İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/988 K.2025/1716

Taraflar arasındaki şirketin sicil kaydının ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davacı ve davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin hizmet yürütülmesi işini üstlenen ... ve Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Ticaret Pazarlama Limited Şirketinin işçilerinden ...'ye 122.625,95-TL tutarında işçilik alacakları ödemesi yapıldığını,

8 Şubat 2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik" ile 11 Eylül 2014 tarih ve 29116 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "İş Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun" ilgili hükümleri uyarınca ...'nın (01.05.2003- 31.03.2018) tarihleri arasına ait 152.852,87 TL tutarında kıdem tazminatı hesaplandığını,

21/12/2021 tarihinde müvekkilince ödemesinin yapıldığını, işçinin 2003-2018 yılları arasındaki çalışma yıllarının karşılığı olan kıdem tazminatı ödemesinin toplam ödenen taşeron firmalara rücu edilmesi, 2018 sonrası ... Üniversitesinde çalıştığı yılların, toplam ödenen kıdem tazminatından mahsup edilerek kalan 122.625,95-TL” lik kısmının rücuen tahsili maksadıyla müvekkili tarafından ...

45. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/335 E. Sayılı dosyada ... ve Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Ticaret Pazarlama Limited Şirketi aleyhine dava açıldığını, müvekkiline ...

45. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08/05/2024 tarihli duruşma zaptının 1 nolu ara kararı doğrultusunda ... ve Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Ticaret Pazarlama Limited Şirketine karşı ihya davası açılması hususunda 2 haftalık kesin süre verildiğini, bu maksatla davanın açıldığını belirterek, davanın kabulü ile ... ve Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Ticaret Pazarlama Limited Şirketinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü savunmasında özetle; davanın yetkili mahkeme açılmadığını, yetkili mahkemenin İstanbul mahkemesi olduğunu savunarak ,yetkiye yönelik dava şartı yokluğundan ve pasif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Sicil Müdürlüğü vekili savunmasında özetle; müvekkili kurumun TTK.m.32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, tasfiye sürecinde yetki ve sorumluluğun şirket tasfiye memurunda olduğunu, tasfiye memurları tarafından tasfiye prosedürünün eksik bırakılmış olmasının memurların sorumluluğunu gerektirdiğini, tasfiye memurlarının iddia edilen eksik işlemlerini müvekkili sicil müdürlüğünün tespit etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığını,

yasal hasım konumunda bulunan müvekkili aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini savunarak, müvekkili yönünden açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/319 Esas, 2024/426 Karar ve 12.09.2024 tarihli kararı ile. Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddine karar verilmiştir. Karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.

Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/390 Esas, 2024/323 Karar ve 21.10.2024 tarihli kararı ile; esasın kapatılarak dosyanın ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/319 Esas, 2024/426 Karar ve 28.10.2024 tarihli ek karar ile usulden redde dair verilen karardaki Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine ibaresinin Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi şeklinde tashih edilmiştir. Ek karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin sunmuş olduğu 16.12.2024 tarihli dilekçesiyle, davanın yetkisiz ...

Ticaret Mahkemesinde açılması sebebiyle davanın ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne sehven yönetildiğinin anlaşılması sebebiyle maddi hatanın düzeltilerek, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün davalı hasmından çıkarılması ile tensip tutanağının 2 nolu ara kararı uyarınca ...Sicil Müdürlüğünün davaya dahil edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davanın ihya talebi yönünde kabulü ile; ...Sicil Müdürlüğünde ...-5 sicil nosunda kayıtlı Tasfiye Halinde ... Ve Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Ticaret Pazarlama Limited Şirketi'nin TTK 547. maddesi uyarınca ...

45. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/335 Esas sayılı dosyasındaki işlemlerle sınırlı olmak kaydı ile ek tasfiye işlemlerinin yapılması için tüzel kişiliğinin ihyasına, Tasfiye memuru olarak daha önce mahkememizce atanan tasfiye memuru ...'ın atanmasına, tasfiye memuruna takdiren ücret tayinine mahal olmadığına, karar kesinleştiğinde keyfiyetin ticaret sicilde tescil ve ilanına, ilan ve müzekkere masraflarının davacı tarafça karşılanmasına karar verilmiştir.

Yargılama giderleri bakımında ise Ticaret Sicili Müdürlüğü, dava açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmamıştır. Tasfiye sürecinde, eksik olarak yapıldığı iddia edilen işlemlerin muhatabı tasfiye memurlarıdır. Bu nedenle, “yasal hasım” konumunda bulunan davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü “yargılama masrafları”ndan sorumlu tutulamaz.

Davanın açılmasına sebebiyet vermeyip de davanın niteliği gereği “Yasal hasım” konumunda bulunan sicil müdürlüğü aleyhine yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğinden..." gerekçesiyle, davanın kabulüne, ...Sicil Müdürlüğünde ...-5 sicil nosunda kayıtlı Tasfiye Halinde ... ve Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Ticaret Pazarlama Limited Şirketi'nin TTK'nın 547. maddesi uyarınca ...

45. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/335 Esas sayılı dosyasındaki işlemlerle sınırlı olmak kaydı ile ek tasfiye işlemlerinin yapılması için tüzel kişiliğinin ihyasına, tasfiye memuru olarak daha önce mahkememizce atanan tasfiye memuru ...'ın atanmasına, tasfiye memuruna takdiren ücret tayinine mahal olmadığına, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı ve davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;İlk derece mahkemesi kararının sadece vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden kaldırılmasını talep ettiklerini, üniversitede temizlik hizmetini yürütmekte olan ... ... Ltd. Şirketi bünyesinde çalışmakta iken işçilik alacaklarına yönelik ...'ye işçilik alacaklarına dair müvekkili idare tarafından ödeme yapıldığını, idarenin uğradığı zararın giderilmesi amacıyla ...

45. Asliye Hukuk Mahkemesinde işçinin çalıştığı şirketler aleyhine müvekkili rektörlük tarafından rücuen tahsil istemi ile dava açıldığını, söz konusu yargılama sırasında şirketin ihyası amacı ile taraflarına yetki ve kesin süre verildiğini, mahkeme tarafından şirketin ihyasına karar verildiğini, ancak vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin müvekkili idareye yüklendiğini, HMK'nın 326. maddesi gereğince yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasının gerektiğini iddia ederek, kararın yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceğini, ...

Ltd Şirketinin 13.04.2020 tarihinde tescil edilen merkez nakli işlemi ile şirket merkezini İstanbul'a taşıdığını, şirketin canlandırılması için tasfiyesinden önceki merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde terkin işlemini gerçekleştiren ticaret sicil müdürlüğüne karşı ihya davasının açılması gerektiğini, şirket merkezinin İstanbul'a naklinden sonra şirket işlemlerine ...Sicil Müdürlüğünce devam edileceğinden müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müdürlük aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek,

kararın kaldırılmasını, davanın müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davacı ve davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Ticaret sicilinden terkin edilen şirketlerin yeniden ihyasının sağlanması amacıyla 6102 sayılı TTK kapsamında iki farklı yol öngörülmüştür. Buna göre, tasfiye sürecine giren şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması hâlinde TTK'nın 547. maddesi kapsamında sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür. Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir.

Bir diğer yol ise TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin yeniden tescilidir.

Buna göre asgari sermaye miktarına ulaşmayan, adres değişikliğini bildirmeyen şirketlerin re'sen kayıtlardan terkini halinde şirketin faal olması ve gerekli bazı koşulların da gerçekleşmesi halinde tekrar sicile kaydı mümkündür.İhya davasının TTK'nın 547. maddesi uyarınca talep edilmesi hâlinde şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memur ya da memurları ile birlikte bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir.

Diğer durumda ise esasen şirket tasfiye sürecine girmediğinden ve tasfiye memuru da bulunmadığından davalı olarak bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün gösterilmesi yeterlidir. Başka bir ifadeyle TTK'nın 547. maddesine dayalı ihya davalarında davalı taraf, şirket veya kooperatifin en son tasfiye memuru veya tasfiye kurulu ile yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili müdürlükleridir.

Eldeki davada, şirketin tasfiye sonucu terkin edilmesi nedeniyle TTK'nın 547.maddesine göre ihya talep edildiği görülmüştür.İhyası talep olunan ... ve Sosyal Hizmet İnş. Turizm. Tic. Pazarlama Ltd.

Şirketinin ...Sicil Müdürlüğünün ...-5 sicil numarasında kayıtlı iken tasfiyesinin sona erip 27.06.2022 tarihinde tescil edilerek ticaret sicil kaydının terkin edildiği, ... ili Çankaya ilçesindeki şirket merkezinin İstanbul ili Esenler ilçesine nakledildiği, 10.04.2020 tarihli genel kurul kararı ile adres değişikliğine karar verildiği ve söz konusu değişikliğin 16.04.2020 tarihli Türkiye Sicili Gazetesi'nde yayınlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesinde, davalı olarak tasfiye memuru gösterilmemiştir. Dava dilekçesinin içeriğinde de şirket tasfiye memuruna dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Şirket sicil kayıtlarının incelenmesinden, tasfiye memuru olarak ...'ın tayin edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili, ihyası istenen şirket aleyhine ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne husumet yönelterek 13.05.2024 tarihli dava dilekçesi ile ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesine dava açmıştır.

Dava dilekçesinde; dava dışı işçi alacağı nedeniyle ödenen bedelin rücuen tahsili için açılan davada şirketin tasfiye sonucunda terkin edilmiş olduğunun anlaşılması üzerine ... 45. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/335 Esas sayılı sayılı dosyasında 08.05.2024 tarihli duruşma ara kararı ile ihya davası açılması için taraflarına kesin süre verildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır....

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ihya talebinde bulunulan şirketin son ticari merkezinin İstanbul'da olması ve bu tür davaların şirket merkezinin bulunduğu yerde açılması gerektiği ve dava şartı olduğu belirtilmek suretiyle davanın usulden reddine dair hüküm tesis edilmiştir. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesine dosyanın tevzi edilmesinden sonra davacı vekili tarafından 16.12.2024 tarihli dilekçe ile ...

Ticaret Sicil Müdürlüğünün davalı hasmından çıkarılmasını ve ...Sicili Müdürlüğünün davaya dahil edilmesini talep etmiştir. Mahkemece, ...Sicili Müdürlüğüne tebliğ edilmiş ve savunmasının verilmesi sağlanmış ise de ... Ticaret Sicili Müdürlüğü hakkında açılan dava ile ilgili olumlu veya olumsuz herhangi bir karar verilmemiştir.

TTK'nın 547. maddesi gereğince açılan davada şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memur ya da memurları ile birlikte bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, dava dışı tasfiye memuru ... hakkında dava açılması için davacı vekiline süre verilmesi ve söz konusu dava açıldıktan sonra her iki dosyanın birleştirilerek uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir iken taraf teşkili sağlanmadan verilen karar usule ve yasaya aykırı olmuştur.Kabule göre ise davalı ...

Ticaret Sicili Müdürlüğü aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekir iken bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olmaması ve karar başlığında gösterilmesi çelişkili ve yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.