İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/83 K.2025/157

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz isteyen vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ibraz edilen genel kredi ve teminat sözleşmelerinden kaynaklı 42.655.592,63 TL alacaklı olduğunu, borcun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçluların mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu belirterek, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Gebze ... Noterliği'nin 13/09/2024 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinde 42.386.762,63- TL Nakit, 268.830,00-TL Gayri nakit (29 adet çek yaprağı depo bedelinden kaynaklanan) alacakları olmak üzere olmak üzere, TOPLAM: 42.655.592,63-TL, yönünden hesabın kat edildiği,

Bankaya asıl borçlu şirket tarafından tahsil edildiğinde bedeli kredi borcuna mahsup edilmek üzere teslim edilmiş bulunan toplam 2.576.200,00- TL miktarlı çek bulunduğunun beyan edildiği anlaşılmakla kat edilen nakit 42.386.762,63- TL alacaktan borca mahsuben alındığı beyan edilen 2.576.200,00 TL çek bedelinin düşünülmesi sonucu 39.810.562,63 TL yönünden ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne; gayri nakdi alacak talebi yönünden konuya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27/12/2017 tarih 2016/1 Esas 2017/6 Karar sayılı ilamı dikkate alındığında.

İhtiyati haciz bir icra işlemi olmayıp, özel geçici hukuki koruma müessesi olduğu, ancak İİK 257. maddesindeki şartlar çerçevesinde sadece para alacakları için öngörüldüğünden, teminat alacağı niteliğindeki gayri nakdi alacaklar (depo edilmesi) yönünden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği..." gerekçesiyle, talebin, İcra İflas Kanununun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla 42.386.762,63 TL nakdi alacak kredi borcundan, borca mahsuben alınan 2.576.200,00 TL'lik çek bedelinin düşülmesi sonrası kalan 39.810.562,63 TL bedel yönünden kısmen kabülüne,

fazlaya ilişkin istemin reddine yukarıda bilgileri yazılı alacaklının 39.810.562,63 TL alacağının ifasının temini için borçluların yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda belirtilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine, gayri nakdî alacak yönünden talebin reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz isteyen vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkeme tarafından “borca mahsuben alındığı” gerekçesi ile 2.576.200,00 TL lik çek bedelinin ihtarnamedeki nakit alacaktan düşülerek ihtiyati haciz kararı verilmesi kararının hukuka aykırı olduğunu, vadesi gelmeyen çeklerin karşılığı çıkmama ihtimalleri bulunduğunu, bu sebeple de, bu aşamada bu çek bedellerinin borçtan mahsup edilmesinin kesinlikle hatalı olduğunu ve kaldı ki kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bu çeklerin kredi borçlusu tarafından verilmiş olup, kefil tarafından verilmediğini, bu sebeple bir an için mahkeme gerekçesi doğru kabul edilse dahi,

bu çek tutarının kefillerin borcundan da mahsup edilmesinin ayrıca hukuka aykırı olduğunu, bu sebeplerle, ihtiyati haciz talebinde nakit alacaklarına kısmen kabul kararı hukuka aykırı olup istinaf incelemesi ile kaldırılarak ihtarname gereği 42.386.762,63 TL nakit kredi borcuna istinaden nakit alacaklar için 42.386.762,63 TL ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, Yine gayrı nakit alacak talepleri yönünden ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararının da yasa ve usule aykırı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz taleplerinin tümüyle kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, hukuki niteliği itibariyle, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati hacze ilişkindir. İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne -kısmen reddine karar verilmiş, bu kararın redde ilişkin bölümüne karşı, alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İİK'nın 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Somut olayda, asıl borçlu ... Tic Ltd.

Şti' ne , alacaklı Banka tarafından kredi kullandırılmış, diğer borçlular kredi sözleşmelerini müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış, kredi borcu vadesinde ödenmediği için alacaklı tarafından hesap kat edilmiş ve asıl borçlu ve kefillere hesap kat ihtarnamesi gönderilmiştir.

İlk derece mahkemesince 42.386.762,63 TL nakit alacak yönünden talep edilen ihtiyati haciz tutarı yönünden, borca mahsuben alınan 2.576,200,00 TL lik çek alındığı dikkate alınarak, bu tutarın mahsubu ile nakit alacak yönünden talebin 39.810.662,63 TL si yönünden kabul edildiği, bakiye tutar yönünden ise reddedildiği anlaşılmış, alacaklı vekilince ret edilen tutar yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Alacaklı vekilinin gerek dava gerekse istinaf dilekçesinde benimsediği üzere, kredi borcuna karşılık tahsil edildiğinde kredi borcundan mahsup edilmek üzere asıl borçlu tarafından teslim edilmiş olan toplam 2.576,200,00 TL miktarlı çeklerin alındığı anlaşılmaktadır.

Bu çeklerin tahsil edilip edilmeyeceğinin belli olmadığı gerekçesiyle alacaklı tarafından karar istinaf edilmiş ise de, söz konusu tutar kadar ve kredi borcundan mahsup edilmek üzere çek alındığı, çekin ödeme aracı olduğu da dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince nakit alacak tutarı yönünden asıl kredi borçlusundan teslim alınan çeklerin tutarının mahsubu ile karar verilmesi isabetli olup aksi yöndeki alacaklı vekili istinaf nedenleri yerinde değildir.

Yine asıl kredi borçlusu tarafından alacaklı bankaya verilen çek tutarları bakımından, kefiller yönünden de ihtiyati haciz tutarının değerlendirilmesinde dikkate alınmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Kaldı ki bu çeklerin kredi borcuna mahsuben alındığı dikkate alındığında, ibrazlarında ödenmemeleri halinde alacaklı banka tarafından çek sorumluları hakkında ihtiyati haciz talep edilmesi de mümkün olabilecektir.

İhtiyati haciz talep eden banka vekillerince, gayrı nakit alacakları yönünden ihtiyati haciz talebinin reddi kararının da istinaf edildiği anlaşılmaktadır. Bu talep yönünden ileri sürülen istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; alacaklı bankaca talep konusu gayrı nakit alacaklar yönünden kendilerince herhangi bir ödeme yapılmış olduğu ileri sürülmemiştir.

İİK' nın 257. maddesinde, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği düzenlenmiştir. Gayrı nakit alacaklar yönünden riski henüz gerçekleşmediğinden, gayri nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir ( Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun Esas : 2016/1 - Karar: 2017/6 sayılı, 27.12.2017 tarihli kararı).

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca karar kesindir.