İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/62 K.2024/236

Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda verilen ihtiyati haciz kararına karşı, borçlulardan ... Ticaret AŞ vekili tarafından yapılan itirazın reddine dair verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin sattığı emtia karşılığı aldığı 22.10.2023 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çek ile 15.10.2023 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin ödenmediğini, alacağın rehinle temin edilmediği, borçlular hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında takip başlatılan takibin kesinleşmediğini ileri sürerek, borca yeter miktarda borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 31.10.2023 tarihli kararında.

150.000,00 TL'nin tahsilinin temini bakımından İİK'nın 257/1.maddesine göre ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu gerekçesiyle çek borçlularının malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının İİK'da ki sınırlamalar çerçevesinde %15 teminat ile ihtiyaten haczine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, borçlu ... Anonim Şirketi vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ...

Ticaret Anonim Şirketi vekili itiraz dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararının patalı olduğunu, İİK'nın 257.maddesinde belirlenen ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını, ihtiyati haczin asılsız beyanlarla alındığını, müvekkilinin uzun yıllardır ticari hayatın içinde olan güvenilir bir şirket olduğunu, mallarını veya faaliyet yerini gizlemesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin mal kaçırmadığını veya borçlarından kurtulmaya çalışmadığını, davacının talep miktarınca alacaklı olduğunun da tam olarak anlaşılmadığını,

takip konusu çekler nedeniyle Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/997 Esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle iptal davası açıldığını ve çekin kaybolması nedeniyle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/44564 Soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu, çek için ödeme yasağı kararı alındığının ibraz sırasında şerh olarak yazıldığını, ihtiyati haciz kararında ölçülülük sınırlarının aşıldığını, borç için tüm mal varlığının haczine karar verilerek borç tutarının aşıldığını, yapılan işlemlerle müvekkilinin çalışanlarına ve üçüncü kişilere karşı yükümlülüklerini yerine getirmesinin engellendiğini belirterek,

ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 12.12.2023 tarihli ek kararıyla; "...itiraz eden vekilleri uyuşmazlığa konu çek hakkında Bakırkey 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/997 Esas sayılı dosyasında ödeme yasağı kararı verildiği belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmişlerdir.

İhtiyati hacze karar verilmesi için gereken şartlar İİK’nun 257. vd. maddesinde düzenlenmiş olup, yasal şartlar dikkate alındığında ödemeden men talimatı bulunması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Uyuşmazlığa konu çek hakkındaki ödeme yasağı kararı verilmesi ihtiyati hacze itiraz sebepleri arasında da sayılmadığından,.." itiraz eden vekilinin talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ...

Ticaret Anonim Şirketi vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Ticaret Anonim Şirketi vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararının hatalı olduğunu, İİK'nın 257. maddesinde belirlenen ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını, ihtiyati haczin asılsız beyanlarla alındığını, müvekkilinin uzun yıllardır ticari hayatın içinde olan güvenilir bir şirket olduğunu, mallarını veya faaliyet yerini gizlemesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin mal kaçırmadığını veya borçlarından kurtulmaya çalışmadığını, davacının talep miktarınca alacaklı olduğunun da tam olarak anlaşılmadığını,

takip konusu çekler aleyhine Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/997 Esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açıldığını ve çekin kaybolması nedeniyle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/44564 Soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu, çek için ödeme yasağı kararı alındığının ibraz sırasında şerh olarak yazıldığını, ihtiyati haciz kararında ölçülülük sınırlarının aşıldığını, borç için tüm mal varlığının haczine karar verilerek borç tutarının aşıldığını, yapılan işlemlerle müvekkilinin çalışanlarına ve üçüncü kişilere karşı yükümlülüklerini yerine getirmesinin engellendiğini,

talep edenin çek miktarınca teminat yatırması gerektiğini ve yatırılan teminatın eksik olduğunu Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazlarının kabulüne, neticede ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265/son maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ek kararın istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada ihtiyati hacze yönelik itirazın reddine dair ek karar verilmiş; bu ek karara karşı, borçlu ... Anonim Şirketi vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Yine İİK'nın 265/1 hükmü uyarınca, borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Somut olayda, alacaklı, keşidecisi ... Otom.İth.İhr.Ltd.Şti. olan itiraz eden ...

Ticaret Anonim Şirketi emrine düzenlenen 22.10.2023 keşide tarihli 75.000 TL bedelli çek ile 15.10.2023 tarihli ve 75.000 TL bedelli iki adet çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talep etmiştir.

İtiraz eden borçlu, her iki çekte lehtar olup, çeklerin lehtar cirosu ile sonraki cirantalara geçtiği ve ibrazında 15.10.2023 tarihli çekin kısmen karşılıksız çıktığı, diğer çekin ise ödeme yasağı kararı bulunması nedeniyle ödenmediği, çeklerin ciro silsilesinin kopuk olmadığı ve ciroların birbirini takip ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece % 15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiş olup, takdir edilen teminat miktarı yerindedir.

İhtiyati haciz kararının haczedilecek mal varlığının sayılarak sınırlandırılmadığı ancak, alacak miktarı da gösterilerek tüm borçluların alacağa yeterli mal varlığının ihtiyati haczine karar verilerek, ihtiyati haczin sınırlandırıldığı görülmüştür.

Mahkemece verilen ihtiyati haczin alacağı karşılayacak ölçüde verildiği ve orantılı olduğu, aşkın haciz uygulanmasının ihtiyati hacze itiraz nedeni olmayıp, şikayet nedeni olduğu ve borçlunun buna ilişkin şikayet haklarını yetkili yargı organları önünde ileri sürme hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.

Alacağın rehinle temin edilmemesi ve çekten kaynaklanması nedeniyle keşide tarihi itibariyle muaccel olması karşısında İİK'nın 257/1.maddesindeki ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu, muaccel alacaklar yönünden maddenin ikinci fıkrasında yazılı hususların araştırılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Çeklerin süresinde bankaya ibraz edildiği, muaccel bir alacağın varlığı konusunda yaklaşık ispat düzeyinde kanaat oluştuğu, ihtiyati haczin şartlarının gerçekleştiği anlaşılmıştır. Çeklerde ciro silsilesi şekli anlamda kopuk değildir. Zayi nedeniyle iptal davasında, mahkemece verilen ödemeden men kararı ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmez.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.