taraf temerrüde düşürülmediğinden faiz alacağının reddine, takip tarihi dikkate alındığında davalı...tarafın likit olan alacağa yapmış olduğu itiraz nedeniyle davacı...lehine %40 icra inkar tazminatına karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak..." gerekçesiyle, asıl davada: davacı...tarafından davalı...aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, davalının Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline,

takibin 27.903,35-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin faiz alacağının reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına.

Birleşen davada: davacı...tarafından davalı...aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne; davalının, Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ...takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 627.165,34 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin asıl alacak ve faiz talebinin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, asıl ve birleşen davalarda her iki taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davalarda davacı...vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin ... Metal AŞ'den cari hesap alacağından kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığını, mahkemece takibin 627.165,34 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazla talebin reddine karar verildiği,

fazlaya dair talep ve faiz isteminin ret kararının hukuka aykırı olduğunu, tüm bilirkişi raporlarında müvekkili şirket defterlerinin sahibi lehine delil olma şartını sağladığının belirtildiğini, mevcut bilgi ve belgelerden ticari defter ve kayıtlar neticesinde müvekkilinin takip talebinde belirtilen tutarda davalılardan alacaklı olduğunun anlaşıldığını, ayrıca takip tarihine kadar işlemiş faiz alacaklarını talep edebileceğininde tespit edildiğini iddia ederek, asıl ve birleşen davaya ilişkin kısmen redde yönelik kararın kaldırılmasını ve davaların kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve Birleşen davada davalılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, BAM tarafından ibranamelerin geçersiz olduğunun kabul edilmesi sebebiyle mahkemece defterler incelenerek yargılamaya devam edildiğini, kısmen kabul kararının hukuka aykırı olduğunu, tarafların ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmadığının bilirkişi raporları ile açıkça tespit edilmesine rağmen mahkeme tarafından davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunun kabul edildiğini, bunun hukuka aykırı olduğunu, 19.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda her iki tarafın defterlerini lehe delil olma özelliğine haiz olmadığı yönünde görüş bildirildiğini,

taraflara ait ticari defterlerin delil teşkil edemeyeceğinin açıkça tespit edildiğini, mahkeme tarafından davacı...defterlerinin usulüne uygun tutulduğunun kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, %40 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesininde usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl dava yönünden 366,65 TL, birleşen dava yönünden 17.900,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar, açık hesap alacağının tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takiplerine karşı yapılan itirazların İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, her iki taraf vekillerince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, ticari ilişkinin varlığı, davacı...ve davalılar arasında ayrı ayrı ibraname düzenlendiği, davacı...şirket tarafından devir ve temlik sözleşmesinin gerçekleştirilmiş olduğu hususlarında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık, davacının asıl ve birleşen dava yönünden reddedilen cari hesap alacağı ve faiz isteminin usul ve yasaya aykırı olup olmadığı, ticari defter ve kayıtların usulüne uygun şekilde düzenlenip düzenlenmediği, davacıya ait ticari defter kayıtların delil niteliğine haiz olup olmadığı, kabule dair hükmün usule ve yasaya uygun olup oymadığı, kabul edilen alacak miktarları üzerinden %40 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesinin ve davalı...yararına verilen vekaletname ücretlerinin usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı...şirket ile davalılardan ... Metal AŞ ile 06.03.2009 tarihli adi yazılı şekilde düzenlenen ibranamede 06.03.2009 tarihi itibariyle davacı...şirketin resmî kayıtlarında görülen hesap bakiyeleri her ne tutarda olursa olsun davalı ...AŞ'den alacaklı olmadığının beyanı ile şirketin tamamı ile gayrikabil rücu olarak ibra edildiği, ortaklık sözleşmelerinde zikredilen gayrimenkullerin iadesini ... ..Ltd.

Şirketi'nden talep hakkı, ortaklık hakları ve her türlü alacak tazminat taleplerini ileri sürme ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ... Alüminyum... Ltd.

Şirketi'nden 271.109,31 TL alacaklı bulunduğu, bunu aşan sair alacaktan ortaklık sözleşmesine uyma mecburiyeti sebebiyle feragat edileceği, şirket hesaplarının buna göre 271.109,31 TL alacak kalacak şekilde düzenleyeceğinin beyan, kabul ve taahhüt edildiği, davacı...şirket unvanı altında kaşesi üzerinde çift imzanın mevcut olduğu, 06.03.2009 tarihli ayrı bir ibranamenin davalılardan ....AŞ şirketi ile düzenlenmiş olduğu, söz konusu adi yazılı ibranamede 06.03.2009 tarihi itibariyle resmî kayıtlarında görülen hesap bakiyelerinin her ne tutarda olursa olsun karşılıklı olarak birbirlerine borç ve alacakları olmadığı,

bu tarihten itibaren birbirlerinden alacak talebinde bulunulmayacakları ifadeleri ile birbirlerini umumi surette ve gayrikabili rücu olarak ibra ettikleri, her şirketin kendi resmî kayıtlarında görülen hesap bakiyelerini kendi muhasebelerinde uygun gördükleri şekilde sıfırlayacakları ifadelerine yer verildiği, davacı...şirket ile dava dışı ... San. Ltd.

Şirketi arasında 30.06.2010 tarihinde adi yazılı şekilde devir ve temlik sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmede davacının defter ve kayıtlarında alacaklı oldukları ... Metal.. AŞ'den 30.06.2010 tarihi itibariyle 1.077.610,99 TL alacakları bulunduğu, ... Sanayi AŞ'den aynı tarih itibariyle 2.868.779,37 TL alacağın bulunduğu, ... AŞ'den 30.06.2010 tarihi itibariyle 26.003,35 TL alacağının olduğu, bu alacaklara karşılık olarak ... Ltd.

Şirketi'ne ise 30.06.2010 tarihi itibariyle 638.950,00 TL borçlarının bulunduğu, ... San. Ltd. Şirketi'ne olan borca karşılık müteselsil sorumluluklarının devam etmek üzere kendilerine borcu bulunan adları sıralanan firmalardan olan alacaklarının ... ... Ltd.

Şirketi tarafından tahsil edilmek üzere devir ve temlik edilmesine muvafakat ediyoruz ifadelerine yer verildiği, davacı...şirket tarafından 07.02.2012 tarihinde Eyüp 8. Noterliğinde düzenlenen ihtarnamenin temlik verilen dava dışı ..... Ltd.

Şirketi'ne gönderildiği, ihtarnamede devir ve temlik edilmiş olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından bu borçların tahsili için herhangi bir talepte bulunulmadığı, takip işlemi yapılmadığı ancak müvekkili şirkete devir ve temlik edilen alacakların tahsil edilip edilmediği hususunda herhangi bir bilgi verilmediğinden icra takibi başlatılamadığı belirtilerek temlik alacaklarının borçlu şirketten talep edilip edilmediği, talep edildi ise tahsil edilip edilmediğini tebliğ tarihinden itibaren üç gün içerisinde bildirilmesi talep edildiği, dava dışı ...

Ltd. Şirketi tarafından davacı...şirket ihtarnamesine cevaben 14.02.2012 tarihinde Bakırköy 39. Noterliğinde düzenlenen ihtarnamenin keşide edildiği, söz konusu ihtarnamede ihtara konu devir ve temlik sözleşmesinden dolayı ... Alüminyum Ltd.

Şirketi aleyhine Ümraniye 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine girişildiği, diğer firmalardan herhangi bir talep olmadığı, alınan bir ödeme yapılan icra takibinin bulunmadığının belirtildiği, davacı...vekili tarafından dava dışı temlik alanın cevabi yazısı sonrasında Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalılardan ...

AŞ aleyhine 18.04.2012 tarihinde 27.903,35 TL asıl alacak, 366,95 TL işlemi faiz olmak üzere toplam 28.270,30 TL cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlattığı, davalı...borçlu şirket tarafından borca ve takibe itiraz edildiği, davacı...şirket tarafından borçlu ...

AŞ şirketinin 21.02.2012 tarihli ihtarnamesine cevaben 13.03.2012 tarihinde ihtarname keşide edildiği, söz konusu ihtarnamede cari hesaplarda müvekkiline borçlu olduğu hususuna rastlanılmadığı, ekstre ve dayanaklarının bildirilmesini talep edildiğini, alacak dayanağının 01.01.2008 - 31.12.2010 tarihleri arasında cari hesap ve ticari defterler alacak miktarının 27.903,35 TL olduğu belirtilerek yedi gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği,

ödemenin gerçekleştirilmemesi üzerine başlatılan icra takibine karşı yapılan itiraz neticesinde davacı...şirket tarafından birleştirilen Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/339 Esas sayılı dosyasında 20.06.2012 tarihinde İİK 67.maddesi gereğince itirazın iptali davasını açmış olduğu, dava dilekçesinde alacağın %40'dan aşağı olmayacak şekilde icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiş olduğu, davacı...vekili tarafından Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas nolu dosyasında davalılardan ...

Metal...

AŞ şirketi aleyhine 697.945,55 TL asıl alacak, 9.178,51 TL işlemi faiz olmak üzere toplam 707.128,06 TL alacağın tahsili amacı ile 18.04.2012 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, takip alacağına esas olarak 01.01.2008 - 31.12.2010 tarihleri arasındaki cari hesap bakiyesinin gösterilmiş olduğu, davalı...borçlu şirket tarafından takibe, borca ferilerine itiraz edildiği, davacı...şirketin ise iş bu dava dosyası ile birleştirilen Bakırköy 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/171 Esas nolu dosyasında İİK 67.maddesi gereğince itirazın iptali davasının açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarının delillerini dosyaya ibrazı ile ilgili bilgi ve belgeler celp edildikten sonra bilirkişi kök ve ek raporları alınmıştır. Mahkemece yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden asıl ve birleşen davalar yönünden davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 05.03.2020 tarihli kararında taraflar arasında mevcut olan 06.03.2009 tarihli ibranamelerin geçerliliği bakımından değerlendirme yapılmıştır.

Bundan sonra taraf şirketlere ait ticari defter ve kayıtlar ile bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde, asıl ve birleşen davalar yönünden davacının takibe konu edilen asıl alacakları yönünden alacağının subüta ermiş olduğu gerekçesiyle hüküm kurulmuştur. İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesinin yukarıda değinilen kaldırma kararı sonrasında alınan bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli değildir.

Bilirkişi raporlarında tarafların ticari ilişkisinin kaynağı anlaşılamamaktadır. Mahkeme gerekçesinde davacı...defterlerinin usul ve yasaya uygun olduğu kabul edilmiş olmasına rağmen bilirkişi raporlarında uygun olmadığı görüşünün belirtilmiş olduğu tespit edilmektedir. Diğer taraftan ticari defter ve kayıtların usul ve yasaya uygun olması tek başına alacağı ispata yeterli olmayacaktır.

Bu anlamda davacının takip konusu yapmış olduğu cari hesap alacağından dolayı alacağının sübuta erip ermediğine yönelik yeterli incelemenin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacı...tarafa HMK'nın 31. maddesi uyarınca, takibe konu edilen cari hesap alacaklarının neden kaynaklanmış olduğuna dair açıklayıcı beyanda bulunması için süre verildikten sonra taraf şirketlere ait ticari defter ve kayıtları üzerinde dosya içerisindeki deliller de değerlendirilmek suretiyle bilirkişi raporu alınarak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir iken eksik inceleme ile karar verilmiş olması isabetli görülmemiştir.

Kabule göre ise %40 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesinin gerekçesi açıklanmamıştır. Diğer taraftan icra takibinden önce davalı...tarafların temerrüte düşürülüp düşürülmediği değerlendirilerek, davacının işlemiş faiz alacağının sübuta erip ermediğinin değerlendirilmesi gerekir iken değerlendirilme yapılmaksızın buna yönelik talebin reddi isabetli görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a hükmü uyarınca karar kesindir.