İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1750 K.2024/1855

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Bankanın Hasanpaşa Şubesi ile davalılardan ... SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ. arasında akdedilen Kredi sözleşmesine istinaden adı geçen firmaya ticari kredi kullandırıldığını, diğer davalıların ise iş bu sözleşmeyi müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, söz konusu sözleşme hükümlerine riayet edilmediğinden, davalıların sözleşmesi feshedilerek, Kartal ...Noterliğinin 01/10/2021 Tarih. ...

Yevmiye No'lu ihtarnamesi ile söz konusu borç borçlulara bildirildiğini, borcun ödenmemesi üzerine, huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığını, davalıların borçlarının devam ettiğini ve itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar davaya cevap sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; duruşma tarihinden haberdar olan davacı vekilinin mazeret sunmaksızın 06/12/2023 tarihli celseye katılmaması nedeni ile 6100 Sayılı HMK'nun 150. Maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, HMK 150/4 maddesinde belirtilen üç aylık süre içinde davanın yenilenmediği, HMK'nun 150/5 maddesi uyarınca üç aylık sürenin 07/03/2024 tarihi itibari ile dolduğu..." gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Somut olaya bakıldığında, taraflarınca 27.09.2023 tarihli celse için aynı tarihli dilekçeyle mazeretli sayılmasına karar verilmesinin talep edildiği, mahkemece mazeretin kabul edilerek duruşmanın 06.12.2023 tarihine bırakılmasına karar verildiği,

kendilerine duruşma gününü bildirir tebligat yapılmadığı hâlde 06.12.2023 tarihli celsede davacı vekilinin hazır olmadığı belirtilerek davanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, Duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenleme bulunmadığından ve taraflarına usulüne uygun davetiye ile duruşma gün ve saatini bildirir tebligatın dosyada masraf da olmasına rağmen yapılmadığından,

06.12.2023 tarihli celseye tarafların katılmaması nedenleriyle takipsiz bırakılan davanın üç ay içinde yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nın 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, nitekim dilekçe ekinde sundukları emsal nitelikteki Yargıtay kararları ve Hukuk Genel Kurulu kararının da bu yönde olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle, kredi sözleşmesinden kaynaklı alacağın davalı kefillerden tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. 27/09/2023 tarihli celsede, davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününü UYAP sisteminden öğrenmesine karar verilerek bir sonraki celsenin 06/12/2023 gününe ertelendiği anlaşılmaktadır. Davacı vekiline, duruşmanın talik edildiği 06/12/2023 tarihli duruşma gün ve saatini bildirir tebligat yapılmamıştır.

Somut olaydaki uyuşmazlık; mazereti kabul edilen davacı vekiline duruşma gün ve saatini gösterir tebligatın gönderilmesinin gerekli olup olmadığı, duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesine yönelik ara kararın tebliğ mahiyetinde kabul edilip edilemeyeceği, burada varılacak sonuca göre dosyanın işlemden kaldırılarak sonuçta açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.HMK'nın “Hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi, T.C.

Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkânı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir.

HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliğe göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır.

Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde, duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.

O hâlde mahkemece davacı vekilinin mazereti kabul edildiğine göre, yeni duruşma gün ve saatinin davacı vekiline usulüne uygun davetiye ile bildirilmesi gerekmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.03.2019 tarih, 2017/12-343 E. 2019/323 K. sayılı kararı).

Yukarıda bahsi geçen emsal nitelikteki Yargıtay HGK kararı ışığında, davacı vekilinin duruşma gün ve saatini UYAP sisteminden öğrenilmesi talebini içerir dilekçelerine rağmen ilk derece mahkemesince mazeretin kabulü durumunda, yeni duruşma gün ve saatinin Tebligat Kanunu ve Yönetmeliği uyarınca usulüne uygun davetiye ile bildirilmesi gerekirken UYAP sistemi üzerinden öğrenilmesine karar verilmesi ve akabinde dosyanın işlemden kaldırılıp davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olması usul hükümlerine aykırı olmuş, bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.5 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.